Kultura na weekend

W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” gościem Janusza Wróblewskiego jest Sandra Drzymalska. Okazją do spotkania jest głośna ekranizacja „Lalki”. Sześcioodcinkowy serial miał premierę na platformie Netflix, a za kamerą stanął Paweł Maślona. Aktorka wciela się w jedną z najchętniej omawianych postaci polskiej literatury: jej bohaterką jest Izabela Łęcka, w klasycznym filmie Wojciecha Hasa grana przez ikonę kina, jaką była Beata Tyszkiewicz. Ten ekskluzywny wywiad z Sandrą Drzymalską dekonstruuje szkolne mity, które narosły wokół lektury, jaką jest „Lalka” Bolesława Prusa, i pokazuje, jak współczesne ekranizacje lektur i odważne polskie seriale rozliczają klasyczny kanon.
Aktorka zdradza, jak wyglądał plan filmowy „Lalki” i jak na współczesnych planach filmowych historia zderza się z nowoczesną psychologią. Odtwórca roli kupca Tomasz Schuchardt (Stanisław Wokulski) uprawia z Łęcką grę pozorów, lecz przede wszystkim towarzyszy im obojgu dojmująca samotność. W tle występuje też odmieniony subiekt, którego gra Dariusz Chojnacki (Ignacy Rzecki), a zjawiskowe kostiumy stworzyła Dorota Roqueplo. Serialowa Izabela przestaje być bezduszną „modliszką” i staje się prekursorką feminizmu marzącą o pisaniu reportaży i wyjeździe do Paryża.
Drzymalska ujawnia też gigantyczne koszty psychofizyczne aktorstwa. Równolegle realizowała biografię artystki, jaką była Violetta Villas. Aktorka opowiada o 5,5-godzinnej charakteryzacji, śpiewaniu na żywo na granicy fizycznego wycieńczenia i o stanie, w którym ludzkie ciało przestaje odróżniać wielogodzinny, wymuszony na planie płacz od prawdziwej emocjonalnej traumy.

Tego dowiesz się z odcinka:
1. Dlaczego Sandra Drzymalska odrzuciła mit Izabeli Łęckiej jako bezdusznej „modliszki” i uczyniła z niej postać o ambicjach feministycznych.
2. W jaki sposób serial Netflixa zmienia dynamikę między Łęcką a Wokulskim i dlaczego jej relacja ze Starskim traci erotyczny charakter.
3. Jak wyglądały kulisy roli Violetty Villas, mordercza, wielogodzinna charakteryzacja i dlaczego ciało aktorki nie odróżniało fikcyjnego płaczu od prawdziwej traumy.

W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend”: Bartek Chaciński i jeden z najbardziej wyrazistych i autentycznych głosów młodego pokolenia. Naszym gościem jest Dawid Tyszkowski. Pytamy o album „Chciałbym umrzeć z miłości” i cztery intensywne lata na scenie.
Ten intymny wywiad z Dawidem Tyszkowskim odsłania drogę od porzucenia filologii angielskiej do momentu, w którym domowe szkice zaczęły trafiać do setek tysięcy słuchaczy. Muzyk wspomina, jak koszykówka ustąpiła pasji komponowania, a samodzielna produkcja muzyki w domowym zaciszu zaowocowała ogólnokrajowym hitem „Koszulka”, stworzonym bez wsparcia programów talent show czy wykalkulowanej obecności w sieci. Artysta opowiada o wsparciu, którego na początku drogi udzielił mu producent Patrick the Pan, oraz o tym, dlaczego cyfrowe instrumenty zamienił na surową gitarową energię, z której słynie współczesna brytyjska muzyka alternatywna.
Szczególne miejsce w rozmowie zajmuje psychologia tworzenia i cena autentyczności. Tyszkowski szczerze opowiada o lęku przed terapią i obawie, że uporządkowanie wewnętrznego chaosu mogłoby odebrać mu potrzebę pisania. Wyjaśnia, dlaczego jego domeną są smutne piosenki, a jego proces twórczy opiera się na emocjonalnym impulsie, a nie na rzemieślniczym podejściu, jakie reprezentuje choćby Daria ze Śląska. W audycji wspominany jest także Błażej Król w ramach grupy Ewa Koc. Poza tym mówimy o stresie, z jakim wiążą się koncerty na żywo, i zastanawiamy się, dlaczego polska scena powinna pielęgnować ojczysty język, zamiast naśladować zachodnie wzorce.

