Świat na zakręcie

W specjalnym wydaniu wideokastu „Świat na zakręcie” redakcji tygodnika „Polityka” gościem Mateusza Mazziniego jest ceniona reporterka i pisarka Krystyna Kurczab-Redlich. W rozmowie zastanawiamy się, dlaczego Rosjanie tak mocno wierzą w system, dlaczego się nie buntują oraz dlaczego Rosja jest wroga Zachodowi? Rozmówcy analizują, czym w rzeczywistości jest współczesny Homo Sovieticus, jak bezwzględne służby specjalne Rosji tłumią wszelkie protesty w Rosji, na czym polega dalekosiężny plan Putina oraz jak brutalna historia Rosji ukształtowała współczesną machinę opresji.
Dekonstruujemy pojęcie, jakim jest tzw. specjalna operacja wyborcza, dowodząc, że od 1996 roku żadne wybory w Rosji, w tym wybory prezydenckie, nie miały wolnego charakteru. Autorka bestsellerowych biografii ujawnia mechanizmy fałszerstw, z których słynie Kreml, przypomina, jak prowadzona przez lata krwawa wojna w Czeczenii utorowała drogę do władzy dyktatorowi oraz jak surowe łagry w Rosji stały się narzędziem eliminacji opozycji. Ekspertka punktuje dekady naiwności i uległości przywódców europejskich, którzy w imię interesów ignorowali sygnały ostrzegawcze. Mówi o morderstwie, którego ofiarą padł Aleksander Litwinienko i formułuje odpowiedź na pytanie, dlaczego Putin zaatakował Ukrainę.
Finałowa część rozmowy to głęboka analiza tożsamości imperialnej: powrót do retoryki, którą utrwalał dawny hymn Związku Radzieckiego oraz postępujący na nowo kult Stalina. Kurczab-Redlich tłumaczy, dlaczego strach stał się dla obywateli biologicznym odruchem przetrwania, w jaki sposób dawna historia carskiej Rosji łączy się z dzisiejszym autorytaryzmem oraz jaki jest Putin w swoich geopolitycznych kalkulacjach. To kluczowa diagnoza dla każdego, kto chce zrozumieć, czy w społeczeństwie rosyjskim istnieje potencjał do zmiany i dlaczego agresja stała się fundamentem rosyjskiego państwa.

Z tego odcinka dowiesz się...
1. Dlaczego od 1996 roku żadne wybory w Rosji nie były wolne?
2. Jak powstał „23. chromosom strachu” u Rosjan?
3. Jakie są grzechy zaniechania Zachodu wobec Putina?

W najnowszym wydaniu wideokastu „Świat na zakręcie” Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini stawiają fundamentalne pytania o to, czy Rosja zaatakuje NATO w najbliższym czasie, czy bedzie wojna w Europie oraz czego chce Putin. Nasilający się rosyjski sabotaż i szybkie rosyjskie drony nad Polską testują moc art. 5. Publicyści wyjaśniają, jak wielowymiarowa wojna hybrydowa w Polsce paraliżuje debatę publiczną, na czym polega prowadzona przez Kreml wojna w Ruropie, dlaczego w społeczeństwach narasta paraliżujący strach przed wojną oraz dlaczego Rosja jest wroga Zachodowi, dążąc do rozbicia jedności sojuszników, nim nadejdzie krytyczna zima w Ukrainie.

Autorzy dekonstruują nowoczesną naturę konfliktu w 2026 roku: zamiast frontalnego uderzenia pancernego Moskwa stawia na wojnę kognitywną, cyberataki odcinające gotówkę w bankomatach i ataki na infrastrukturę krytyczną. W programie analizowany jest technologiczny skok wojenny Rosji (budowa wielkich podziemnych fabryk w Tatarstanie oraz wdrożenie turboszybkich bezzałogowców Gerań 4 i 5). Przyglądamy się sytuacji na północy: kraje bałtyckie przygotowują się na scenariusz wtargnięcia w rejonie Narwy. Jak Łotwa radzi sobie z imigrantami? Presja hybrydowa na odcinku, jakim jest granica z Rosja i Białorusią, bije kolejne rekordy.

Zastanawiamy się także, czy zmasowane ataki to chęć przykrycia faktu, że Rosja słabnie. Jak głębokie są wewnętrzne problemy Rosji oraz jak działa kremlowska taktyka polegająca na tym, że Rosja straszy USA, jednocześnie próbując przekupić Waszyngton? Naświetlamy również dylematy obronne Sojuszu: czy koncepcja bazy fort Trump ma szansę na realizację, z jakimi niedoborami rakietowymi mierzą się USA oraz dlaczego głośne spotkanie Trump–Xi Jinping nie przyniosło przełomu w relacjach obu mocarstw.

