Podcast Historyczny

K2. Druga najwyższa góra świata i dla wielu ta najtrudniejsza. Niższa od Everestu, a jednak bardziej bezwzględna.

W tym odcinku „Podcastu Historycznego” opowiadam pełną historię K2: od czasów, kiedy była jeszcze tylko literą i cyfrą na mapie, przez pionierów podchodzących pod ścianę w epoce wełny i skóry, aż po nowoczesną erę tłumu, mediów i wypraw „na styk”.

To opowieść o ambicji, cenie, psychice i o tym, jak działa ryzyko w miejscu, gdzie nawet mały błąd potrafi urosnąć do rozmiaru katastrofy. To również historia z mocnym polskim nerwem: Kurczab, Kukuczka, Piotrowski, Rutkiewicz i nasza wieloletnia obsesja zimowego K2. Skąd się wzięła, jak wyglądała w praktyce?.

W odcinku m.in.:

- dlaczego K2 „nie wybacza” i jak wygląda mechanika ryzyka na ośmiotysięczniku

- czym naprawdę jest Bottleneck i czemu tłum wysoko na górze to przepis na dramat

- Styl Alpejski vs Styl Oblężniczy : dwie logiki wspinania, dwa różne światy

- 1954: pierwsze zdobycie i pierwsza wielka wojna o prawdę

- 1986: czarny sezon, kiedy burza zamienia grań w pułapkę

- 2008: nowoczesna tragedia, presja okna pogodowego i „epoka tłumu”

- Polskie zimowe wyprawy i finał: zimowe wejście na K2 w 2021

Timeline:

0:00 Intro

2:33 ROZDZIAŁ I: co to jest K2 i dlaczego „nie wybacza”

17:13 K2 kontra Everest

23:21 ROZDZIAŁ II: Pierwsi, którzy ją nazwali i pierwsi, którzy pod nią podeszli. (1892 - 1909 r.)

30:19 Jak zdobywa się K2? Co jest potrzebne. 

37:52 Sprzęt na K2

44:23 Wyprawa Eckenstein-Crowley 1902 r. 

48:19 Wyprawa księcia Abruzzi z 1909 r. 

55:39 ROZDZIAŁ III: Amerykański sen i lekcja pokory; wyprawa 1938, tragedia 1939 i wyprawa 1953 r.  

59:04 Wyprawa z 1939 r. i pierwsza tragedia

1:08:48 1953 r. i amerykańska ekspedycja Houstona

1:15:22 ROZDZIAŁ IV: Pierwsze zdobycie K2 w 1954 r. i wielka wojna o prawdę

1:27:05 ROZDZIAŁ V: Nowa epoka K2 i polski akcent.

1:32:30 Polacy – Wojownicy Lodu. Kurczab, Kukuczka, Rutkiewicz, Piotrowski… i wielu innych. 

1:43:29 ROZDZIAŁ VI: Czarny sezon na K2 – lato 1986 r.

1:49:44 Lipiec 1986 r. na K2

1:54:33 Sierpień 1986 r. na K2

1:56:55 Tragedia 4-10 sierpnia 1986 r na K2. 

2:02:09 Podsumowanie czarnego lata na K2 1986 r. 

2:04:28 K2 w epoce tłumu; Drugi najczarniejszy sezon na K2 – 2008 r. 

2:10:13 ROZDZIAŁ VIII: Polska Narodowa Zimowa Wyprawa na K2 2017/2018 r. 

2:14:15 Początek Polskiej Narodowej ZimowWyprawa na K2 2017/2018 r.

2:19:56 Zmiana planów z Cesena na Abruzzi i samotna próba Denisa Urubki

2:24:26 Zakończenie polskiej zimowej wyprawy na K2

2:27:43 ROZDZIAŁ IX: Nowa Era: K2, media i polska klamra na nartach

2:31:34 K2 jako biznes; zjazd na nartach

2:35:18 Epilog: Sens

Moja ksiażka „Historia dla Odważnych” – kup szybko i bezpiecznie na https://odwaga.alt.pl 🔥🔥🔥 [autopromocja]

Jeśli Ci się podoba - ZOSTAŃ PATRONEM! https://patronite.pl/podcasthistoryczny 🌌🌌🌌

Źródła: https://pastebin.com/fQcVjpnZ

TT: https://twitter.com/sadowski_rafal

IG: https://www.instagram.com/rafal_sadowskii

Patroni: https://pastebin.com/akenHNhy

Dziękuję, że towarzyszycie mi na pokładzie tego statku podczas podróży przez fale historii!