Czego dowiesz się z odcinka:
1. Dlaczego Dawid Tyszkowski obawiał się terapii i jak podświadome poszukiwanie smutku napędza powstawanie jego utworów?
2. Jak rzucenie studiów filologicznych w trakcie sesji i nauka tworzenia bitów w pokoju doprowadziły do narodzin hitu „Koszulka”?
3. Dlaczego artysta zamienił elektronikę na brudne brzmienie gitar i konsekwentnie odrzuca śpiewanie po angielsku?

W najnowszym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” dziennikarze „Polityki” Bartek Chaciński i Aneta Kyzioł prześwietlają jedno z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń artystycznych roku. Nowy sześcioodcinkowy serial „Lalka” Netflixa, za który odpowiada reżyser Paweł Maślona oraz scenarzyści Jagoda Dutkiewicz i Paweł Demirski, to bezkompromisowa próba zderzenia XIX-wiecznego kanonu ze współczesną wrażliwością. Czy „Lalka” Bolesława Prusa w wydaniu streamingowego giganta obroni się przed zarzutami o zbyt radykalne przepisanie klasyki?

Aneta Kyzioł dzieli się unikalną relacją z wizyty na planie zdjęciowym. Zrekonstruowana Warszawa pod carskim zaborem, dwujęzyczne szyldy pisane cyrylicą oraz dorożkarski paraliż stolicy pokazują duszną atmosferę tamtej epoki.

Ujawniamy też zakulisowe smaczki: zaciętą walkę z równoległą ekranizacją o deficytowych woźniców konnych oraz pracę, jaką wykonała wybitna kostiumografka Dorota Roqueplo, sprowadzając z Paryża autentyczną jedwabną taftę tkaną w 1870 r.

Usłyszycie także wypowiedzi gwiazd z planu. Tomasz Schuchardt tłumaczy, dlaczego jego Stanisław Wokulski to nie współczesny „stalker”, lecz szczery i tragiczny romantyk, a także z uśmiechem ostrzega maturzystów przed dosłownym czerpaniem wiedzy z serialu. Z kolei Dariusz Chojnacki zdradza, jak odmłodzony Ignacy Rzecki staje się pierwszoplanowym narratorem zupełnie nowej opowieści.

Zobacz, jak „Lalka” Netflixa, w której jako Izabela Łęcka występuje Sandra Drzymalska, redefiniuje polskie seriale kostiumowe i diagnozuje mechanizmy polskiego kapitalizmu.

Czego dowiesz się z odcinka?
1. Dlaczego Tomasz Schuchardt broni romantyzmu Wokulskiego, odrzuca łatkę stalkera i ostrzega maturzystów przed serialem?
2. W jaki sposób Paweł Maślona zmienił początek i finał powieści, oddając całą narrację w ręce młodszego Ignacego Rzeckiego?
3. Jak wyglądała walka o woźniców dorożek na mroźnym planie w Warszawie?

W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” Bartek Chaciński rozmawia z Radzimirem Dębskim, znanym jako Jimek – kompozytorem, dyrygentem i producentem, który od ponad dekady łączy świat muzyki klasycznej z polskim hip-hopem. Punktem wyjścia jest koncert, który odbędzie się na warszawskim Bemowie 12 września, a ma być wielkim finałem tego rozdziału jego artystycznej drogi. Na scenie spotkają się legendy polskiego rapu, m.in. O.S.T.R., Pezet, Łona, Sokół, Eldo, Abradab, Molesta Evenement i Wzgórze Ya-Pa 3.
Jimek opowiada, jak fascynacja hip-hopem pomogła mu odkryć muzykę na nowo i dlaczego samplowanie było dla niego lekcją kompozycji. Wraca do początków projektu „Jimek Orkiestra”, wspomina pracę z najważniejszymi postaciami polskiej sceny i zdradza kulisy powstawania nowej płyty „Etiudy na pianino, sampler, orkiestrę i kolegów”. Jak brzmi muzyka powstająca z samplowania własnej orkiestry? I dlaczego na płycie celowo zostawiono błędy, szumy, trzaski i niedoskonałości?
Nasza rozmowa jest także diagnozą współczesnego rynku muzycznego. Jimek buntuje się przeciwko muzyce podporządkowanej algorytmom, krótkim formatom, TikTokowi, autotune’owi i coraz bardziej wygładzonej produkcji. W kontrze stawia żywego człowieka, improwizację i muzykę, której nie da się łatwo sprowadzić do kilku sekund.
Pojawiają się również wspomnienia z pracy w Stanach Zjednoczonych: od BET Awards i Halftime Show po spotkania ze Snoop Doggiem, Stevie’em Wonderem czy Kuruptem. Jiimek opowiada, jak polski hip-hop trafił na największe światowe sceny i co działo się za kulisami tych występów.
To rozmowa o historii polskiego hip-hopu, muzyce symfonicznej, samplowaniu, algorytmach i artystycznym buncie, ale przede wszystkim o tym, co się dzieje, gdy muzycy z różnych światów naprawdę zaczynają ze sobą grać.

