Polskie demo

Ceny paliw w Polsce rosną, odczuwamy też podwyżki cen prądu. Czy to dopiero początek kryzysu energetycznego? Gościem najnowszego odcinka wideokastu „Polskie demo” jest Jakub Wiech (autor: Elektryfikacja – podcast Jakuba Wiecha). Wspólnie analizujemy, jak zmienia się światowa energetyka i co to oznacza dla Polski.

Rozmawiamy o tym, czy elektrownia atomowa w Polsce i generalnie atom w Polsce może być fundamentem stabilności w czasach konfliktów. Czy planowana elektrownia jądrowa (w gminie Choczewo), którą nadzoruje Państwowa Agencja Atomistyki, realnie zwiększy bezpieczeństwo energetyczne Polski? Punktem odniesienia pozostaje wojna w Ukrainie, która pokazuje, jak istotna jest dziś energetyka jądrowa.

Badamy także przyszłość surowców: czy węgiel w Polsce, polskie kopalnie i węgiel brunatny mają jeszcze ekonomiczny sens w świecie, w którym paliwa kopalne przegrywają z rynkiem i polityką klimatyczną? Wyjaśniamy, czym jest system ETS2 oraz czy zielona transformacja może ograniczyć podwyżki cen prądu.

Analizujemy, czy fotowoltaika się opłaca, jaką rolę odegrają wiatraki i odnawialne źródła energii (OZE) w czasie narastającego kryzys energetyczny oraz dlaczego inwestycje w Chiny i elektromobilność zmieniają globalny układ sił.

W kontekście napięć takich jak wojna USA–Iran, roli, jaką odgrywa ropa naftowa, oraz presji na ceny paliw w Polsce pytamy też o to, czy grozi nam recesja, i czy polityka klimatyczna staje się dziś narzędziem realnego bezpieczeństwa państwa.
Z Jakubem Wiechem rozmawiają Michał Tomasik i Krzysztof Izdebski, „Polskie demo”.

Czy polaryzacja w Polsce osiągnęła punkt, z którego nie ma już powrotu? W najnowszym odcinku wideokastu „Polskie demo” gościem jest prof. Przemysław Sadura, socjolog i współautor raportu „Ludzie bezwstydni”. Rozmawiamy o tym, dlaczego radykalizacja polityki sprawia, że elektorat łyka wszystko, a debata polityczna zmienia się w starcie dumy ze wstydem. Czy elity w Polsce i ich klasizm doprowadziły do tego, że jako społeczeństwo zamieszkujemy dziś dwa różne światy i dwie Polski?

Pytamy wprost: czy Polska jest bezpieczna lub czy Polska jest zagrożona wojną w sytuacji, gdy radykalne partie i wszechobecny populizm rozbijają nas od środka? Czym jest dzisiejsza skrajna prawica w Polsce, jak zachowuje się elektorat PiS, a jak elektorat Brauna i jak na ich działania reaguje opinia publiczna? Analizujemy głośne incydenty medialne: to, jak ostatnio odezwał się prezydent Nawrocki do dziennikarza, to, jak elity w Polsce odebrały szeroko komentowany wywiad Marty Nawrockiej, którego udzieliła stacji TVN.

Dlaczego państwo polskie wydaje się bezsilne wobec postaci takich jak Grzegorz Braun czy Robert Bąkiewicz. Analizujemy, dlaczego wyborcy Brauna postrzegają radykalne gesty jako dowód sprawczości, a nie powód do wstydu.

Przemysław Sadura tłumaczy, jak populizm żeruje na dynamice wstydu i dumy, co ma wspólnego z tym obronność państwa oraz dlaczego opinia publiczna coraz częściej akceptuje język wykluczenia.

Zapraszamy do rozmowy o emocjonalnych fundamentach polskiej polityki. Z prof. Przemysławem Sadurą rozmawiają Michał Tomasik i Anna Materska-Sosnowska, „Polskie demo”.

Dzisiaj w odcinku „Polskie demo” Michał Tomasik z tygodnika „Polityka” oraz Krzysztof Izdebski z Fundacji Batorego zaprosili do studia prawnika: Maciej Nowicki, prezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, analizuje, co właściwie dzieje się z polskim państwem prawa i czy w obliczu chaosu nowa ustawa o praworządności jest w stanie realnie uzdrowić system.

Głównym tematem jest trwający od dekady spór o Trybunał Konstytucyjny, który wchodzi właśnie w nową fazę. Czy możliwe jest sprawne funkcjonowanie tej instytucji, gdy awantura o Trybunał Konstytucyjny i jego skład nie może ucichnąć? Niemal codziennie możemy obserwować Trybunał Konstytucyjny jako arenę politycznych manifestacji, a nie organ sprawiedliwości.

Zastanawiamy się, jaką realnie rolę odgrywają sędziowie Trybunału oraz czy mamy już do czynienia z ostatecznym i pełnoprawnym kryzysem konstytucyjnym. Analizujemy, czy Sejm zmierza do odblokowania TK i jakie stanowisko w tej sprawie ma prezydent Karol Nawrocki. Maciej Nowicki wskazuje, że fundamentem problemu jest zachwiany trójpodział władzy w Polsce, który przez lata był systemowo osłabiany.