Najpierw upadło imperium, które rządziło całym znanym światem. Potem — imperium, które udawało, że tamtego upadku nigdy nie było. Bizancjum. „Nowy Rzym” nad Bosforem. Państwo, które przez kolejne stulecia potrafiło przeżyć rzeczy, po których większość cywilizacji już by się nie podniosła — i które mimo to, krok po kroku, uczyło się powolnego końca.

W tym odcinku przechodzimy przez cały długi proces upadku Bizancjum: od momentu, gdy Zachód się rozsypuje (476), aż po 53 dni oblężenia Konstantynopola w 1453 roku. To historia o państwie, które raz jeszcze próbuje być Rzymem — z tą samą dumą, tymi samymi rytuałami, tą samą wiarą w wyjątkowość… tylko z coraz mniejszą mapą i coraz większymi rachunkami do zapłacenia.

Po drodze poznamy m.in.:

Justynian i „szczyt, który był początkiem końca”: wielkie odbudowy, wielkie ambicje i ich cena (w tym Hagia Sophia).

Kryzys VII wieku: Persowie, potem Arabowie — i imperium, które kurczy się gwałtownie, jakby ktoś spuszczał z niego powietrze.

Konstantynopol jako twierdza: temy, logistyka przetrwania i legenda greckiego ognia — narzędzia, które potrafiły kupować czas.

Ikonoklazm — czyli wojna o obraz, która jest też wojną o władzę.

Macedońską odbudowę i „kruchy renesans”, a potem moment, gdy złota zbroja zaczyna zachodzić rdzą.

Manzikert (1071) i XI-wieczny kryzys: pęknięcie, po którym nic już nie wraca do dawnej normy.

Epokę krucjat: Bizancjum między krzyżem a półksiężycem — sojusze, lęki i rachunek cynizmu.

Rok 1204: cios z Zachodu, czyli IV krucjata, zdrada z rąk chrześcijan i rozszarpane serce imperium.

Paleologowie: odzyskane ruiny (1261) i długa agonia — w cieniu rodzących się Osmanów.

Ostatnie pokolenie cesarzy: próby „kupowania czasu”, negocjacje, unie, łatanie murów… aż wreszcie przychodzi dzień, którego wszyscy się domyślali.

Oblężenie 1453: Mehmed II, bombardy, mur Teodozjusza, garstka obrońców i finał, który zamyka tysiąc lat.

A na koniec — na koniec zostanie nam pytanie: co naprawdę upada, gdy upada imperium? Bo czasem nie chodzi tylko o miasto i datę w podręczniku. Czasem chodzi o to, jak długo da się podtrzymywać płomień, gdy świat wokół zmienia zasady gry.

Timeline:

0:00 Intro

2:55 PROLOG: Miasto, które umierało tysiąc lat

6:28 ROZDZIAŁ I: Podsumowanie historii Imperium Rzymskiego, do momentu upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego

12:48 Bizancjum – czym było tak naprawdę? 

19:01 ROZDZIAŁ II: Justynian: Szczyt, który był początkiem końca (VI w.)

26:24 Hagia Sophia

32:03 Dalsze losy Justyniana i Bizancjum

37:23 ROZDZIAŁ III: Świat wymyka się z rąk: Persowie, Arabowie i kurczenie się imperium (VII w.)

41:14 Herakliusz - cesarz

45:33 Mahomet i Islam

51:04 ROZDZIAŁ IV: Twierdza nad Bosforem; Temy, Grecki Ogień i Oblężone Miasto (VII i VIII w.)

