Kultura na weekend

W najnowszym wydaniu wideokastu „Kultura na weekend” Janusz Wróblewski i jedna z najważniejszych i najbardziej wszechstronnych polskich aktorek: Magdalena Popławska. Pretekstem do rozmowy jest film „Nasza rewolucja”, poświęcony losom legendarnej pary, jaką tworzyli Jacek Kuroń oraz jego żona Grażyna „Gajka” Kuroń („Gaja Kuroń”). To przejmująca opowieść o tym, jak komunizm w Polsce niszczył ludzkie życie, jak działało podziemie antykomunistyczne i opozycja w PRL, a także o cenie bohaterstwa i dramatycznym losie kobiet walczących w cieniu swoich mężów. Aktorka odsłania kulisy pracy nad rolą Gajki: od mierzenia się z mitem „bezskazitelnego anioła” po żarliwe listy miłosne pisane z więzienia (w tym słynny szpitalny list odmowny, który otrzymał Czesław Kiszczak). To też refleksja nad tym, jak transformacja ustrojowa w Polsce po 1989 r. ukształtowała naszą pamięć o tamtych wydarzeniach.
Jakim ekranowym partnerem był Arkadiusz Jakubik (znany m.in. z filmów Wojciecha Smarzowskiego)? Dlaczego twórcy zrezygnowali z imitacji głosu Kuronia, unikając prostych metamorfoz fizycznych? Artystka omawia też swój bogaty dorobek: od filmu „53 wojny”, przez nagrodzony „Atak paniki”, serial biograficzny o postaci, jaką była Agnieszka Osiecka, po serial „Brokat”. Otwarcie podejmuje również trudny temat DDA. Opowiada o emocjonalnym dziedzictwie domu z problemem alkoholowym i braku poczucia bezpieczeństwa. Wyjaśnia też, jak aktorstwo filmowe różni się od pracy na scenie, gdzie jako filar zespołu, który tworzy Nowy Teatr pod kierunkiem reżysera Krzysztofa Warlikowskiego, przeżywa wspólnotowe katharsis w spektaklach na żywo.

Czego dowiesz się z odcinka:
1. Jak wyglądały kulisy pracy nad filmem „Nasza rewolucja” oraz co o relacji Jacka i Gajki Kuroniów mówi ich więzienna korespondencja z lat PRL.
2. W jaki sposób Magdalena Popławska przepracowuje własne doświadczenia przy tworzeniu skomplikowanych, nadwrażliwych postaci.
3. Czym różni się aktorstwo w zespole Krzysztofa Warlikowskiego (Nowy Teatr) od technicznego rygoru kina i dlaczego żywy kontakt z publicznością w teatrze przynosi prawdziwe katharsis.

Oś czasu:
00:00 - Najciekawsze fragmenty
02:57 - „Nasza rewolucja”: kim była Gaja Kuroń?
11:00 - Szpitalny list odmowny do Czesława Kiszczaka
24:20 - Postawa Gajki przemawia do współczesnych kobiet?
33:01 - Granie postaci autentycznych i kulisy scenariusza
37:03 - Prawda aktorska kontra imitacja postaci
41:53 - Rygor kina a magia teatru.

W specjalnym wydaniu wideokastu „Kultura na weekend” Janusz Wróblewski spotyka się z jedną z najważniejszych postaci polskiego i światowego kina. Bohaterką odcinka jest Agnieszka Holland, a okazją do rozmowy – setna rocznica urodzin i dziesięciolecie śmierci reżysera, jakim był Andrzej Wajda (ogłoszony przez Senat patronem roku 2026). To opowieść o relacji między dwójką reżyserów, powstawaniu legendarnych dzieł i o kulisach instytucji, którą był Zespół Filmowy „X” – unikalna wyspa twórczej wolności, w której powstawały najważniejsze filmy PRL i kino moralnego niepokoju.
Reżyserka wspomina, jak Wajda uratował jej karierę, gdy komunistyczna cenzura w Polsce z powodów politycznych blokowała jej debiut. Aby chronić młodą twórczynię przed partyjnymi dygnitarzami przy filmie „Człowiek z marmuru”, reżyser zaproponował nawet, że oficjalnie ją adoptuje i nada jej swoje nazwisko. Holland zdradza też nieznane fakty dotyczące powstawania innych arcydzieł. Jak osobisty dramat Wajdy i rozstanie z ikoną kina, jaką była Beata Tyszkiewicz, zainspirowały do pracy nad scenariuszem do „Bez znieczulenia”?
W drugiej części spotkania reżyserka diagnozuje współczesne polskie kino. Wskazuje, jak uzależnienie od dotacji, rozdzielanych przez PISF, doprowadziło środowisko do autocenzury i paraliżującego klientelizmu. Wyjaśnia, dlaczego polscy reżyserzy zbyt często wybierają dziś bezpieczną bańkę zamiast artystycznego ryzyka oraz czego współcześni twórcy powinni uczyć się z dzieł takich jak „Człowiek z żelaza”. Zobacz, czym naprawdę były najważniejsze filmy Andrzeja Wajdy i dlaczego jego bezkompromisowa odwaga jest nam dziś potrzebna bardziej niż kiedykolwiek.
Czego dowiesz się z odcinka:
1. Dlaczego Andrzej Wajda chciał oficjalnie adoptować Agnieszkę Holland i nadać jej swoje nazwisko podczas pracy nad „Człowiekiem z marmuru”.
2. W jaki sposób osobista trauma reżysera po rozstaniu z Beatą Tyszkiewicz stała się fundamentem scenariusza do kolejnego filmu?
3. Dlaczego zdaniem Agnieszki Holland współczesne polskie kino uległo autocenzurze, paraliżującemu klientelizmowi i zaprzepaściło dawną odwagę Zespołu „X”.

