Program Polityczny

Zmiany w rządzie. Po miesiącach spekulacji, czy Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz odejdzie, czy zostanie wyrzucona z rządu, ministra funduszy podała się do dymisji. Jednocześnie zrezygnowała z funkcji przewodniczącej Polski 2050, a Szymon Hołownia poinformował, że została wyrzucona z partii. Sam Hołownia odgrażał się, że Polska 2050 albo obsadzi ministerstwo po Pełczyńskiej-Nałęcz, albo wyjdzie z rządu. Groźbami nie przejął się Donald Tusk, na ministrę nominował znaną sobie ekspertkę od spraw europejskich Agnieszkę Bartol. Hołownia nie zaprotestował.
W najnowszym odcinku „Programu Politycznego” Dominika Sitnicka i Agata Szczęśniak wyjaśniają, dlaczego to właśnie teraz Pełczyńska-Nałęcz podjęła decyzję o dymisji. Czy faktycznie poszło o zniesienie dwukadencyjności? A może o Macieja Berka? Albo o strategię dla Polski? Przy okazji dziennikarki OKO.press tłumaczą, dlaczego dla partii koalicji rządzącej dwukadencyjność jest tak ważną sprawą.
Rozmawiamy też o sytuacji Polski 2050. Czy Donald Tusk na pewno ma się z czego cieszyć, marginalizując partię Hołowni?

Po ostatnich atakach w szkołach, m.in. w Ostrołęce, Leszczydole-Nowinach i Warszawie, głos zabrał Donald Tusk. Premier mówił o nihilistycznej przemocy, która się rozpowszechnia. O akty przemocy oskarżył gry komputerowe. Wymienił popularnego wśród dzieci i dorosłych Minecrafta i platformę Roblox. W kontekście ostatnich wydarzeń mówił też o True Crime Community. Czy granie w gry naprawdę prowadzi do przemocy?
W dzisiejszym odcinku „Programu Politycznego” Dominika Sitnicka i Agata Szczęśniak sprawdzają, ile prawdy jest w wypowiedziach premiera. Dziennikarki OKO.press omawiają najnowsze i starsze, dobrze udokumentowane badania na temat wpływu gier na ich użytkowników. Analizują też metody, które w odpowiedzi na ataki zastosował rząd, czyli wprowadzenie policji do szkół. Co mówią badania z USA na temat takich rozwiązań? I wreszcie: gdzie naprawdę leży problem i co należałoby zrobić, żeby zapobiec takim atakom w przyszłości?

Czy Donald Trump proponował Władysławowi Kosiniakowi-Kamyszowi zdradzenie Donalda Tuska i koalicję z PiS? Brzmi absurdalnie, ale wokół spotkania obu polityków w marcu 2026 roku pojawia się kilka niezrozumiałych kwestii.
Wszystko zaczęło się od odwołanej wizyty Władysława Kosiniaka-Kamysza, który 23 września miał spotkać się z Pete’em Hegsethem, by rozmawiać o szczegółach powstania stałej bazy amerykańskich wojsk w Polsce. Spotkanie zostało przełożone, co szybko wywołało spekulacje, że mogły za tym stać względy polityczne. Pojawiła się plotka, że Adam Bielan miał dążyć do odsunięcia decyzji o bazie do czasu zmiany rządu, tak by Donald Tusk nie mógł przed wyborami w 2027 roku politycznie wykorzystać jej powstania. Bielan zaprzeczył, twierdząc, że nie tylko niczego nie odwoływał, ale wręcz pomógł zorganizować Kosiniakowi-Kamyszowi inne, ważniejsze spotkanie.
Chodziło o rozmowę, do której doszło już w marcu, podczas wizyty Kosiniaka-Kamysza w Waszyngtonie. Wicepremier spotkał się wtedy z Donaldem Trumpem, choć początkowo publicznie tego nie ujawnił. Po pół roku Kosiniak-Kamysz określił rozmowę jako krótką i kurtuazyjną, a premier Donald Tusk potwierdził jej istnienie, zaznaczając jednak, że była poufna i dotyczyła raczej sytuacji wewnętrznej w Polsce niż baz wojskowych. Następnie powiedział, że „ani wróg, ani sojusznik” nie będą decydować o tym, kto rządzi w Polsce. Słowa te zostały odebrane jako aluzyjne potwierdzenie pogłoski, że Trump mógł sugerować Kosiniakowi-Kamyszowi zmianę koalicji i współpracę z prawicą. Publicznie zaprzeczają temu m.in. Bielan i Nikodem Rachoń.
Według osoby z MSZ rozmowa dotyczyła polskiej polityki, a Kosiniak-Kamysz miał przede wszystkim tłumaczyć Trumpowi, że w Polsce politykę prowadzi rząd, a nie prezydent. Ta sama osoba nie wyklucza jednak, że Trump mógł rzucić pomysł zmiany rządu, zwłaszcza że prezydent USA podczas spotkań z zagranicznymi przywódcami pozwala sobie czasem na zaskakujące i niezręczne komentarze.
Całe zamieszanie nabiera znaczenia w związku ze zbliżającą się decyzją w sprawie stałej bazy wojsk amerykańskich w Polsce. Kończy się przegląd amerykańskich wojsk w Europie, od którego uzależniano ogłoszenie decyzji. Rząd spodziewa się, że więcej konkretów może paść podczas spotkania przywódców państw NATO, które odbędzie się w Polsce w listopadzie.