55:38 Grecki Ogień

59:05 Walki z Arabami, VIII wiek, oblężenie Konstantynopola 717/718

1:03:47 Ikonoklazm

1:09:16 ROZDZIAŁ V: Oddech między burzami: Macedońska odbudowa i kruchy renesans (IX – X wiek)

1:16:19 Po kampaniach Bazylego II; kłopoty i cienie Bizancjum

1:21:20 ROZDZIAŁ VI: Złota zbroja zachodzi rdzą; kryzys XI wieku i Manzikert (1025-1081)

1:27:57 Bitwa pod Manzikertem 1071 r.

1:34:06 ROZDZIAŁ VII: Między krzyżem a półksiężycem; Aleksy Komnen i epoka Krucjat (1081-1204 r.)

1:37:33 Początek Krucjat

1:42:25 Manuel I, Bitwa pod Myriokefalon 17 września 1176, Aleksy II, Andronik I

1:49:46 ROZDZIAŁ VIII: 1204 – zdrada z Zachodu i rozszarpane serce imperium (IV Krucjata)

1:55:19 Oblężenie Konstantynopola przez chrześcijańskich Krzyżowców

2:02:03 ROZDZIAŁ IX: Paleologowie: odzyskanie ruiny i początek długiej agonii (1261 – ok. 1400 r.)

2:06:39 Po odzyskaniu Konstantynopola w 1261 r.

2:12:21 Dalsze losy Bizancjum za Paleologów

2:20:24 Narodziny Państwa Osmanów

2:24:56 ROZDZIAŁ X: Ostatnie pokolenie – między Florencją a Ankarą (ok. 1400-1453 r.)

2:35:39 Mehmed II

2:43:29 ROZDZIAŁ XI – 53 dni, które zamknęły tysiąc lat; oblężenie i upadek Konstantynopola (1453)

2:47:16 Początek oblężenia Konstantynopola 1453 r.  

2:56:25 Zdobycie Konstantynopola

3:02:35 Po zdobyciu Konstantynopola

3:06:44 EPILOG: Co naprawdę upada, kiedy upada imperium? 

3:13:31  Outro, Patroni, Ciekawostka

Moja książka „Historia dla Odważnych” – kup szybko i bezpiecznie na https://odwaga.alt.pl 🔥💖🔥 [autopromocja]

Źrodła: https://pastebin.com/F43DGZLV

TT: https://twitter.com/sadowski_rafal

IG: https://www.instagram.com/rafal_sadowskii

Patroni: https://pastebin.com/YdHijJN6

Dziękuję, że towarzyszycie mi na pokładzie tego statku podczas podróży przez fale historii!

Jeśli Ci się podoba - zostań Patronem! https://patronite.pl/podcasthistoryczny 🔥✨🔥

To nie tyle opowieść o „dzikim Zachodzie”, co o świecie, który istniał na długo przed Kolumbem - i o tym, co się z nim stało, gdy na horyzoncie pojawiły się europejskie żagle. W tym odcinku ruszamy śladem rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej: od pierwszych łowców sprzed kilkunastu tysięcy lat, przez potężne miejskie centra jak Cahokia i skalne miasta Indian Pueblo, po Konfederację Irokezów, która stworzyła jeden z najciekawszych systemów politycznych swoich czasów.

Potem przychodzi kontakt z Europą: Kolumb, wyprawy, choroby, misje chrześcijańskie, pierwsze wojny i zderzenie dwóch zupełnie różnych wizji świata. Opowiadam o wojnach z XVII i XVIII wieku, o tym, jak rodziły się Stany Zjednoczone - i co to oznaczało dla plemion, które nie były zaproszone do stołu, przy którym dzielono ich ziemie.

Kulminacją historii Indian jest XIX wiek: ustawa o przesiedleniach, Szlak Łez Czirokezów, ostatnie wojny na preriach, Ustawa Dawesa i system rezerwatów, Taniec Duchów i masakra pod Wounded Knee, która symbolicznie zamyka epokę Wojen Indian.

Ale na tym historia się nie kończy. W XX wieku pojawia się cichy opór, raporty o nadużyciach, próby reform, a wreszcie ruch Red Power, okupacja Alcatraz i Wounded Knee 1973 - to momenty, w których rdzenni Amerykanie mówią głośno: „my wciąż tu jesteśmy”.