Totalizator Sportowy od lat wspiera kulturę w Polsce, od 2003 r. łączna kwota wsparcia przekroczyła 4,3 mld zł. Spółka, korzystając ze środków własnych, angażuje się także w najważniejsze inicjatywy, współpracując z instytucjami kultury, muzeami i organizatorami prestiżowych wydarzeń, takich jak Konkurs Chopinowski czy festiwale filmowe i muzyczne. Jest także patronem Roku Andrzeja Wajdy.
https://www.totalizator.pl/zaangazowanie/wsparcie-kultury

W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” Bartek Chaciński rozmawia z niezwykłym artystą, jakim jest Marcel Baliński: pianista, kompozytor i wykładowca akademicki. Punktem wyjścia do spotkania jest premiera albumu „Współgłosy II”. Projekt Współgłosy to ewenement na skalę światową: unikalne połączenie klasycznego tria jazzowego i chóru, w skład którego wchodzą osoby z niepełnosprawnością intelektualną z łódzkich Warsztatów Terapii Zajęciowej „Frajda”. W tym zespole ramię w ramię występują także aktorzy: Bartosz Bielenia oraz Magdalena Koleśnik (żona muzyka), a na nowej płycie dołączają do nich m.in. Tomasz Kot i Błażej Król.
W rozmowie muzyk wspomina swoje początki: od dziecięcej fascynacji trąbką i zagrania ze słuchu hitu Golców, przez moment, gdy jako 14-latek pojechał na Konkurs Chopinowski i zakochał się w muzycznym detalu, aż po studia w Bernie u Django Batesa. Choć klasyczna edukacja dała mu solidny warsztat, to dopiero autorska terapia zajęciowa i praca z chórem otworzyły przed nim zupełnie nową przestrzeń. Baliński szczerze przyznaje, że praca z podopiecznymi WTZ bywa prostsza i bardziej oczyszczająca niż relacje, jakie miewają profesjonalni polscy muzycy ze świata improwizacji.
Nowy album niesie ze sobą filozofię pogodzenia ze światem i manifest czerpania siły z tego, co przynosi los. Artysta zdradza kulisy powstania intymnego utworu napisanego specjalnie dla Bartosza Bieleni, opowiada o bezkompromisowej wierze w z pozoru „naiwne pomysły” oraz o tym, jak powstawała orkiestrowa płyta nagrana z miłości do Magdaleny Koleśnik.

CZEGO DOWIESZ SIĘ Z ODCINKA
1. Dlaczego projekt „Współgłosy” to jedyny taki twór na świecie i jak Bartosz Bielenia oraz Magdalena Koleśnik stali się jego częścią?
2. Z jakiego powodu praca z podopiecznymi warsztatów terapii bywa dla Marcela Balińskiego łatwiejsza i czystsza niż z profesjonalnymi muzykami?
3. Jak przypadek z dzieciństwa i zagranie hitu Golców na trąbce skierowały sześciolatka ku Chopinowi, a ostatecznie w stronę muzyki bez barier?