Rozmówcy ustalają, co doprowadziło do obecnego paraliżu państwa. Nowicki podkreśla, że demokracja w Polsce zależy dziś od skuteczności wdrażania standardów europejskich. Szczegółowo omawiamy każdy istotny wyrok TSUE (Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej) oraz orzeczenia ze Strasburga, które są kluczowe dla przywracania stabilności. Zastanawiamy się ponadto, jak sądy i trybunały mają radzić sobie z chaosem i jaki wpływ na kwestie praworządności mają neosędziowie. W tym kontekście przywołujemy postulaty i przypominamy walkę o niezależność, której twarzą został m.in. sędzia Waldemar Żurek, minister sprawiedliwości. Czy bez minimalnego porozumienia ponad podziałami da się odbudować trójpodział władzy i poczucie bezpieczeństwa prawnego obywateli? Jak w każdym odcinku „Polskiego demo” pytamy, czy Polska wyjdzie z tego kryzysu silniejsza, czy też grozi nam dalsza, niebezpieczna eskalacja i trwałe pęknięcie porządku prawnego.

W najnowszym odcinku „Polskie demo” Michał Tomasik i dr Anna Materska-Sosnowska do studia zaprosili wyjątkowego gościa. Dr Mirosław Oczkoś (twórca na YouTubie znany jako Mirosław Oczkoś Kanał Oficjalny) to ekspert od języka i komunikacji politycznej, specjalista od marketingu politycznego i wizerunku. Rozmowa dotyczy tego, jak zmienia się polska polityka dzisiaj i czy polska polityka to stan umysłu – rzeczywiście żyjemy dziś w epoce chaosu, w której forma coraz częściej wypiera treść? Zastanawiamy się, czy polityka nadal potrafi wyznaczać cele i kierunki, czy raczej skupia się na bieżących sporach i przekazie dnia. Czy właśnie dlatego Polska jest podzielona?
Punktem wyjścia jest diagnoza dr Mirosława Oczkosia dotycząca języka polityki, roli mediów społecznościowych i sposobu, w jaki kolejne pokolenia odbiorców konsumują informacje. Dyskusja dotyczy też wpływu mediów społecznościowych – tego, jak polityka jest odbierana przez nowe pokolenia. Jak różne media społecznościowe, w tym jak TikTok, niszczą poziom debaty publicznej? Prowadzący spierają się o to, czy polityka w Polsce rzeczywiście utraciła dawny sens, czy nadal chodzi w niej o konkretne wartości, takie jak demokracja, bezpieczeństwo i uczciwość państwa, tylko trudniej dziś o atrakcyjny język opisu tych spraw. Jakie cele operacyjne w polityce mają Jarosław Kaczyński, Donald Tusk i Przemysław Czarnek? I dlaczego prezydent Nawrocki o SAFE wypowiada się w sposób nader ostrożny? Dlaczego 500 plus „zażarło” jako pomysł na kampanię? W końcowej części zastanawiają się, jak doszło do obecnego stanu, mówią o tym, jaki jest dziś kryzys autorytetów, o zaniedbaniach edukacyjnych i braku konsekwencji wobec nadużyć w polityce, ale mimo pesymistycznej diagnozy próbują zostawić widzów z ostrożnym optymizmem.

Wojna na Bliskim Wschodzie, atak na Iran Stanów Zjednoczonych i Izraela oraz dramatyczna sytuacja w Strefie Gazy ponownie stawiają w centrum debaty pytanie, czym są dziś prawa człowieka i ich ochrona oraz prawo międzynarodowe – dlaczego świat jest w chaosie? Michał Tomasik i Krzysztof Izdebski rozmawiają z ekspertką z Uniwersytetu Warszawskiego. Prof. Agnieszka Bieńczyk-Missala wyjaśnia, czy prawa człowieka rzeczywiście są dziś w odwrocie (także prawa człowieka w Polsce) i jak zmienia się ich znaczenie w świecie rosnących konfliktów.
W rozmowie pojawia się kontekst ostatnich wydarzeń, czyli protesty w Iranie, atak Izraela na Iran i dlaczego Izrael walczy ze wszystkimi. To szerszy problem tego, dlaczego państwa w sytuacji zagrożenia często stawiają interesy bezpieczeństwa ponad ochroną praw człowieka. Dyskusja dotyka też tego, jak wygląda obecnie wojna w Strefie Gazy i kto powinien wziąć odpowiedzialność za zbrodnie wojenne. Rozmawiamy o tym, jak obecnie działa Międzynarodowy Trybunały Karny i jaka jest rola Organizacji Narodów Zjednoczonych w dokumentowaniu naruszeń prawa międzynarodowego. Omawiana jest też Rada Pokoju Trumpa.
Nie zapominamy też o tym, jak nowe technologie i sztuczna inteligencja łączą się z obroną praw człowieka. W rozmowie pojawia się również wątek pomocy humanitarnej, bezpieczeństwa pracowników organizacji pomocowych oraz roli społeczeństwa obywatelskiego i młodego pokolenia w obronie praw człowieka w czasach, gdy konflikty zbrojne na świecie stały się codziennością.
Na koniec rozmowy pojawia się także polski kontekst – jak Polska powinna reagować na konflikty na Bliskim Wschodzie, zbrodnie wojenne w Strefie Gazy oraz dlaczego dla średnich i mniejszych państw szczególnie ważne jest przestrzeganie prawa międzynarodowego?
To rozmowa o tym, czy światowy system ochrony praw człowieka wciąż działa, jaką rolę odgrywa w nim Zachód oraz dlaczego demokracja, społeczeństwo obywatelskie i aktywność obywateli są kluczowe dla ich przyszłości.