Polskie demo

Czy lata 90. w Polsce to kolorowa popkultura, guma Turbo i kasety VHS, czy też przede wszystkim nasz polityczno-społeczny chrzest bojowy? Gośćmi najnowszego odcinka są Bartek Przybyszewski i Mateusz Witkowski (Podcastex – podcast o latach 90. i 00.). Wraz z nimi Michał Tomasik i Krzysztof Izdebski ustalają, jak było kiedyś, konfrontują lata 90. vs dziś i analizują, czy wyciągnęliśmy z tego czasu jakieś wnioski. Czy gdy mówimy lata 90., wspomnienia i nostalgia przesłaniają nam niezbyt różową rzeczywistość?

Historia Polski po 1989 roku, transformacja ustrojowa i Polska przełomu wieków, sprzed wejścia do Unii Europejskiej, to czas trudnych prób budowania własnego, zachodniego świata. Goście przypominają, jak w praktyce wyglądał amerykański sen po polsku, „robienie Zachodu ze wschodnim budżetem” i Stadion Dziesięciolecia (Jarmark Europa).

Rozmawiamy o tym, jak wyglądała polityka lat 90., wspominamy debaty polityczne i kontrowersje, jakie budziło niepodawanie ręki (patrz: Lech Wałęsa), zwłaszcza w zestawieniu z dzisiejszymi, ostrymi atakami w social mediach. Wspominamy hasło „Polska drugą Japonią”, technologiczne pasje Waldemara Pawlaka, niesłusznie ataki, których ofiarą padła Maria Kaczyńska. Zastanawiamy się, z czego słynie Polska dziś, czy papieża zastąpił Robert Lewandowski i czy po ostatnich porażkach można powiedzieć, że polska piłka nożna wraca do lat 90. Wspomnienia lat 90. pokazują ogromną drogę, jaką przeszliśmy jako społeczeństwo.

Zostawcie łapkę w górę i zasubskrybujcie kanał! Napiszcie w komentarzu: za czym z lat 90. tęsknicie najbardziej, a o czym wolelibyście na zawsze zapomnieć?

Czy rosnące poparcie dla AfD w Niemczech to realne zagrożenie dla Polski? Jak wpłynie na relacje polsko-niemieckie? Co Niemcy mówią o Polsce? W dzisiejszym odcinku prof. Sebastian Płóciennik (Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej) dogłębnie analizuje sytuację polityczną, nastroje społeczne i problemy Niemiec i odpowiada na pytanie, czy mamy się czego bać.
Punktem wyjścia do rozmowy, którą prowadzą Krzysztof Izdebski i Michał Tomasik, są wyniki wyborów regionalnych w Saksonii-Anhalt i Meklemburgii-Pomorzu Przednim. Prof. Płóciennik tłumaczy, jak sytuacja w Niemczech przyczyniła się do wygranej partii Alternatywa dla Niemiec. Wspólnie przyglądamy się postulatom AfD. Jak się sprawdza powrót do Realpolitik czy całkowita zmiana warunków, w jakich funkcjonują imigranci w Niemczech? Omawiamy problemy gospodarcze Niemiec, wysokie ceny energii, brak rąk do pracy związany, demografię Niemiec czy uderzenie chińskiej konkurencji w niemiecki przemysł motoryzacyjny (któremu nie pomaga narastający protekcjonizm). Dyskutujemy o frustracji i złości na rządzące partie środka i kanclerza Friedricha Merza, odczuwanej zwłaszcza przez wschodnie Niemcy. Zastanawiamy się, czy w związku z tym Friedrich Merz powinien odejść, czy zdecydować się na głębokie cięcia podobne do bolesnych reform rynku pracy, które wprowadzał Gerhard Schröder.
Choć prawica w Europie i prawica w Polsce nierzadko wykorzystują trudną historię w kampaniach wyborczych, błędem jest zakładanie, że Niemcy straszą dziś Polską. To, co Niemcy myślą o Polsce i jak o niej piszą w najbardziej opiniotwórczej prasie, mocno się zmieniło w ostatnich latach. Jeśli sprawdzimy, co Niemcy sądzą o Polakach, dostrzeżemy ogromny szacunek dla elastycznej gospodarki i innowacyjności technologicznej. Przekłada się to na relacje Polska–Niemcy i pozwala budować partnerstwo gospodarcze i nie tylko. Zwłaszcza że obecny rząd niemiecki ma z nami zbieżne interesy, jeśli chodzi o bezpieczeństwo i wschodnią flankę NATO. Czy przełoży się to na reformy w Europie?
Jak ta wygrana AfD w dwóch landach zmieni stosunki polsko-niemieckie? Zostawcie swoją opinię w komentarzu pod filmem!

