Polityka o medycynie i okolicach

W tym tygodniu odcinek specjalny, realizowany w ramach akcji Odchodzić po ludzku we współpracy z Puckim Hospicjum im. Ojca Pio.

Stefan Karczmarewicz rozmawia z doktor Alicją Makowska, dyrektor operacyjną hospicjum, o tym, czym jest autonomia pacjenta, dlaczego małe decyzje mają wielkie znaczenie, jak taka autonomia wygląda w relacji pacjent-rodzina i jak zmieniały się rodziny pod wpływem wsparcia osób z hospicjum.

W tym odcinku podkastu „Polityka o medycynie i okolicach” przyglądamy się edukacji jako kluczowemu elementowi zdrowia społecznego. Tak jak w medycynie: brak profilaktyki i nowoczesnych narzędzi prowadzi do kryzysów, w tym przypadku do podatności na manipulacje i osłabienia demokracji. Dlaczego tradycyjny model nauczania przestaje działać, jaką rolę odgrywa edukacja obywatelska i co zrobić, aby społeczeństwo zachowało zdrowie i odporność w obliczu wyzwań współczesności?

Myślenie krytyczne to tarcza przeciwko coraz intensywniejszej, precyzyjnej i bezwzględnej broni: dezinformacji i manipulacji. Nie stosują ich wyłącznie państwa czy instytucje. Metody te widać w polityce, życiu osobistym, handlu, biznesie – a także w medycynie. Pacjenci i lekarze coraz częściej stają przed lawiną sprzecznych informacji, pseudonauki i marketingowych obietnic. Umiejętność logicznej analizy, weryfikacji źródeł i oddzielania faktów od opinii staje się więc niezbędna, by podejmować trafne decyzje zdrowotne. O tym, jak rozwijać i stosować myślenie krytyczne w praktyce, mówi dr Anna Mierzyńska w rozmowie ze Stefanem Karczmarewiczem.

Myślenie „na brudno” – a może bardziej adekwatnie w epoce cyfrowej myślenie robocze lub „w drafcie” – to umiejętność, którą warto sobie przypomnieć i rozwijać. W czasach gdy przekazy – zwłaszcza polityczne, ale nie tylko – opierają się głównie na silnych emocjach, łatwo o pochopne reakcje. Treść staje się drugorzędna, liczy się impuls.

Właśnie dlatego potrzebujemy narzędzi, które pozwolą nam zatrzymać się na moment i ocenić sytuację z dystansu. Myślenie „na brudno” to świadome zawieszenie natychmiastowego osądu. To racjonalne podejście do informacji: analiza zamiast automatyzmu, pytania zamiast szybkich odpowiedzi, refleksja zamiast emocjonalnego odbioru. W tym odcinku rozmawiamy o tym, jak praktykować takie myślenie w codziennym życiu i dlaczego staje się ono coraz bardziej potrzebne.

Zabójstwo doktora Soleckiego w Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie to niewyobrażalna tragedia, ale jednocześnie dramatyczny sygnał ostrzegawczy. Ten wstrząsający akt przemocy nie jest niestety wyjątkiem – to skrajna konsekwencja narastającej fali agresji wobec osób pracujących w ochronie zdrowia, służbach ratowniczych czy edukacji. Zjawisko to przybiera na sile od lat, a państwo pozostaje wobec niego bierne. Jeśli nie zostaną podjęte konkretne i stanowcze kroki, profesje kluczowe dla funkcjonowania społeczeństwa będą coraz trudniejsze do wykonywania, coraz mniej bezpieczne i coraz mniej efektywne – mimo stale rosnących nakładów. Potrzeba tu nie skomplikowanych reform, ale prostych, konsekwentnie wdrażanych rozwiązań i realnej woli politycznej. To ostatni moment, by zacząć działać, zanim kolejne dramaty przestaną nas szokować.