Z tego odcinka dowiesz się...
1. Dlaczego Rosja nie potrzebuje rakiet na Warszawę, by zdestabilizować nasze państwo.
2. Jak kraje bałtyckie szykują się na najgorsze.
3. Czym są podziemne fabryki dronów Gerań i tajemnica „Fortu Trump”?

Polecajki naszych autorów:
1. Shane Harris, Don Jr’s Wedding Trap: link
2. ⁠Noah Barkin, Watching China in Europe October 2026: Link
3. ⁠Kevin Rudd, The Evolution of Chinese Economic Ideology under Xi Jinping: Link
4. Polityka Insight, Czy Trump da nam fort? Link
5. The Telegraph, Tajna ofensywa robotów, w wyniku której „zginęło 3 000 Rosjan”: Link
6. NYT potwierdza: Netanjahu miał zostać ostrzeżony przed atakiem Hamasu 7 października: Link

W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini analizują wyniki wyborów w Niemczech. Sprawdzają, czy osłabiony kanclerz Merz zdoła utrzymać stery rządu, dlaczego skrajna prawica w Europie rośnie w siłę, jak radykalna AfD w Niemczech i lewicowa Die Linke zagospodarowały gniew społeczny, którego powodem są drożyzna i brakujące mieszkania w Niemczech, oraz dlaczego tradycyjne CDU Merza notuje najgorszy rezultat w powojennej historii.
W drugiej części podkastu autorzy przenoszą uwagę na zaskakujący zwrot geopolityczny za Atlantykiem. Gdy tradycyjne partie polityczne na kontynencie tracą zaufanie obywateli, a Friedrich Merz mierzy się z kryzysem przywództwa, na arenie międzynarodowej pojawia się nowy sojusznik. Rozmówcy analizują historyczne przemowienie Ursuli von der Leyen, w którym szefowa KE zaproponowała bezprecedensowy format integracji, sprawdzając, jak może wyglądać zacieśniona współpraca Unii Europejskiej z Ottawą. Sprawdzamy, na czym zależy charyzmatycznemu premierowi Kanady i byłemu bankierowi Markowi Carneyowi, pokazując, jak pęka dotychczasowa zależność w układzie Kanada–USA oraz jak nieprzewidywalna polityka USA zmusza Europę do szukania nowych partnerstw w edukacji, handlu i technologiach.

Czego dowiesz się z odcinka?
1. Dlaczego CDU Friedricha Merza poniosła historyczną klęskę w Berlinie i na wschodzie?
2. Czy zwolennicy AfD odrzucą reguły demokracji?
3. Jaki jest plan Ursuli von der Leyen i Marka Carneya na ratowanie Zachodu?

Polecajki naszych autorów:
Rosyjski plan wojny: podporządkować Ukrainę, zastraszyć Europę, przekupić USA Link
Zasady się zmieniły: czy Rosja zaczęła zlecać zabójstwa na terytorium Stanów Zjednoczonych?
Link
Wall Street Journal, Mark Carney’s Audacious Bid to Make Canada an Associate Member of the EU Wall Street Journal
⁠Oliver Moody - Baltic. The Future of Europe:Baltic
Federica Manzon - Alma Alma

W najnowszym wydaniu podkastu „Świat na zakręcie” Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini zastanawiają się m.in., jak eskalują rosyjskie ataki tuż przy granicy z Polską i czym grozi bezpośredni atak na pociąg z cywilami. Sprawdzamy, jak wygląda wojna wUukraine dzisiaj, w jaki sposób prowadzona przez Kreml dezinformacja usypia polskie społeczeństwo, jak na ten kryzys reaguje premier Donald Tusk.
W drugiej części audycji autorzy przenoszą uwagę na zapalne punkty globalnej architektury bezpieczeństwa. Analizują, jak rozszerza się wojna na Bliskim Wschodzie, co oznacza kolejny weekendowy atak Huti wspierany przez irański reżim w rejonie bazy saudyjskiej oraz jak zapomniana wojna w Jemenie wpływa na szlaki handlowe obejmujące Morze Czerwone i kluczową arterię, jaką jest cieśnina Ormuz, w dalszym ciągu zablokowana. Dekonstruujemy mechanizmy rynkowe i sprzedawane przez Donalda Trumpa narracje. Dlaczego globalna cena ropy wymyka się spod kontroli Waszyngtonu?
Na koniec: nowa polityka Wielkiej Brytanii. Rząd w Londynie przełamuje wieloletnią bierność, nakładając sankcje na podmioty wspierające nielegalne osiedla na obszarze, jakim jest Zachodni Brzeg Jordanu. Autorzy stawiają niewygodne pytania o europejską hipokryzję: jak Zachód ma reagować na działania rządu w Tel Awiwie, skoro cała europejska obronność i produkcja broni stają się strukturalnie zależne od izraelskich technologii?

