Kultura na weekend

W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” Bartek Chaciński rozmawia z niezwykłym artystą, jakim jest Marcel Baliński: pianista, kompozytor i wykładowca akademicki. Punktem wyjścia do spotkania jest premiera albumu „Współgłosy II”. Projekt Współgłosy to ewenement na skalę światową: unikalne połączenie klasycznego tria jazzowego i chóru, w skład którego wchodzą osoby z niepełnosprawnością intelektualną z łódzkich Warsztatów Terapii Zajęciowej „Frajda”. W tym zespole ramię w ramię występują także aktorzy: Bartosz Bielenia oraz Magdalena Koleśnik (żona muzyka), a na nowej płycie dołączają do nich m.in. Tomasz Kot i Błażej Król.
W rozmowie muzyk wspomina swoje początki: od dziecięcej fascynacji trąbką i zagrania ze słuchu hitu Golców, przez moment, gdy jako 14-latek pojechał na Konkurs Chopinowski i zakochał się w muzycznym detalu, aż po studia w Bernie u Django Batesa. Choć klasyczna edukacja dała mu solidny warsztat, to dopiero autorska terapia zajęciowa i praca z chórem otworzyły przed nim zupełnie nową przestrzeń. Baliński szczerze przyznaje, że praca z podopiecznymi WTZ bywa prostsza i bardziej oczyszczająca niż relacje, jakie miewają profesjonalni polscy muzycy ze świata improwizacji.
Nowy album niesie ze sobą filozofię pogodzenia ze światem i manifest czerpania siły z tego, co przynosi los. Artysta zdradza kulisy powstania intymnego utworu napisanego specjalnie dla Bartosza Bieleni, opowiada o bezkompromisowej wierze w z pozoru „naiwne pomysły” oraz o tym, jak powstawała orkiestrowa płyta nagrana z miłości do Magdaleny Koleśnik.

CZEGO DOWIESZ SIĘ Z ODCINKA
1. Dlaczego projekt „Współgłosy” to jedyny taki twór na świecie i jak Bartosz Bielenia oraz Magdalena Koleśnik stali się jego częścią?
2. Z jakiego powodu praca z podopiecznymi warsztatów terapii bywa dla Marcela Balińskiego łatwiejsza i czystsza niż z profesjonalnymi muzykami?
3. Jak przypadek z dzieciństwa i zagranie hitu Golców na trąbce skierowały sześciolatka ku Chopinowi, a ostatecznie w stronę muzyki bez barier?

W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” Janusz Wróblewski gości jedną z najbardziej wszechstronnych polskich aktorek i laureatkę Złotych Lwów. Maria Dębska opowiada o swoich kreacjach kinowych (m.in. w filmie „Lalka” w reżyserii Macieja Kawalskiego oraz we wstrząsającym dramacie „Przez ścianę” Macieja Sobieszczańskiego).
W pierwszej części rozmowy aktorka przybliża postać Kazimiery Wąsowskiej, barwnej, wyemancypowanej wdowy, która w filmowej adaptacji dzieła „Lalka” Bolesława Prusa staje się symbolem niezależności i walki o prawa kobiet, co wpisuje się w temat, jakim jest emancypacja kobiet w Polsce. Dębska z psychologiczną wnikliwością diagnozuje emocjonalne zamrożenie Izabeli Łęckiej oraz toksyczny mechanizm, przez który Stanisław Wokulski odrzuca dojrzałą relację na rzecz pogoni za nieosiągalną iluzją. Odsłania też zakulisowy stres, gdy grając Etiudę Rewolucyjną Chopina na żywo, czuła na sobie wzrok legend kina: Krystyny Jandy, Andrzeja Seweryna i Jana Englerta.
Drugim mocnym punktem rozmowy jest oparta na faktach historia Wiesławy Pajdak z filmu „Przez ścianę”, w którym partneruje jej Jakub Gierszał. Aktorka opowiada o sześciu latach spędzonych przez bohaterkę w jednoosobowej celi i niezwykłej miłości rodzącej się dzięki alfabetowi Morse’a. Dębska analizuje, na czym polega współczesna, bezwzględna praca aktora, dlaczego regularna terapia ratuje przed wypaleniem oraz jaką rolę w scenach bicia i stalinowskich przesłuchań odegrał koordynator intymności, dbający o psychofizyczne granice artysty.