Czy grozi nam wojna z Rosją i czy Ameryka nas obroni? Gościem najnowszego odcinka jest Eugeniusz Smolar, który analizuje, jak geopolityka i nowa strategia Trumpa wpływają na bezpieczeństwo Polski w świecie bez sojuszy.
Punktem wyjścia do rozmowy jest nowa książka Eugeniusza Smolara „Chaos bezsojuszu: Polska i Europa wobec rumowiska starego świata”, którą wydała Fundacja Batorego. Anna Materska-Sosnowska i Michał Tomasik pytają, jaką politykę zagraniczną prowadzi Donald Trump i Stany Zjednoczone, dlaczego kluczowa jest rywalizacja USA–Chiny i jak wpływa to na stosunki USA–Rosja. Czy relacje Trump–Putin rzeczywiście są dobre i co będzie z wojną w Ukrainie? Dlaczego wojna z Iranem to klęska Ameryki?
Pytamy również o to, jak Polska może odnaleźć się w tej nowej sytuacji, czy NATO pomoże Polsce w razie „w”, czy art. 5 NATO zadziała tak, jak sobie wyobrażamy? Czy nie powinniśmy się bardziej bronić, gdy trwa wojna hybrydowa w Polsce (patrz: dron na plaży)?
Zdaniem Eugeniusza Smolara rosyjskie drony nad Polską dowodzą, że inwestowanie w sprzęt i obronność Polski to priorytet, który może odstraszać potencjalnego wroga. Należy również mocno komunikować naszą siłę, jak robił to ostatnio Radosław Sikorski. Odpowiedź na pytania, czy będzie wojna w Polsce lub kiedy będzie wojna w Polsce, powinna być punktem wyjścia do wypracowania strategii, na podstawie której będziemy budować sojusze i włączać się w rozwiązania takie jak wojskowa strefa Schengen. Jak podsumowuje Eugeniusz Smolar: „Samotność to jest ostatnia rzecz, jakiej Polska mogłaby sobie życzyć”.
Zasubskrybuj nasz kanał, polub odcinek i napisz w komentarzu: czy Twoim zdaniem Polska i Unia Europejska robią wystarczająco dużo, aby wzmocnić własne bezpieczeństwo wobec zmiany polityki USA?
Sprawdź książkę „Chaos bezsojuszu: Polska i Europa wobec rumowiska starego świata”: Link do książki

Czy skrajna prawica w Europie na stałe przejmie władzę? Czy aby ocalić ustrój polityczny RP, rząd Donalda Tuska musi mówić językiem prawicy? Gościem dzisiejszego odcinka naszego wideokastu jest prof. Maciej Kisilowski (Uniwersytet Środkowoeuropejski w Wiedniu), z którym Krzysztof Izdebski i Michał Tomasik omawiają narastający kryzys demokracji w Europie. Zastanawiamy się, co należałoby robić, żeby demokracja liberalna przetrwała w czasach narastającego autorytaryzmu.

Analizujemy m.in., skąd bierze się fenomen polityczny ugrupowań takich jak AfD w Niemczech i w jaki sposób uwarunkowania gospodarcze napędzają prawicowe partie w Austrii. Prof. Kisilowski tłumaczy, że rewolucja konserwatywna, której jesteśmy świadkami, to nie rezultat politycznej manipulacji, lecz autentyczny wybór wielu obywateli, którzy stawiają na konserwatyzm i model hierarchiczny.

Zastanawiamy się, dlaczego Donald Tusk przejmuje antyimigracyjny ton prawej strony, w jaki sposób prawica w Polsce może przejąć władzę, jaką rolę może odegrać Karol Nawrocki, co zmienią nadchodzące wybory w Polsce. Jak podkreśla prof. Kisilowski, trzeba skończyć z teorią populizmu i przyznać, że poglądy prawicowe podziela ogromna część polskiego społeczeństwa, dla którego wartości prawicowe to jedyne prawdziwe wartości.

Czy kryzys demokracji liberalnej wymusza bolesne kompromisy w imię ratowania demokracji przed autorytaryzmem? Czy Peter Magyar na Węgrzech może być jakąkolwiek inspiracją? Czy demokraci muszą iść na ustępstwa wobec radykałów, żeby przetrwać?

Z czego się śmiejesz, obserwując naszą rzeczywistość? W nowym odcinku „Polskiego demo” gościnią jest Marta Nowak, dziennikarka i była redaktorka ASZdziennika oraz współautorka podkastu „Co to będzie?”. Rozmawiamy o tym, dlaczego młodzi ludzie tracą zaufanie do rządzących, czy satyra przetrwa erę politycznych absurdów i AI, a także jak zmienia się polityka w Polsce.

Wracamy do historii ASZdziennika i pytamy, czy klasyczna satyra ma jeszcze sens w czasach mediów społecznościowych, fake newsów, memów i viralowych TikToków. Czy rzeczywistość nie stała się już bardziej absurdalna niż żarty? Rozmawiamy również o kondycji mediów, obiektywizmie i roli współczesnych dziennikarzy. Czy kanały o polityce potrafią dziś dotrzeć do odbiorców, którzy nie chcą już oglądać tradycyjnych politycznych sporów?

Jakie są obecnie największe problemy społeczne w Polsce? Czy skrajna prawica w Polsce powtarza rosyjską dezinformację? Dlaczego młode pokolenie woli tematy międzynarodowe, a nie bieżące polskie dyskusje polityczne na tematy takie, jak: Maciej Berek i Trybunał Konstytucyjny, weto na kryptowaluty, obecna afera Zondacrypto czy widmo, że Szymon Hołownia wróci do rządu? Czy demonstracje w Polsce mogą mieć jakieś granice, czy protesty pod kliniką ABOTAK je przekraczają, a państwo jest bezradne, gdy tematem jest aborcja? Jakie są obecnie największe wyzwania dla młodego pokolenia? Czy politycy i dziennikarze będą podejmować tematy, które interesują ludzi, jak trudny rynek pracy i kryzys mieszkaniowy?

W tym odcinku rozmawiamy również o tym, jak rozkręca się nowa kampania wyborcza i czy media społecznościowe (w tym viralowe TikToki) wystarczą, by dotrzeć do młodzieży. Omawiamy znaczenie wydarzeń kierowanych do młodzieży, takich jak Campus Polska 2026, i to, jaką rolę odgrywa w nich Rafał Trzaskowski. Z drugiej strony sceny politycznej pojawia się Jurata z prezydentem w tle, gdzie kreowany jest nowy obóz polityczny i stanowi ciekawe zjawisko do obserwacji przed nadchodzącymi wyborami.