To odcinek o utracie ziemi, języka i wolności, ale też o pamięci i przetrwaniu. O tym, jak łatwo wymazać kogoś z mapy - i jak trudno wymazać go z historii. 

Dobrego słuchania!

Rafał ✨

Timeline:

0:00 Intro

1:40 ROZDZIAŁ I: Ci naprawdę pierwsi Amerykanie (ok 15.000 PNE – 1500 NE)

7:06 Indiańskie złożone kultury i społeczności (1000 PNE – 1500 NE)

12:32 Cahokia – miasto Indian Missisipi

18:17 Duchowość i kosmologia Indian

26:08 Kopiec Mnichów, Duchowość kultury Missisipi

36:52 Upadek Cahokii i transformacja religijna

41:55 Indianie Pueblo; Hohokam

49:19 Konferedracja Irokezów

1:00:01 Rola kobiet u Indian; Matrylinearność

1:06:48 Ameryki przed kontaktem z Europą – Podsumowanie dotychczasowej historii 

1:12:43 ROZDZIAŁ II: Pierwszy kontakt z Europą; 1492-1700

1:16:08 Krzysztof Kolumb

1:26:12 Po Kolumbie – kolejni kolonizatorzy po 1492 r.

1:30:01 Anglia, Francja, Holandia – dalsza kolonizacja

1:39:51 Dlaczego Indianie od razu nie walczyli z Europejczykami? 

1:42:47 Bakterie i choroby przywiezione z Europy

1:47:37 Choroby jako broń 

1:50:34 Alkohol i Dieta 

1:54:45 Misjonarze i Chrześcijaństwo

1:58:57 ROZDZIAŁ III: Początek Wojen Indian (1600-1800)

2:00:33 Wojna Króla Filipa

2:06:53 Konfederacja Irokezów – Mistrzowie sprawnej dyplomacji

2:11:23 Rewolucja Amerykańska

2:18:38 ROZDZIAŁ IV:  Szlak Łez i przymusowe deportacje Indian (lata 1830 i dalsze)

2:28:39 Szlak Łez

2:34:03 ROZDZIAŁ V: Ostatni Krzyk Plemion – ostatnie lata woje i asymilacja kulturowa (1850-1930)

2:40:36 Wielka Wojna Siuksów i Little Bighorn

2:46:14 Ustawa Dawesa i Asymilacja Kulturowa (1887-1930)

2:49:54 Taniec Duchów; Wounded Knee

2:53:51 Asymilacja Kulturowa

2:58:43 ROZDZIAŁ VI: Cichy Opór – XX wiek i współczesność

3:04:51 Czerwona Siła

3:09:01 Wounded Knee (ponownie – 1973 r.)

3:12:36 Od lat 80-tych do współczesności

3:17:41 Epilog: Trwanie

3:19:06 Outro

3:21:18 Patroni

3:22:50 Ciekawostka

✨ Jeśli Ci się podoba – Zostań Patronem! https://patronite.pl/podcasthistoryczny   💖

Moja ksiażka „Historia dla Odważnych” – kup szybko i bezpiecznie na https://odwaga.alt.pl  🔥🔥 [autopromocja]

TT: https://twitter.com/sadowski_rafal   

IG: https://www.instagram.com/rafal_sadowskii

Niektóre źródła: https://pastebin.com/6Ek7RJ93

Patroni:  https://pastebin.com/xkWRD4Fz

Dziękuję, że towarzyszycie mi na pokładzie tego statku podczas podróży przez fale historii!

Oto opowieść o tym, jak odzyskaliśmy wolność! Pokażę Wam, jak Polska wróciła na mapę nie jednym „cudem”, tylko sumą przygotowań, wyborów i odwagi tysięcy ludzi.

Moja książka -„Historii dla Odważnych” – teraz 10% RABATU i DARMOWA DOSTAWA” 📚✨ Idealny prezent dla siebie lub kogoś, kto lubi historię opowiedzianą po ludzku. Akcja trwa do końca listopada 25’! Wejdź na ODWAGA.ALT.PL i kup szybko i bezpiecznie! 🔥🔥🔥

Ta historia nie mieści się w jednej dacie ani w jednym nazwisku. Poznacie różne drogi do wolności: obóz czynu Piłsudskiego, dyplomację Dmowskiego i Paderewskiego, programowy Lublin Daszyńskiego, siłę wsi Witosa, instytucjonalną pracę Korfantego. A obok nich - „matkę niepodległości”, Marię Skłodowską-Curie, przypominającą, że autorytet wiedzy też otwiera drzwi.

