Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Front wojny iracko-irańskiej – na nieokreślonym Wzgórzu Zero grupa żołnierzy umiera z pragnienia. Bo mimo że cysterna z wodą znajduje się tuż obok, czuwa nad nimi snajper, celnie mierzący do każdego, kto ośmieli się zrobić krok w jej kierunku, a wokół rozciąga się pustynia.

Na tym jednym kadrze jeden z najwybitniejszych współczesnych irańskich pisarzy, Mahmud Doulatabadi, buduje opowieść o absurdzie i bezsensie wojny, w której nie ma nic wzniosłego ani nic bohaterskiego. Wojna nie przynosi żołnierzom chwały, tylko ich odczłowiecza.

„Idąc na rzeź” to książka, która z powodu cenzury czekała w Iranie ponad dekadę na publikację. Doulatabadi dekonstruuje w niej mit „świętej obrony”, na którym Islamska Republika Iranu budowała fundamenty patriotyzmu i religijnej retoryki władzy.

Jednak „Idąc na rzeź” Mahmuda Doulatabadiego to opowieść o każdej wojnie i o przekraczaniu granic człowieczeństwa. To także refleksja nad ludzką skłonnością do zapominania, która powoduje, że historia przemocy ciągle się powtarza. Czy słowo pisane jest w stanie ocalić pamięć, a może tylko ją osłabia i odkształca? Jeśli literatura jest bezradna wobec zła, kim jest pisarz?

To pytania, które irański pisarz stawia w powieści, której poświęcony jest ten odcinek „Raportu o książkach”.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Goście: Karolina Cieślik-Jakubiak i Mateusz M. Kłagisz

Książka: „Idąc na rzeź” Mahmud Doulatabadi / przekład: Mateusz M. Kłagisz / Wydawnictwo ArtRage

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Na dwa tygodnie przed wyborami na Węgrzech przewaga opozycyjnego ugrupowania TISZA wzrosła do 23 punktów procentowych. Stojący na jego czele Peter Magyar nie ma dostępu do mediów państwowych i jest celem coraz ostrzejszych ataków ze strony polityków i redakcji podporządkowanych rządowi. Ponad dwa miliony uprawnionych do głosowania uznaje się za niezdecydowanych, ale to właśnie oni zadecydują o wyniku wyborów. W czwartek prokuratura ogłosiła zamiar postawienia zarzutu szpiegostwa Szabolcsowi Panyi’emu, dziennikarzowi śledczemu, który ujawnia powiązania węgierskiej władzy ze służbami rosyjskimi. W tym tygodniu Raport jest na Węgrzech. Opowiadamy, jak wygląda krajobraz polityczny kraju przed wyborami. Jak poważne są związki Rosji i Węgier? Jak na to, co widzą w mediach, reagują zwykli Węgrzy? Jaki wpływ na ich patrzenie na świat mają historia i polityka?

Meta i Google uznane przez sądy amerykańskie za winne celowego uzależniania dzieci od platform zarządzanych przez te firmy. Meta także za narażanie dzieci na treści o charakterze seksualnym oraz na wykorzystywanie przez przestępców seksualnych. Czy to przełom w traktowaniu wielkich platform internetowych przez sądy w Ameryce?

Giorgia Meloni przegrywa referendum konstytucyjne. Czy to jest głos Włochów przeciwko rządom premier Meloni? Czy opozycja jest w stanie wykorzystać jej potknięcie?

W weekend zmiana czasu. Czyli czego? Czym jest czas? Dlaczego dla każdego z nas płynie inaczej? I kto był mądrzejszy: Albert Einstein czy jego teoria?

Rozkład jazdy: 
(02:30) Marcin Żyła: Węgry przed wyborami
(28:54) Sylwia Czubkowska: Meta i Google winne
(48:00) Noémi Krisztina Kertesz: Węgrzy i historia
(1:08:38) Podziękowania
(1:15:18) Piotr Podemski: Pierwsza poważna porażka Meloni
(1:32:06) Sebastian Szybka: Czy czas można zmienić?
(1:55:01) Marcin Żyła: Węgry przed zmianą?
(1:58:47) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Marine Le Pen, Geert Wilders, Matteo Salvini, Krzysztof Bosak i inni liderzy europejskiej prawicy wzięli udział w wiecu w Budapeszcie zorganizowanym przez Patriotów dla Europy – prawicową grupę w Parlamencie Europejskim – dla poparcia premiera Węgier Viktora Orbána i jego partii Fidesz przed zbliżającymi się wyborami powszechnymi.