Na lewicy nerwowo po wyborach w Krakowie.
Największą niespodzianką w wyborach na prezydenta Krakowa nie był wynik Łukasza Gibały, który wygrał pierwszą turę, ani Moniki Piątkowskiej (KO, PSL), która weszła z nim do drugiej tury, tylko wyniki kandydatek lewicy. Współprzewodnicząca partii Razem Aleksandra Owca wyprzedziła reprezentującą Nową Lewicę Darię Gosek-Popiołek.
W najnowszym odcinku „Programu Politycznego” Dominika Sitnicka i Agata Szczęśniak relacjonują swoje nieoficjalne rozmowy z politykami Nowej Lewicy i Razem. Słyszymy o szukaniu winnych kiepskiego wyniku Gosek-Popiołek i wyciąganiu pierwszych partyjnych konsekwencji. Czy kampania była słaba? Czy struktury się nie angażowały? Zastanawiamy się, czy partia Razem naprawdę ma się z czego cieszyć? Czy wynik Aleksandry Owcy potwierdza, że słuszna jest długoterminowa strategia bycia partią antysystemową dla wszystkich zniechęconych do rządu z jednej, i prawicy z drugiej?
W „Politycznym Plusie” dla osób wspierających OKO.press Dominika Sitnicka komentuje sprawę listu żelaznego dla Marcina Romanowskiego.

„W planie rosyjskim, w ocenie wywiadów, są także hybrydowe uderzenia dronami i rakietami na państwa wspierające Ukrainę, w tym Polskę" - mówił w ubiegłym tygodniu w Sejmie Donald Tusk. Polski premier nie jest jedynym europejskim liderem, który w ostatnim czasie publicznie odnosił się do strategii, jaką w ostatnim czasie intensyfikuje putinowska Rosja. Z przedstawicielami największych partii spotkał się w Pałacu Elizejskim Emmanuel Macron, a w wyniku tego spotkania oświadczenie potępiające Kreml wydali Marine Le Pen i Jordan Bardella. Nie oznacza to, że w obliczu rosyjskich prowokacji kraje UE mówią jednym głosem.
Premier Słowacji Robert Fico o eskalację obwinia... Zachód, który rzekomo prze do wojny z Rosją. Brzmi znajomo? Na polskim gruncie podobną interpretację przedstawiają np. działacze partii Grzegorza Brauna, którzy wystąpili ostatnio przed Pałacem Prezydenckim z rozciągniętym plakatem, na którym widniała podobizna Radosława Sikorskiego. Szef MSZ został napiętnowany jako "podżegacz wojenny" za to, że w ostatnim czasie powiedział publicznie, że kraje NATO-wskie wygrałyby starcie militarne z Rosją. Sęk w tym, że strategią Putina jest dokonywanie takich ataków, których kraje NATO nie uznają za przekraczające próg wojny. Jak wiele jest w stanie tolerować sojusz? I jak NATO może odpowiedzieć na rosyjskie sabotaże? A kto kategorycznie nie chce, żeby odpowiadało jakkolwiek?