Przejdź do treści
Radio Logo

Podkast amerykański

Piotr Tarczyński i Łukasz Pawłowski
Najnowszy odcinek

310 odcinków

  • Podkast amerykański

    302. Królestwo bawełny: południe przed wojną secesyjną

    14.11.2026 | 1 godz. 19 min.
    Wynalazek odziarniarki odmienił Południe - bawełna stała się absolutną podstawą gospodarki południowych stanów i najważniejszym towarem eksportowym całych Stanów Zjednoczonych. To sprawiło, że niewolnictwo, które tuż po wojnie o niepodległość mogło wydawać się zanikającą instytucją, nabrało nowego impetu. Liczba niewolników wzrosła z 700 tysięcy do 2 milionów w roku 1830, a następnie do 4 milionów przed wojną secesyjną. Południowcy przestali traktować niewolnictwo jako zło konieczne, „szczególną instytucję”, której likwidacja byłaby trudna czy skomplikowana i zaczęli go bronić z całą zaciekłością jako rozwiązania  dobrego dla wszystkich ludzi - i białych, i czarnych. Przekonywano, że jest zgodne z Naturą i wymyślano teorie pseudonaukowe na poparcie tej tezy.  
    Mówimy też o społeczeństwie Południa: oligarchicznej strukturze społecznej „niewolnikokracji” i „białej hołocie”; o „paternalizmie” właścicieli niewolników i o arbitralności tej instytucji, która bez względu na to co powtarzali sobie sami Południowcy, opierała się ostatecznie wyłącznie na przemocy. Jak naprawdę wyglądało niewolnictwo na Południu? Czy bliżej było mu do tego co widzimy w „Przeminęło z wiatrem” Davida Selznicka czy do „Zniewolonego” Steve’a McQueena? I w jaki sposób konflikt o istnienie - i rozszerzanie niewolnictwa - z coraz większą mocą rozsadzał Stany Zjednoczone od środka. Kolejne kompromisy tylko przeciągały nadejście tego, co nieuniknione - secesji.
  • Podkast amerykański

    301. Niebieskie tsunami: sukces Demokratów czy klęska Republikanów?

    07.11.2026 | 1 godz. 30 min.
    54 a może nawet 56 miejsc dla Demokratów w Senacie i co najmniej 255 miejsc w Izbie Reprezentantów.
    Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski
    Nieźle jak na partię, której jeszcze na początku roku nie dawano większych szans na zdobycie choćby minimalnej przewagi w Senacie. A to nie wszystko, bo są także sukcesy w wyborach do stanowych legislatur i na urzędy gubernatora. Od stycznia trzy czwarte Amerykanów będzie mieszkało w stanach gdzie gubernatorem jest Demokrata. Łącznie takich stanowi będzie co najmniej 28 a może nawet 30. W 22 Demokraci zgarnęli pełną pulę, czyli trifecta (kontrolę obu izb legislatury i gubernatorstwo).
    Krótko mówiąc, wynik tegorocznych wyborów połówkowych to powód do ogromnej radości dla zwolenników Partii Demokratycznej. Ale czy to znaczy, że Demokraci wygrali, bo Amerykanie zapałali miłością do ich partii, czy dlatego, że nie mogli już znieść Donalda Trumpa? Demokraci dostali szansę, ale zawiedzeni wyborcy - o czym przekonał się Donald Trump - mogą wycofać swoje poparcie.
    W dzisiejszym odcinku omawiamy wyniki wyborów połówkowych - patrzymy na dane, na reakcje, na komentarze. Zastanawiamy się, które ze skrzydeł Demokratów ma większe powody do radości i jak na tę przegraną reagują Republikanie, a jak sam prezydent. Co powinni zrobić Demokraci z nowo zdobytą władzą? I czy będą mieli odwagę wprowadzić poważne reformy czy znów skończy się paraliżem i marginalizacją Kongresu?
  • Podkast amerykański

    Republikalipsa 2026

    04.11.2026 | 11 min.
    Nadeszła republikalipsa - Amerykanie ruszyli na wybory i dali Demokratom zwycięstwo niewidziane od dawna: co najmniej 54 miejsca w Senacie, solidna przewaga w Izbie Reprezentantów, spektakularne wygrane w Georgii, Ohio, a zwłaszcza w Teksasie, gdzie po kilku dekadach kończy się republikańska dominacja. Dzielimy się z Państwem na szybko paroma refleksjami, a więcej o wynikach tych wyborów opowiemy w najbliższym odcinku.
  • Podkast amerykański

