Notatki z ciała - Kuba Sawicki

Pompa mięśniowa pomaga krwi wracać w stronę serca - łydki działają w ten sposób dla kończyny dolnej natomiast dno miednicy dla obszaru bioder. Czy trening siłowy może więc wspierać układ żylny? A może wzrost ciśnienia w jamie brzusznej podczas dźwigania zwiększa ryzyko żylaków? I czy chwilowy wzrost ciśnienia w czasie serii mówi nam coś o długofalowym wpływie ćwiczeń na układ żylny?
Z moim gościem rozmawiam o tym, czym różnią się tętnice od żył, jak działają zastawki i czym jest refluks. Omawiamy żylaki kończyn dolnych i miednicy, klasyfikacja CEAP, mechanizm pompy mięśniowej, a także kompresjoterapię. Przyglądamy się też predyspozycjom genetycznym, wpływie ciąży i temu, co może nasilać objawy żylaków i innych dolegliwości żylnych.
Czy przy żylakach trzeba rezygnować z treningu siłowego? Jak dobierać ćwiczenia i oddychać podczas dźwigania? Które objawy po treningu mogą być sygnałem, że warto się przebadać? Rozdzielamy mechanizmy fizjologiczne od tego, co nadal pozostaje hipotezą, i przyglądamy się temu, jak ćwiczyć rozsądnie w kontekście zdrowia żył.
Z Janem Świerczem, chirurgiem naczyniowym i współtwórcą Instytutu Doppler, rozmawiam o żylakach, diagnostyce i aktywności fizycznej.

Nigdy wcześniej nie mieliśmy dostępu do tak wielu ćwiczeń, metod I pomysłów na ruch. Wystarczy kilka minut w mediach społecznościowych, żeby znaleźć ćwiczenie na plecy, kolana, oddech, powięź, układ nerwowy, stabilizację albo asymetrię. Każde z nich zostaje przedstawione jako odpowiedź na jakiś problem. Brakuje jednak informacji, dla kogo jest przeznaczone, czemu właściwie służy, jaką zastosować dawkę I po czym poznać, że działa.
 Być może problemem nie jest więc brak ruchowych słów, lecz brak gramatyki, która pozwala układać je w sensowne zdania.
 Co sprawia, że ćwiczenie jest skuteczne? Czy istnieją ćwiczenia obiektywnie lepsze I gorsze? Czym różni się ćwiczenie od metody treningowej? Kiedy warto skupić się na konkretnej tkance lub deficycie, a kiedy spojrzeć szerzej – na człowieka, jego otoczenie I zadanie, z którym ma sobie poradzić? Jak porządkować ruch, skoro jest on jednocześnie tak złożony, zmienny I zależny od kontekstu?
 Z Pawłem Krótkim rozmawiamy o klasyfikowaniu ćwiczeń oraz różnych sposobach opisywania ruchu. Poruszamy się między ruchem prostym I złożonym, precyzyjnym I całościowym, dyskretnym I ciągłym, zamkniętym I otwartym. Zastanawiamy się nad rolą intensywności, standaryzacji I indywidualizacji, a także nad tym, czy dobra klasyfikacja opisuje rzeczywistość, czy jest jedynie użyteczną mapą.
 Rozmawiamy również o uczeniu się ruchu, pedagogice liniowej I nieliniowej oraz roli trenera, który nie musi wyłącznie przekazywać jedynej prawidłowej techniki, lecz może projektować środowisko sprzyjające samodzielnemu odkrywaniu rozwiązań. Wreszcie opowiadamy o Leksykonie — tworzonej przez nas bazie ćwiczeń, która ma pomagać nie tylko w odnajdywaniu ruchowych słów, ale także w budowaniu z nich metod, planów I programów treningowych.
 Paweł Krótki jest fizjoterapeutą, trenerem przygotowania motorycznego, współtwórcą Akademii Bodywork oraz pomysłodawcą Leksykonu. Był już gościem „Notatek z ciała” w odcinku #6 „Jak leczyć kontuzje?”. Tym razem wspólnie próbujemy uporządkować piękny bałagan, jakim jest ruch człowieka.