Liderzy wzywali do walki z migracją i przejęcia kontroli nad instytucjami Unii. Według Marine Le Pen Węgry stały się symbolem oporu dumnego i suwerennego narodu wobec opresji Europy.

W sobotę poparcie dla Orbána wyraził prezydent Trump. Jeszcze przed wyborami w Budapeszcie ma się pojawić wiceprezydent JD Vance.

Sondaże pokazują, że Orbán może przegrać wybory 12 kwietnia – partia Tisza, kierowana przez Pétera Magyara, prowadzi różnicą około 10 punktów. Niektórzy komentatorzy wskazują, że wobec napięcia społecznego w kraju, w wypadku przegranej zarówno Fidesz, jak i Tisza mogą nie uznać wyniku.

Jak wygląda sytuacja polityczna i społeczna Węgier przed wyborami? Jak zwykli Węgrzy oceniają rządy Orbána i dlaczego po 16 latach nieprzerwanego sprawowania władzy jego rząd może upaść? Jaki wpływ na wybory będzie miała jego polityka zbliżenia z Rosją kosztem relacji z Ukrainą i Unią Europejską?

Gość: Marcin Żyła

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Bohaterką tego odcinka Raportu o książkach jest meksykańska pisarka Brenda Navarro.

W swojej powieści „Puste domy” opisuje przejmującą historię dwóch kobiet, połączonych losem zaginionego dziecka, i zadaje pytanie – czym staje się macierzyństwo w świecie, w którym przemoc wobec kobiet odmieniana jest przez wszystkie przypadki?

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Brenda Navarro

Lektorka: Magdalena Mikołajczuk

Książki: „Puste domy” i „Prochy w ustach” Brendy Navarro / przekład: Agata Ostrowska / wydawnictwo ArtRage

Trwają ataki amerykańskie i izraelskie na Iran. Premier Izraela twierdzi, że Iran nie ma już możliwości wzbogacania uranu, ani produkcji rakiety balistycznych. Iran ostrzeliwał jednak w dalszym ciągu cele w Izraelu i państwach Zatoki. Netanyahu zapowiedział, że Izrael wstrzyma się z atakami na irańską infrastrukturę gazową na prośbę prezydenta Trumpa. Po ostrzelaniu pól gazowych Iranu przez Izrael i - w odwecie – infrastruktury gazowej Kataru przez Iran ceny energii poszły znacząco w górę. Trwa również ostrzeliwanie południowego Libanu przez Izrael, który chce w ten sposób zniszczyć wspieraną przez Iran organizację Hezbollah. Jak przebiega libańska ofensywa Izraela i jakie przynosi ona skutki? Czy interesy Izraela i USA w tej wojnie są tożsame? I gdzie leży granica za którą ten sojusz może być nie do przyjęcia dla Donalda Trumpa?

Turcja wzywa Cypr do powstrzymania militaryzacji wyspy, czyli wzmożonej obecności wojskowej państw NATO wokół niej w reakcji na wojnę na Bliskim Wschodzie. Jakie są obawy i nadzieje Ankary w związku z wojną?

Ponad 400 osób zginęło po ataku Pakistanu na klinikę odwykową dla narkomanów w Kabulu. Od trzech tygodni trwa otwarta wojna Pakistanu z Afganistanem. Islamabad oskarża talibów o wspieranie terrorystów, którzy atakują Pakistan.

Zmarł Jürgen Habermas, jeden z najważniejszych współczesnych filozofów i myślicieli. Jak jego idealizm społeczny i wiara w siłę oświeceniowego rozumu odnajdują się w trzeciej dekadzie XXI wieku?

W Syrii, po wyniszczającej 15-letniej wojnie domowej, panuje rekordowa susza, która dotyka najżyźniejsze niegdyś rejony tego kraju. Na terenie całej Syrii wciąż pozostają także miny przeciwpiechotne i niewybuchy. Jak Syryjczycy radzą sobie z tym podwójnym problemem?

A także: rola butów w historii i geopolityce, zwłaszcza butów za dużych.

Rozkład jazdy:
(02:51) Łukasz Wójcik: Izrael atakuje Iran i Liban. Iran i Hezbollah nie poddają się
(23:50) Karol Wasilewski: Turcja wobec wojny na Bliskim Wschodzie
(45:36) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Z buta
(52:05) Podziękowania
(58:46) Michał Kuźmiński: W powojennej Syrii: susza i miny przeciwpiechotne
(1:15:28) Patryk Kugiel: Pakistan wzmaga ataki na Afganistan
(1:33:49) Karolina Wigura: Habermas, czyli czy jest jeszcze miejsce na społeczny idealizm
(2:04:18) Do usłyszenia

---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠
Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]