Notatki z ciała - Kuba Sawicki

Dotarliśmy, w pewnym sensie, do naprawdę przedziwnego momentu, jeśli chodzi o rozwój cywilizacji. Momentu, w którym zaspokajanie fundamentalnych i pierwotnych potrzeb naszych zwierzęcych, biologicznych organizmów okazuje się niezwykle trudne i problematyczne: sen i rytm dobowy, ruch, spokojny oddech, kontakt z naturą, patrzenie w dal, siedzenie przy ognisku, cisza, głębokie i żywiące relacje, życie bez pośpiechu, uważność w codziennych czynnościach, doznania estetyczne. Te elementy bywają często brakującym ogniwem, bez którego trudno mówić o zdrowiu, szczęściu czy poczuciu sensu. 
Zanieczyszczenie powietrza, zanieczyszczenie świetlne, zanieczyszczenie hałasem – jesteśmy poddawani wielu stresorom, na które nie za bardzo mamy wpływ. Możemy jednak modyfikować naszą przestrzeń, by wspierała nas w regulacji układu nerwowego i łagodziła negatywne skutki związane z życiem w społeczeństwie przemysłu i technologii. 
Jesteśmy trochę jak rybka w akwarium – niby pływamy w wodzie, ale bynajmniej nie jest to ocean, morze albo jezioro. I właśnie dlatego z Jo Jurgą rozmawiamy o neuroarchitekturze - interdyscyplinarnej dziedzinie nauki łączącej w sobie architekturę, biologię, neuronaukę, psychologię środowiskową oraz kognitywistykę.

Ból jest jednym z najbardziej pierwotnych doświadczeń, jakie znamy. Intuicyjnie myślimy o bólu jak o prostym, jednoznacznym komunikacie płynącym z ciała: coś zostało uszkodzone, dlatego zaczęło boleć. Ale współczesna nauka udowadnia, że jest to znacznie bardziej złożona historia.
Ból nie jest tylko i wyłącznie sygnałem wysyłanym z tkanki. Jest raczej doświadczeniem tworzonym przez cały układ nerwowy – przez ciało, mózg, emocje, uwagę, pamięć, wcześniejsze doświadczenia, a nawet kontekst społeczny.
To dlatego ból często okazuje się być tak nieoczywistym zjawiskiem. Na jego odczuwanie wpływają nie tylko kwestie biologiczne, ale także psychospołeczne. Nie znaczy to, oczywiście, że ból jest tylko w głowie. Przeciwnie – jest rzeczywistym doświadczeniem fizjologicznym, ale neurobiologia bólu jest kwestią znacznie bardziej złożoną niż mechanistyczny uraz.
I właśnie o tym rozmawiamy z Janem Sielczakiem. O bólu jako doświadczeniu, a nie tylko objawie. O tym, dlaczego czasem boli bardziej niż powinno, a czasem mniej, niż można by się spodziewać. O tym, jak układ nerwowy decyduje, co uznać za zagrożenie. O roli dotyku, ruchu, edukacji, relacji terapeutycznej i poczuciu bezpieczeństwa.

Żyjemy w świecie, który wyrywa nas nieustannie do zewnątrz. Nadmiar bodźców zmysłowych, migające ekrany, pośpiech, rozproszenie... Tak wiele rzeczy zabiera nas od ciała, od czucia. Środki przeciw-bólowe czy stymulanty, które pozwalają nam dojeżdżać się do granic możliwości. Ciągły potok myśli, bez przerwy włączone radio myślotok.  
Z moim gościem, Tomkiem Eichelbergerem, robimy zwrot w odwrotną stronę - kierujemy się do wewnątrz i wsłuchujemy się w świadomość. Rozmawiamy o qi gongu i taijiquan. Czym właściwie są te zakorzenione w taoizmie praktyki?
Medytacja w ruchu? Rozwój świadomości ciała? Uwrażliwianie intercepcji ? Ścieżka duchowa? Wewnętrzne sztuki walki? Możemy te praktyki opisywać na rozmaite sposoby, ale tak naprawdę niezwykle trudno oddać ich sedno bez odnoszenia się do bezpośredniego doświadczenia.
A czym jest to bezpośrednie doświadczenie i czy w ogóle da się to wytłumaczyć przy użyciu słów? O tym już w odcinku!

Chcesz wykupić dostęp do kursu? Kliknij tutaj!
Sprawność to nie tylko to, co potrafią zrobić mięśnie. To nie tylko siła, szybkość, wydolność czy zakresy ruchu. Sprawność to przede wszystkim to, co potrafi zrobić układ nerwowy. Tu i teraz, w czasie rzeczywistym. 
Sprawność to także zdolność naszego umysłu do skutecznego organizowania tego, jak zachowuje się ciało. A przypominam, że umysł i ciało są tak naprawdę jednością.
Koordynacja, timing, spryt, refleks. 
Czy sprawnie przetwarzasz bodźce zmysłowe?
Czy umiesz odczytać intencje swojego rywala?
Jak dobrze oddzielasz sygnał od szumu?
Jak szybko wyłapujesz istotne informacje?
 Zwinność to nie tylko szybkie nogi. To inteligencja ruchowa, elastyczność poznawcza, kreatywność, radzenie sobie z niepewnością i nieprzewidywalnością.
To zdolność rozwiązywania problemów i odnajdywania się w chaotycznych, zmiennych warunkach środowiska zewnętrznego albo w kontekście rywalizacji sportowej.

Co ciekawego może powiedzieć nam językoznawstwo, buddyzm zen i poezja? 
Jak to jest z tym językiem? Wpływa w jakimś stopniu na nasze postrzeganie świata? 
I o co chodzi z tą rzeczywistością? Jaka jest naprawdę? Czy możemy w jakiś sposób to sprawdzić? 
Jak wykroczyć poza codzienną percepcję ograniczoną przez zmysły oraz konstrukcję języka?
Goethe powiedział, że „iloma językami mówisz, tylekroć jesteś człowiekiem” - i rzeczywiście jest w tym ukryta mądrość.
"No dobrze, ale czym właściwie jest prawdziwy świat? Niektórzy twierdzą, że świat jest materialny, fizyczny, że jest zrobiony z czegoś stałego. Inni, z kolei, twierdzą, że świat jest zjawiskiem duchowym czy też mentalnym, może jakimś rodzajem symulacji. Chciałbym jednak zwrócić waszą uwagę na fakt, że obie te teorie na temat świata są jedynie konceptami, pojęciami. Są konstrukcjami zbudowanymi ze słów." Alan Watts 
Zakładamy plecami i wyruszamy w podróż w nieznane!
Ilustracje do odcinka znajdują się w tym ⁠linku⁠.