W tle zmienia się świat: I wojna, rewolucje i kruszejące imperia. Fronty rozrywają Europę, armie się buntują, w garnizonach powstają rady żołnierskie, a monarchie szukają wyjścia z labiryntu. Pojawia się „okno możliwości” - takie, do którego przez lata się przygotowywaliśmy.

Rok 1918 przyspiesza sprawy: 14 punktów Wilsona, pękające imperia, coraz śmielsze przejęcia władzy w miastach. 7 listopada - Tymczasowy Rząd Ludowy w Lublinie. 10 listopada - powrót Piłsudskiego z Magdeburga, by spiąć rozproszone wysiłki. 22 listopada - dekret o najwyższej władzy i funkcja Naczelnika Państwa. 28 listopada - ordynacja wyborcza i prawa wyborcze kobiet. Równolegle trwają realne, codzienne roboty: rozbrajanie, pociągi, urzędy, szpitale. Gdzie indziej wybucha spór o Lwów, Wielkopolska trzyma nerwy i instytucje. To jest układanka, nie jeden fajerwerk.

A 11 listopada? To ważny symbol - wybrzmiał najmocniej, ale sam w sobie nie zamyka historii. Wolność to nie finał, tylko narzędzie. Liczy się, co z nim zrobimy następnego dnia.

Jeśli lubicie opowieści, które tłumaczą „jak do tego doszło”, a nie tylko „kiedy i kto”, to ten odcinek jest dla Was!

Timeline:
0:00 Intro
3:24 Prolog – podsumowanie losów Polski od narodzin, aż po zabory.
19:31 ROZDZIAŁ I: Naród bez Państwa.
27:41 Jak to możliwe, że naród bez państwa przetrwał ponad stulecie niewoli?
34:09 ROZDZIAŁ II: Młodzi, gniewni – rodzice wolnej Polski; Socjalizm, Nacjonalizm (Endecja), Ludowcy i inni.
37:48 Socjalizm / Piłsudski
44:55 Nacjonalizm / Dmowski
50:55 Dyplomacja / Paderewski
55:12 Ludowcy / Witos
59:29 Lewica niepodległościowa; socjaldemokracja galicyjska / Ignacy Daszyński
1:02:43 Nurt Narodowo-Chrześcijański – Wojciech Korfanty
1:06:44 Maria Skłodowska-Curie – Niepodległość ducha
1:14:56 Podsumowanie: klarowna mapa „rodziców niepodległości” i ich dróg
1:18:04 ROZDZIAŁ III: Świat w Ogniu – Rewolucje, Wielka Wojna (I WŚ)
1:24:58 Europa przed wybuchem I-szej wojny światowej
1:31:58 Wybuch I Wojny Światowej
1:39:21 ROZDZIAŁ IV: Droga do niepodległości. Europa w ogniu, z którego odrodzi się Polska
1:40:40 Rok 1914 – Wybuch Wielkiej Wojny i Dwie Polskie Strategie
1:46:48 Rok 1915 – Okupacje i wojna w naszym domu
1:51:58 Rok 1916 – sprawa polska wraca „na papier”
1:57:52 Rok 1917 – rok przełomów; Rewolucje, dwa ośrodki polskie, kryzys przysięgowy
2:05:48 Rok 1918 (styczeń-sierpień) – pękają imperia, rodzą się fakty
2:13:29 Rok 1918 (wrzesień-paździenik) – Polacy przejmują lokalnie stery
2:17:52 Rok 1918 (Listopad) – kilka dni, które rodzą Państwo
2:26:59 Epilog: Pytanie
2:30:39 Outro
2:32:23 Patroni

Moja ksiażka „Historia dla Odważnych” – kup szybko i bezpiecznie na https://odwaga.alt.pl 🔥🔥

[autopromocja]

Jeśli Ci się podoba - zostań patronem! https://patronite.pl/podcasthistoryczny

Zrodla: https://pastebin.com/x7pMdhxJ
TT: https://twitter.com/sadowski_rafal
IG: https://www.instagram.com/rafal_sadowskii
Patroni: https://pastebin.com/m9LhYHuU

Dziękuję, że towarzyszycie mi na pokładzie tego statku podczas podróży przez fale historii!