CZEGO DOWIESZ SIĘ Z ODCINKA:
1. Dlaczego zdaniem Marii Dębskiej Wokulski bał się dojrzałej relacji z Wąsowską i wolał emocjonalną pustkę u boku zamrożonej Łęckiej?
2. Jak powstawała wstrząsającą rola Wiesławy Pajdak w filmie „Przez ścianę” i w czym pomagał partnerujący aktorce Jakub Gierszał?
3. Dlaczego na planie istotny okazał się koordynator intymności i z jakiego powodu aktorka uważa regularną terapię za fundament higieny pracy?

W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” gościem Janusza Wróblewskiego jest Sandra Drzymalska. Okazją do spotkania jest głośna ekranizacja „Lalki”. Sześcioodcinkowy serial miał premierę na platformie Netflix, a za kamerą stanął Paweł Maślona. Aktorka wciela się w jedną z najchętniej omawianych postaci polskiej literatury: jej bohaterką jest Izabela Łęcka, w klasycznym filmie Wojciecha Hasa grana przez ikonę kina, jaką była Beata Tyszkiewicz. Ten ekskluzywny wywiad z Sandrą Drzymalską dekonstruuje szkolne mity, które narosły wokół lektury, jaką jest „Lalka” Bolesława Prusa, i pokazuje, jak współczesne ekranizacje lektur i odważne polskie seriale rozliczają klasyczny kanon.
Aktorka zdradza, jak wyglądał plan filmowy „Lalki” i jak na współczesnych planach filmowych historia zderza się z nowoczesną psychologią. Odtwórca roli kupca Tomasz Schuchardt (Stanisław Wokulski) uprawia z Łęcką grę pozorów, lecz przede wszystkim towarzyszy im obojgu dojmująca samotność. W tle występuje też odmieniony subiekt, którego gra Dariusz Chojnacki (Ignacy Rzecki), a zjawiskowe kostiumy stworzyła Dorota Roqueplo. Serialowa Izabela przestaje być bezduszną „modliszką” i staje się prekursorką feminizmu marzącą o pisaniu reportaży i wyjeździe do Paryża.
Drzymalska ujawnia też gigantyczne koszty psychofizyczne aktorstwa. Równolegle realizowała biografię artystki, jaką była Violetta Villas. Aktorka opowiada o 5,5-godzinnej charakteryzacji, śpiewaniu na żywo na granicy fizycznego wycieńczenia i o stanie, w którym ludzkie ciało przestaje odróżniać wielogodzinny, wymuszony na planie płacz od prawdziwej emocjonalnej traumy.

Tego dowiesz się z odcinka:
1. Dlaczego Sandra Drzymalska odrzuciła mit Izabeli Łęckiej jako bezdusznej „modliszki” i uczyniła z niej postać o ambicjach feministycznych.
2. W jaki sposób serial Netflixa zmienia dynamikę między Łęcką a Wokulskim i dlaczego jej relacja ze Starskim traci erotyczny charakter.
3. Jak wyglądały kulisy roli Violetty Villas, mordercza, wielogodzinna charakteryzacja i dlaczego ciało aktorki nie odróżniało fikcyjnego płaczu od prawdziwej traumy.