.Jak smakuje srebrny medal? Czasami jak jeden z największych sukcesów w sportowej karierze. A czasami jak przypomnienie, że do złota zabrakło jednej rundy, jednej akcji albo jednego głosu sędziego.
W boksie olimpijskim granica pomiędzy zwycięstwem a porażką bywa szczególnie cienka. Trzy rundy. Pięciu sędziów. Werdykt 3:2. I wiele lat pracy, które w jednej chwili otrzymują swoją oficjalną interpretację.
Aneta Rygielska zna obie strony tego doświadczenia. Dzień po przegranej walce z Busenaz Sürmeneli podczas Igrzysk Olimpijskich w Paryżu powiedziała, że gdyby mogła cofnąć czas o piętnaście lat, wybrałaby bardziej wymierną dyscyplinę. Taką, w której jest czas, meta i wszystko jest jasne. Rok później zdobyła srebrny medal mistrzostw świata w Liverpoolu.
Jak z perspektywy czasu patrzy na porażkę w Paryżu?
Czy można pogodzić się z werdyktem, który uważa się za niesprawiedliwy?
Co dzieje się w głowie zawodniczki, kiedy czeka na decyzję sędziów?
I czy największa porażka może stać się początkiem największego sukcesu?
Z Anetą rozmawiamy o wzlotach i upadkach sportowej kariery. O wychodzeniu do ringu, robieniu wagi, treningach, regeneracji i życiu przez większą część roku na zgrupowaniach. O pracy z psychologiem sportowym, budowaniu zaufania do samej siebie i odzyskiwaniu poczucia sprawczości.
Wracamy również do naszej wieloletniej współpracy, przygotowań do igrzysk oraz zmian, jakie zaszły w jej ciele, sposobie trenowania i stylu boksowania. Rozmawiamy także o kobiecości w sporcie przez lata tworzonym przez mężczyzn i o tym, dlaczego przed medalem Julii Szeremety kobiecy boks niemal nie istniał w polskich mediach.
Moją gościnią jest Młodzieżowa Mistrzyni Świata, brązowa medalistka Igrzysk Europejskich, dwukrotna Wicemistrzyni Europy, olimpijka z Paryża i Wicemistrzyni Świata z Liverpoolu – Aneta Rygielska.

Na pewno widzieliście tę reklamę, w której Jean-Claude Van Damme robi szpagat pomiędzy dwiema jadącymi ciężarówkami.
Ten obraz przyszedł do mnie podczas rozmowy z Martą Niedźwiecką i okazał się całkiem dobrą metaforą współczesnego człowieka. Człowieka stojącego w rozkroku.
Z jednej strony mamy naukę, która świetnie opisuje świat, ale niekoniecznie daje egzystencjalne pocieszenie. Z drugiej — religię, która przez wieki organizowała sens, wspólnotę i rytuały, ale dla wielu osób utraciła dziś wiarygodność. Do tego dochodzi duchowość, która często kojarzy się albo podejrzanie, albo jarmarcznie, albo zbyt łatwo wpada w monetyzację, sekciarstwo i obietnicę szybkiej przemiany.
I gdzieś w tym całym zgiełku pojawia się psychoterapia...
Czy psychoterapia stała się w pewnym sensie świecką religią Zachodu?
Czy gabinet terapeutyczny przejął część funkcji dawnych praktyk duchowych?
Czy język traumy, granic, regulacji, schematów i „pracy nad sobą” naprawdę pomaga nam lepiej żyć? Czy może czasem zamyka nas w pętli nieustannego poprawiania siebie?
Z Martą rozmawiamy o kulturze terapeutycznej, kryzysie duchowości, zachodnim indywidualizmie, potrzebie transcendencji, New Age'u, psychodelikach, Jungu i współczesnej obsesji optymalizacji. Ale nie robimy tego po to, żeby zanegować któryś ze światopoglądów. Raczej próbujemy sprawdzić, czego naprawdę szukamy, kiedy mówimy o uzdrowieniu, sensie, przemianie i „odnalezieniu siebie”.
Moją gościnią jest Marta Niedźwiecka — psycholożka i autorka podcastu „O Zmierzchu”.

Czym jest nowoczesna ortopedia oparta na dowodach naukowych i najlepszych praktykach klinicznych?
Kiedy zabieg operacyjny jest niezbędny, a kiedy lepszy rozwiązaniem może okazać się leczenie zachowawcze i kinezyterapia – leczenie ruchem?
Czy zawsze warto wykonywać badanie obrazowe typu USG lub RTG? 
Jak powinna wyglądać współpraca ortopedy, fizjoterapeuty i trenera w procesie rehabilitacji?
W jaki sposób przebiega ścieżka leczenia po urazie ostrym lub przy problemach przeciążeniowych?
Rozmawiam z Jakubem Jabłońskim – lekarzem ortopedą oraz traumatologiem narządu ruchu.