Ten odcinek to historia zakazu, który miał uszlachetnić naród, a wypchnął alkohol do podziemia i wyniósł na szczyt królów przestępczego biznesu. Na czele tej epoki stał zaś on— Al Capone.

--
Partnerem odcinka jest sklep z oponami OPONEO.PL - atrakcyjne ceny, szybka wysyłka oraz bogaty katalog modeli na każdą kieszeń. Zachęcam, sam korzystam ➡️ https://www.oponeo.pl/podcast-historyczny

Oponeo #ZmieniamyOponyNaLepsze #wspolpracareklamowa

Wyobraźcie sobie miasto, w którym bar jest nielegalny, policja jest umowna, a szklanka zakazanego trunku smakuje jak małe zwycięstwo nad systemem. Taki był świat Prohibicji. W tym odcinku opowiadam, jak ruch trzeźwości i 18. Poprawka otworzyły drzwi do podziemia, jak rodziły się speakeasies i „bathtub gin”, jak działał przemyt przez Detroit i Windsor - i dlaczego Chicago stało się stolicą nowoczesnej mafii.

W centrum tej historii mamy prawdziwych ludzi. Są walki gangów, jest słynny 14 lutego 1929 r., ale przede wszystkim jest pytanie: co się dzieje, gdy prawo odkleja się od codzienności obywateli?

To odcinek o Ameryce lat 20., ale także o nas: o skutkach prostych recept na złożone problemy, o tym, jak łatwo idea staje się pretekstem, i jak trudno później posprzątać.

Dobrego słuchania! Rafał

Timeline:

0:00 Intro
5:16 Partner Odcinka: Oponeo.PL
5:43 ROZDZIAŁ I: Ziarno trzeźwości; skąd wziął się pomysł na zakaz?
14:56 Początek walki z alkoholem w USA
20:54 Amerykańska specyfika problemu z alkoholem
25:59 Anti Saloon League – Liga Antysalonowa
29:22 Partner odcinka: Oponeo.pl
33:49 ROZDZIAŁ II: Ustawa, która miała uleczyć Amerykę; narodziny podziemia. 18 Poprawka i „Volstead Act”
37:23 Początek prohibicji, narodziny podziemia
42:17 Skąd amerykanie brali alkohol w czasach prohibicji?
51:17 ROZDZIAŁ III: Zgniłe miasto i jego władca – Chicago i Al Capone
55:38 Chicago – stolica prohibicji
58:22 Al Capone
1:04:28 Droga Ala Capone do samodzielnej władzy
1:11:12 14 Lutego 1929 r. – Dzień Świętego Walentego
1:18:15 ROZDZIAŁ IV: Upadek Prohibicji, upadek Ala Capone
1:23:24 Przebudzenie ameryki, uchylenie prohibicji
1:26:27 Al Capone – upadek
1:29:52 Podatki – ostateczny cios w Ala Capone
1:39:05 Epilog – Hydra. Co zostawiła nam prohibicja?
1:41:15 Przypomnienie o partnerze odcinka – Oponeo.pl
1:42:02 Outro
1:43:46 Patroni
1:45:14 Ciekawostka

Moja ksiażka „Historia dla Odważnych” – kup szybko i bezpiecznie na https://odwaga.alt.pl 🔥🔥 [autopromocja]

Jeśli Ci się podoba - zostań Patronem! https://patronite.pl/podcasthistoryczny

Zrodla: https://pastebin.com/7zLbNtjS
TT: https://twitter.com/sadowski_rafal
IG: https://www.instagram.com/rafal_sadowskii
Patroni: https://pastebin.com/Ev136mgA
Dziękuję, że towarzyszycie mi na pokładzie tego statku podczas podróży przez fale historii!