    300. Midtermy 2026: palcem po mapie

    31.10.2026 | 1 godz. 43 min.
    Już 3 listopada, we wtorek, wybory połówkowe, czyli w połowie prezydenckiej kadencji. Amerykanie wybiorą 435 członków Izby Reprezentantów, 35 senatorów, ale także gubernatorów, burmistrzów, stanowe legislatury itd.
    Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski
    Popularność prezydenta Trumpa szoruje po dnie, a wybory połówkowe to zawsze referendum na temat partii rządzącej - czy więc Demokraci mają szansę na odbicie obu izb Kongresu?
    W dzisiejszym odcinku wyruszamy w podróż po mapie wyborczej. Opowiadamy o przedziwnej polityce Alaski, gdzie rywalizuje dwóch kandydatów o tym samym imieniu i nazwisku; o paskudnych zagrywkach w Ohio od których odcinają się nawet niektórzy Republikanie; o islamofobii w Michigan, gdzie Republikanie straszą „hordami dżihadystów”; o sile nazwisk „Nixon” i „Graham”; o znaczeniu przemysłu drzewnego w Maine, białka w Missisipi i testosteronu w Teksasie; oraz o wiele, wiele więcej.
    A do tego Saddam Husajn, „Cheesecake Factory”, pancerniki, biedronki, niezapominajki oraz wiele ważnych ogłoszeń.
  • Podkast amerykański

    299. Czy Republikanie zmierzają ku wyborczej katastrofie?

    24.10.2026 | 1 godz. 8 min.
    Na dwa tygodnie przed wyborami w połowie kadencji prezydenta, które odbędą się 3 listopada, sytuacja nie wygląda dla Republikanów różowo.
    Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski
    Sondaże przewidują nie tylko, że stracą Izbę Reprezentantów, ale też ich kontrola nad Senatem jest zagrożona. I to mimo gigantycznych pieniędzy, jakie wydają na tę kampanię z pomocą Elona Muska, największego darczyńcy Partii Republikańskiej, który w niektórych stanach niemalże w pojedynkę finansuje republikańskie kampanie.
    Nie pomagają nieustanny chaos w Białym Domu i osobliwe wypowiedzi Donalda Trumpa, który - ufny we własną charyzmę - jeździ po kraju i usiłuje wspierać republikańskich kandydatów. Czy jednak zachwyty nad muskulaturą polityków i przechwalanie się renowacjami w Białym Domu naprawdę mobilizują wyborców? Amerykanie są zmęczeni wysokimi kosztami życia i paliwa, a ważnym tematem kampanii stała się korupcja. Nic dziwnego, bo nie ma już niemal dnia, żeby nie wybuchł jakiś nowy skandal korupcyjny z udziałem ludzi z kręgu Donalda Trumpa. O kilku najnowszych opowiadamy w odcinku.
    Zastanawiamy się też nad tym, co stoi za kolejną zmianą kursu Trumpa wobec Rosji i Ukrainy - kto ograniczył Ukrainie dostęp do Starlinka i dlaczego miesiąc po podpisaniu ustawy przewidującej nowe sankcje na Rosję Trump ogłosił, że USA będą teraz kupować rosyjską ropę?
Więcej Społeczeństwo i Kultura podcastów
O Podkast amerykański
Łukasz Pawłowski i Piotr Tarczyński o Stanach Zjednoczonych - komentujemy to, co się dzieje w amerykańskiej polityce, przypominamy ważne wydarzenia historyczne, a co jakiś czas omawiamy jakieś ważne zjawisko społeczne czy trapiący Amerykę problem. Nowy odcinek w każdą sobotę. Czytajcie nasze książki: Piotr: "Oślizgłe macki, wiadome siły. Historia Ameryki w teoriach spiskowych": https://bit.ly/4v1F8Li Łukasz: "Stany Podzielone Ameryki": https://bit.ly/3Yrz7s4 Jeśli chcecie nas wspierać, zapraszamy na http://patronite.pl/podkastamerykanski
Strona internetowa podcastu

Słuchaj Podkast amerykański, Żółte Napisy i wielu innych podcastów z całego świata dzięki aplikacji radio.pl

Uzyskaj bezpłatną aplikację radio.pl

  • Stacje i podcasty do zakładek
  • Strumieniuj przez Wi-Fi lub Bluetooth
  • Obsługuje Carplay & Android Auto
  • Jeszcze więcej funkcjonalności