W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” Janusz Wróblewski gości jedną z najbardziej wszechstronnych polskich aktorek i laureatkę Złotych Lwów. Maria Dębska opowiada o swoich kreacjach kinowych (m.in. w filmie „Lalka” w reżyserii Macieja Kawalskiego oraz we wstrząsającym dramacie „Przez ścianę” Macieja Sobieszczańskiego).
W pierwszej części rozmowy aktorka przybliża postać Kazimiery Wąsowskiej, barwnej, wyemancypowanej wdowy, która w filmowej adaptacji dzieła „Lalka” Bolesława Prusa staje się symbolem niezależności i walki o prawa kobiet, co wpisuje się w temat, jakim jest emancypacja kobiet w Polsce. Dębska z psychologiczną wnikliwością diagnozuje emocjonalne zamrożenie Izabeli Łęckiej oraz toksyczny mechanizm, przez który Stanisław Wokulski odrzuca dojrzałą relację na rzecz pogoni za nieosiągalną iluzją. Odsłania też zakulisowy stres, gdy grając Etiudę Rewolucyjną Chopina na żywo, czuła na sobie wzrok legend kina: Krystyny Jandy, Andrzeja Seweryna i Jana Englerta.
Drugim mocnym punktem rozmowy jest oparta na faktach historia Wiesławy Pajdak z filmu „Przez ścianę”, w którym partneruje jej Jakub Gierszał. Aktorka opowiada o sześciu latach spędzonych przez bohaterkę w jednoosobowej celi i niezwykłej miłości rodzącej się dzięki alfabetowi Morse’a. Dębska analizuje, na czym polega współczesna, bezwzględna praca aktora, dlaczego regularna terapia ratuje przed wypaleniem oraz jaką rolę w scenach bicia i stalinowskich przesłuchań odegrał koordynator intymności, dbający o psychofizyczne granice artysty.

CZEGO DOWIESZ SIĘ Z ODCINKA:
1. Dlaczego zdaniem Marii Dębskiej Wokulski bał się dojrzałej relacji z Wąsowską i wolał emocjonalną pustkę u boku zamrożonej Łęckiej?
2. Jak powstawała wstrząsającą rola Wiesławy Pajdak w filmie „Przez ścianę” i w czym pomagał partnerujący aktorce Jakub Gierszał?
3. Dlaczego na planie istotny okazał się koordynator intymności i z jakiego powodu aktorka uważa regularną terapię za fundament higieny pracy?

W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” gościem Janusza Wróblewskiego jest Sandra Drzymalska. Okazją do spotkania jest głośna ekranizacja „Lalki”. Sześcioodcinkowy serial miał premierę na platformie Netflix, a za kamerą stanął Paweł Maślona. Aktorka wciela się w jedną z najchętniej omawianych postaci polskiej literatury: jej bohaterką jest Izabela Łęcka, w klasycznym filmie Wojciecha Hasa grana przez ikonę kina, jaką była Beata Tyszkiewicz. Ten ekskluzywny wywiad z Sandrą Drzymalską dekonstruuje szkolne mity, które narosły wokół lektury, jaką jest „Lalka” Bolesława Prusa, i pokazuje, jak współczesne ekranizacje lektur i odważne polskie seriale rozliczają klasyczny kanon.
Aktorka zdradza, jak wyglądał plan filmowy „Lalki” i jak na współczesnych planach filmowych historia zderza się z nowoczesną psychologią. Odtwórca roli kupca Tomasz Schuchardt (Stanisław Wokulski) uprawia z Łęcką grę pozorów, lecz przede wszystkim towarzyszy im obojgu dojmująca samotność. W tle występuje też odmieniony subiekt, którego gra Dariusz Chojnacki (Ignacy Rzecki), a zjawiskowe kostiumy stworzyła Dorota Roqueplo. Serialowa Izabela przestaje być bezduszną „modliszką” i staje się prekursorką feminizmu marzącą o pisaniu reportaży i wyjeździe do Paryża.
Drzymalska ujawnia też gigantyczne koszty psychofizyczne aktorstwa. Równolegle realizowała biografię artystki, jaką była Violetta Villas. Aktorka opowiada o 5,5-godzinnej charakteryzacji, śpiewaniu na żywo na granicy fizycznego wycieńczenia i o stanie, w którym ludzkie ciało przestaje odróżniać wielogodzinny, wymuszony na planie płacz od prawdziwej emocjonalnej traumy.

Tego dowiesz się z odcinka:
1. Dlaczego Sandra Drzymalska odrzuciła mit Izabeli Łęckiej jako bezdusznej „modliszki” i uczyniła z niej postać o ambicjach feministycznych.
2. W jaki sposób serial Netflixa zmienia dynamikę między Łęcką a Wokulskim i dlaczego jej relacja ze Starskim traci erotyczny charakter.
3. Jak wyglądały kulisy roli Violetty Villas, mordercza, wielogodzinna charakteryzacja i dlaczego ciało aktorki nie odróżniało fikcyjnego płaczu od prawdziwej traumy.