3 rzeczy, których się dowiesz z odcinka:
1. Dlaczego Rosja uderzyła dronami w pociąg pasażerski tuż przy granicy z Polską?
2. Dlaczego Donald Trump obwinia Ukrainę o wysokie ceny ropy?
3. Na czym polega przełom w polityce Londynu i pęknięcie europejskiego milczenia?

Sprawdź polecenia naszych Autorów:
1. Bojan Pancevski, Wysadzić Nord Stream. Sabotaż, który wstrząsnął światem
2. Anthony Loewenstein, Laboratorium Palestyna. Jak Izrael eksportuje technologię przemocy na cały świat
3. Uzbrojenie „Made in Israel” wzmacnia bezpieczeństwo Europy: https://www.politico.eu/article/how-made-in-israel-is-powering-european-security
4. Uniwersytety w UE mają trudności z wykluczeniem partnerów izraelskich: https://euobserver.com/235987/european-universities-struggle-to-cut-out-israeli-research-partners-as-e15m-in-eu-funding-flows-to-defence-linked-projects

W najnowszym odcinku wideokastu „Świat na zakręcie” Agnieszka Lichnerowicz i Mateusz Mazzini analizują polityczne trzęsienie ziemi, jakim zakończyły się wybory w Saksonii-Anhalt, gdzie skrajna Alternatywa dla Niemiec (AfD) odniosła bezprecedensowy sukces. AfD wygrało, uzyskując ponad 42% poparcia. Publicyści sprawdzają, jak wybory w Niemczech 2026 zmieniają układ sił w Berlinie, dlaczego AfD wygrywa w Saksonii oraz jak Ulrich Siegmund przekonał do siebie wyborców, spychając tradycyjną CDU Friedricha Merza na margines i stawiając pytanie o to, czy to koniec NATO w dotychczasowym kształcie logistycznym.

To pierwsze takie wydarzenie po II wojnie światowej: skrajna prawica w Europie i bezwzględny populizm przestają być zjawiskiem marginalnym, a rosną w siłę zdolną paraliżować państwo. Poszczególne landy w Niemczech formalnie nie decydują o polityce zagranicznej, rządy regionalne kontrolują infrastrukturę, drogi i procedury administracyjne. Ujawniamy kulisy poufnych gier sztabowych Sojuszu: czy prorosyjska partia zablokuje korytarze przerzutu wojsk do krajów bałtyckich i jak na ten kryzys reaguje wywiad Rosji? Dekonstruujemy kontrowersyjny program AfD, zakładający przymusową reemigrację, powrót importu surowców ze Wschodu oraz obowiązkowy język rosyjski w szkołach.

Przyglądamy się również głębszym procesom społecznym u naszego zachodniego sąsiada. Autorzy wskazują, jak pogłębiające się problemy Niemiec, rosnące poczucie wykluczenia na wschodzie kraju oraz postępujące starzenie się społeczeństwa doprowadziły do zapaści zaufania do instytucji demokratycznych. Czy to preludium do marszu po władzę federalną, jakie wyzwania rodzi to dla polskiej racji stanu oraz jak obronić europejskie bezpieczeństwo przed paraliżem decyzyjnym?

Z tego odcinka dowiesz się...
1. Dlaczego zwycięstwo AfD w Saksonii-Anhalt (42,4%) to przełamanie powojennego tabu i jak Ulrich Siegmund połączył nostalgię za NRD z nowoczesnym marketingiem politycznym?
2. Jak władza AfD w landach wschodnich może sparaliżować logistykę NATO: kulisy tajnych ćwiczeń sztabowych związanych z obroną krajów bałtyckich.
3. Co zawiera radykalny program AfD? Od postulatu obowiązkowego rosyjskiego w szkołach i surowców z Kremla po wymazywanie „winy historycznej” za II wojnę światową.

Polecajki naszych autorów:
1. Dirk Oschmann, Jak niemiecki Zachód wymyślił swój Wschód
2. Łukasz Grajewski, Alternatywa dla Niemiec czy zagrożenie dla świata? Kulisy marszu AfD po władzę
3. Wolfgang Münchau, Kaput: koniec niemieckiego cudu gospodarczego
4. Timothy Garton Ash, Homelands. Historia osobista Europy
5. Brookings Institution, analiza programu AfD: https://www.brookings.edu/articles/could-the-right-wing-extremist-afd-govern-a-german-state-for-the-first-time/