Czego dowiesz się z odcinka:
1. Jak Jimek połączył orkiestrę symfoniczną z polskim hip-hopem i dlaczego koncert na Bemowie ma być finałem trwającej ponad dekadę pracy nad tym projektem?
2. Jak powstawała płyta „ETIUDY”: od samplowania własnej orkiestry po świadome pozostawianie błędów, trzasków i niedoskonałości.
3. Jak wyglądała praca Jimka z legendami hip-hopu w Polsce i USA: O.S.T.R., Pezet, Łona, Snoop Dogg, Stevie Wonder i występ na Halftime Show.

W nowym odcinku wideokastu „Kultura na weekend” Janusz Wróblewski gości twórców serialowego fenomenu, który podbił serca widzów – to reżyser Maciej Buchwald oraz scenarzysta Jakub Rużyłło. Spotykamy się przy okazji premiery 3. sezonu „1670” na platformie Netflix, czyli kontynuacji losów mieszkańców Adamczychy. Serial zyskał już status socjologicznego fenomenu.

Zaczynamy od kulisów powstania niezwykłej wystawy „Panorama 1670” we wrocławskiej Hali Stulecia. Twórcy z humorem przyznają, że choć dzieło 12 malarzy jest o 1670 mm dłuższe od Panoramy Racławickiej, to oryginał wciąż jest lepszy. Goście odsłaniają także „efekt 1670”: od ogromnego wzrostu turystyki w skansenie w Kolbuszowej, gdzie kręcono serial, po fanów tatuujących sobie cytaty z tej produkcji czy wizerunki ulubionych postaci.

W nowej serii kluczowe są dyscyplina i dojrzałość. Jakub Rużyłło tłumaczy, że pisząc scenariusz, szukał złotego środka między skeczową formą pierwszego sezonu a fabularnym rozwinięciem drugiego. Reżyserzy Maciej Buchwald i Kordian Kądziela postawili na bardziej przemyślane środki wyrazu, nie bojąc się odważnych nawiązań wizualnych do „Odysei kosmicznej” Kubricka czy estetyki Jorgosa Lantimosa.

Nie brakuje szczerych wyznań o ewolucji bohaterów. Bartłomiej Topa jako Jan Paweł Adamczewski musi tym razem zmierzyć się z głębokim kryzysem tożsamości, podobnie jak Bogdan (Dobromir Dymecki), który z sezonu na sezon ewoluuje, chowając swoją dojmującą samotność pod maską huzara. Z bólem serca wspominają też o „wymazaniu gumką” romantycznego wątku Marcina (Jędrzej Hycnar), co oddaje mroczną naturę świata, w którym happy endy bywają niemoralne.

Ważnym wątkiem jest demitologizacja polskiej historii. W tej błyskotliwej analizie Jan Długosz, jako pierwszy spin doktor sarmatyzmu, spotyka się na jednym ideologicznym froncie z Jordanem Petersonem, którego słynna zasada „sprzątania pokoju” zostaje w serialu cynicznie przerobiona na nowoczesny coaching, mający skutecznie spacyfikować każdy bunt chłopski. To opowieść o tym, jak polski humor pozwala nam przejrzeć się w „krzywym zwierciadle”. Inne tematy, które poruszamy: rozbiory Polski czy narodowa megalomania. A co poza Adamczychą? Między innymi komedia Maćka Buchwalda w Teatrze Starym w Krakowie.

To historia o pasji tworzenia, odpowiedzialności wobec fanów i o tym, że Jan Paweł wciąż nie porzucił marzenia, by zostać królem Polski.

Dowiesz się z tego odcinka:
1. Dlaczego trzeci sezon to wizualna „pyszność” z nutką Kubricka.
2. Czy Jan Długosz i Jordan Peterson to sarmaccy mistrzowie coachingu.
3. Jak serial dekonstruuje mity narodowe i kpi ze współczesnych teorii.