Szczyt Europy

11 państw unii chce odejścia od jednomyślności w polityce zagranicznej. To nie pierwsza i pewnie nie ostatnia próba zmiany zasad podejmowania decyzji w Unii, stąd warto przyjrzeć się jak wygląda podejmowanie decyzji na unijnej Radzie. Kiedy konieczna jest jednomyślność a kiedy głosowanie, co to jest podwójna większość i jak zbudować mniejszość blokującą. Przypominamy też burzliwe spory o pierwiastki, hasła “Nicea albo śmierć” i mechanizmy z Joaniny.

Islandia znów stawia pytanie o swoją przyszłość w Europie. Czy po latach wróci do rozmów o członkostwie w Unii Europejskiej? Co zmieni referendum i dlaczego temat budzi na wyspie tyle emocji? Patrzymy też na Islandię z polskiej perspektywy — przez pryzmat tysięcy Polaków, którzy mieszkają tam od lat, pracują i współtworzą islandzkie społeczeństwo. Rozmawiał z nimi w Reykjaviku Maciej Sokołowski. W tym odcinku „Szczytu Europy” opowiadamy o kraju, który jest blisko Unii, ale wciąż pozostaje poza nią.

Czy można oprowadzać po mieście, opowiadając o remontach i placach budowy? W przypadku Brukseli nawet trzeba, bo w niektórych miejscach remonty trwają wiecznie. Remontowane są nawet rusztowania wykorzystywane do renowacji, a przebieg kolejnych inwestycji staje się głównym tematem dyskusji w mieście. W czasie wakacji zapraszamy do stolicy Europy, na którą patrzymy z perspektywy rozkopanego ronda Schumana, które miało stać się symbolem unijnej stolicy, a stało się kolejnym symbolem belgijskiej bezwładności. Zaglądamy też do unijnych instytucji – tych, w których psuje się klimatyzacja, i tych, które czeka generalny remont. O to, jak mieszka się w Brukseli, pytamy polskich dziennikarzy, Magdę Cedro i Tomasza Bieleckiego, a o tym, jak działa lokalny samorząd, rozmawiamy z Janem Szczodrowskim.

Donald Trump przyznaje, że nie miał nawet ochoty przylecieć na szczyt NATO, ale pojawił się dla prezydenta Turcji, silnego człowieka, którego podziwia. Erdogan zaoferował Trumpowi sułtańskie powitanie a innym liderom wręczył po rewolwerze. Ci w zamian za to nawet nie pytali o demokrację, więźniów politycznych czy wolność prasy. My jednak pytamy i zastanawiamy się, czy odwiedzając Ankarę, znaleźliśmy się w autorytarnym kraju, który stał się na tyle istotny w globalnej układance, że wygodniej jest przymknąć oczy. W jakim miejscu jest dziś Turcja i komu potrzeba jest przyjaźń z Erdoganem pytamy doktora Karola Wasilewskiego z OSW.

W sprawie europejskiej obronności - neutralna. W sprawie budżetu - oszczędna. W sprawie amerykańskiego Big-Techu - silnie powiązana. To tylko kilka z paradoksów rozpoczynającej się właśnie irlandzkiej prezydencji w Unii. Beata Płomecka odwiedza Dublin i Cork, by przygotować protokół rozbieżności i z bliska sprawdzić jak Wyspa planuje rozwiązać te sprzeczności. Słyszy tam o wsparciu dla Ukrainy, gotowości do negocjacji akcesyjnych i chęć mediacji, by w czasie tego półrocza zamknąć dyskusje o unijnym wieloletnim budżecie. Rząd w Dublinie mówi też o kolejnych sankcjach, jednocześnie tłumacząc się z kolejnej sprzeczności, gdy wciąż dostarcza Rosji niezbędne surowce. O to czy Irlandii łatwiej będzie zostać bezstronnym mediatorem i czy przekonać Europę do irlandzkiego języka, zgodnie z hasłem prezydencji - Ní neart go cur le chéile - o to pytamy profesora Wawrzyńca Konarskiego.