W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend”: Bartek Chaciński i jeden z najbardziej wyrazistych i autentycznych głosów młodego pokolenia. Naszym gościem jest Dawid Tyszkowski. Pytamy o album „Chciałbym umrzeć z miłości” i cztery intensywne lata na scenie.
Ten intymny wywiad z Dawidem Tyszkowskim odsłania drogę od porzucenia filologii angielskiej do momentu, w którym domowe szkice zaczęły trafiać do setek tysięcy słuchaczy. Muzyk wspomina, jak koszykówka ustąpiła pasji komponowania, a samodzielna produkcja muzyki w domowym zaciszu zaowocowała ogólnokrajowym hitem „Koszulka”, stworzonym bez wsparcia programów talent show czy wykalkulowanej obecności w sieci. Artysta opowiada o wsparciu, którego na początku drogi udzielił mu producent Patrick the Pan, oraz o tym, dlaczego cyfrowe instrumenty zamienił na surową gitarową energię, z której słynie współczesna brytyjska muzyka alternatywna.
Szczególne miejsce w rozmowie zajmuje psychologia tworzenia i cena autentyczności. Tyszkowski szczerze opowiada o lęku przed terapią i obawie, że uporządkowanie wewnętrznego chaosu mogłoby odebrać mu potrzebę pisania. Wyjaśnia, dlaczego jego domeną są smutne piosenki, a jego proces twórczy opiera się na emocjonalnym impulsie, a nie na rzemieślniczym podejściu, jakie reprezentuje choćby Daria ze Śląska. W audycji wspominany jest także Błażej Król w ramach grupy Ewa Koc. Poza tym mówimy o stresie, z jakim wiążą się koncerty na żywo, i zastanawiamy się, dlaczego polska scena powinna pielęgnować ojczysty język, zamiast naśladować zachodnie wzorce.

Czego dowiesz się z odcinka:
1. Dlaczego Dawid Tyszkowski obawiał się terapii i jak podświadome poszukiwanie smutku napędza powstawanie jego utworów?
2. Jak rzucenie studiów filologicznych w trakcie sesji i nauka tworzenia bitów w pokoju doprowadziły do narodzin hitu „Koszulka”?
3. Dlaczego artysta zamienił elektronikę na brudne brzmienie gitar i konsekwentnie odrzuca śpiewanie po angielsku?

W najnowszym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” dziennikarze „Polityki” Bartek Chaciński i Aneta Kyzioł prześwietlają jedno z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń artystycznych roku. Nowy sześcioodcinkowy serial „Lalka” Netflixa, za który odpowiada reżyser Paweł Maślona oraz scenarzyści Jagoda Dutkiewicz i Paweł Demirski, to bezkompromisowa próba zderzenia XIX-wiecznego kanonu ze współczesną wrażliwością. Czy „Lalka” Bolesława Prusa w wydaniu streamingowego giganta obroni się przed zarzutami o zbyt radykalne przepisanie klasyki?

Aneta Kyzioł dzieli się unikalną relacją z wizyty na planie zdjęciowym. Zrekonstruowana Warszawa pod carskim zaborem, dwujęzyczne szyldy pisane cyrylicą oraz dorożkarski paraliż stolicy pokazują duszną atmosferę tamtej epoki.

Ujawniamy też zakulisowe smaczki: zaciętą walkę z równoległą ekranizacją o deficytowych woźniców konnych oraz pracę, jaką wykonała wybitna kostiumografka Dorota Roqueplo, sprowadzając z Paryża autentyczną jedwabną taftę tkaną w 1870 r.

Usłyszycie także wypowiedzi gwiazd z planu. Tomasz Schuchardt tłumaczy, dlaczego jego Stanisław Wokulski to nie współczesny „stalker”, lecz szczery i tragiczny romantyk, a także z uśmiechem ostrzega maturzystów przed dosłownym czerpaniem wiedzy z serialu. Z kolei Dariusz Chojnacki zdradza, jak odmłodzony Ignacy Rzecki staje się pierwszoplanowym narratorem zupełnie nowej opowieści.

Zobacz, jak „Lalka” Netflixa, w której jako Izabela Łęcka występuje Sandra Drzymalska, redefiniuje polskie seriale kostiumowe i diagnozuje mechanizmy polskiego kapitalizmu.

Czego dowiesz się z odcinka?
1. Dlaczego Tomasz Schuchardt broni romantyzmu Wokulskiego, odrzuca łatkę stalkera i ostrzega maturzystów przed serialem?
2. W jaki sposób Paweł Maślona zmienił początek i finał powieści, oddając całą narrację w ręce młodszego Ignacego Rzeckiego?
3. Jak wyglądała walka o woźniców dorożek na mroźnym planie w Warszawie?