Zwierciadło Podcasty

„To, jak się czujemy, jest efektem tego, co codziennie robiliśmy przez ostatnie 15 lat” – przekonuje dr n. med. Tadeusz Oleszczuk, ginekolog-holista, gość podcastu „Jak zdrowie”. W rozmowie z Dominiką Bagińską opowiada o tym, dlaczego warto zacząć budować zdrowie, zanim organizm upomni się o uwagę, jaką rolę w długowieczności odgrywają mięśnie i dlaczego czasem najlepszą inwestycją w siebie jest po prostu wstanie z kanapy. Jest też o zmianie nawyków, relacji z samym sobą i odważnym odzyskiwaniu kontroli nad własnym życiem.
Zdrowie i długowieczność nie są jednorazowym projektem ani nagrodą za kilka tygodni restrykcyjnej diety. To proces, w którym znaczenie mają nawet pozornie drobne działania. – Zdrowie i długowieczność to jest proces – mówi lekarz.
Mięśnie to polisa na przyszłość
Jednym z najważniejszych tematów rozmowy jest masa mięśniowa. Choć często kojarzymy ją przede wszystkim z wyglądem sylwetki, jej znaczenie wykracza daleko poza estetykę. Mięśnie są ważnym elementem sprawności, samodzielności i utrzymywania dobrej kondycji wraz z upływem lat. Ich kondycja może decydować o tym, jak poradzimy sobie z codziennymi czynnościami w późniejszym wieku. 
– Po 40. roku życia mięśnie nam zaczynają zanikać. Jeśli nic z tym nie zrobię, to zobaczymy różnicę – zwraca uwagę dr Oleszczuk. To właśnie dlatego tak istotne jest, by nie odkładać aktywności fizycznej na bliżej nieokreśloną przyszłość. Z wiekiem utrzymanie sprawności wymaga świadomego wysiłku, a budowanie siły powinno stać się jednym z naszych priorytetów. 
Lekarz proponuje przy tym podejście, które może zaskoczyć osoby przekonane, że skuteczny trening musi oznaczać godzinę intensywnych ćwiczeń. Czasem lepiej zacząć od absolutnych podstaw. – Naszą polisą, żeby żyć długo, jest budowanie masy mięśniowej. Jedna pompka, jeden przysiad dziennie to nasza polisa – przekonuje. 
Nie chodzi oczywiście o to, by na jednym przysiadzie poprzestać na zawsze. Ważniejsza jest zmiana myślenia: ruch nie powinien być karą za zjedzony posiłek ani obowiązkiem realizowanym wyłącznie wtedy, gdy chcemy poprawić wygląd. To inwestycja w ciało, które ma nam służyć przez kolejne dekady. Nawet niewielki początek może pomóc przełamać bezczynność i zbudować regularność.
Zasada 80/20 zamiast ciągłych zakazów
Współczesna kultura zdrowia potrafi być równie wyczerpująca jak tempo życia, które próbujemy dzięki niej naprawić. Listy zakazów, kolejne diety, eliminowanie produktów i presja perfekcyjnego stylu życia sprawiają, że troska o siebie zaczyna przypominać drugi etat. Dr Oleszczuk proponuje inne podejście: zamiast obsesyjnie kontrolować każdy szczegół, warto zmienić proporcje.
– Zmniejszyć to niedobre do 20 procent, a do 80 procent zwiększyć dobre rzeczy – radzi. W praktyce oznacza to stopniowe ograniczanie zachowań, które nam nie służą, i wzmacnianie tych, które wspierają organizm. Lekarz jako przykład podaje alkohol. Zamiast traktować go jako codzienny element odpoczynku czy sposób na rozładowanie napięcia, proponuje ograniczenie jego spożywania, na przykład do jednej okazji w miesiącu.
Takie podejście pozwala uniknąć pułapki myślenia zero-jedynkowego. Jedno odstępstwo od założeń nie musi oznaczać porażki, a zdrowy styl życia nie powinien opierać się na nieustannym poczuciu winy. Istotna jest suma codziennych decyzji, nie pojedynczy dzień, w którym nie wszystko poszło zgodnie z planem.
„Kod długowieczności”. Jak zachować zdrowie, sprawność i ciekawość świata?
Tematy poruszane w podcaście „Jak zdrowie” rozwija dr Tadeusz Oleszczuk w książce „Kod długowieczności. Jak zachować młodość na dłużej”, wydanej nakładem Wydawnictwa Zwierciadło. Autor stawia w niej pytania o to, dlaczego jedni ludzie długo zachowują energię, sprawność i ciekawość świata, podczas gdy inni znacznie wcześniej odczuwają skutki starzenia. Zastanawia się również, jaką rolę odgrywają geny, a jaką codzienne wybory i styl życia.

„Szklanka ciepłej wody po przebudzeniu – to rekomenduję” – mówi dr n. med. Magdalena Cubała-Kucharska, lekarka medycyny rodzinnej, która w podcaście „Jak zdrowie”, Anny Augustyn-Protas, rozprawia się z popularnymi przekonaniami na temat zdrowia jelit. Czy naprawdę trzeba je regularnie oczyszczać? Czy wzdęcia oznaczają chorobę, a płaski brzuch jest dowodem na to, że nasz układ pokarmowy działa bez zarzutu? Sprawdzamy, co na temat jelit mówi nauka, a co jest jedynie kolejnym zdrowotnym mitem, który dobrze sprzedaje się w internecie.
Wśród zdrowotnych trendów szczególnie mocno trzyma się przekonanie, że jelita wymagają regularnego oczyszczania z zalegających złogów. Lewatywy, kuracje detoksykujące, a nawet lewatywy z kawy bywają przedstawiane jako sposób na poprawę trawienia, odzyskanie energii czy pozbycie się toksyn. Tymczasem zdrowe jelita nie potrzebują tego rodzaju interwencji. Co więcej, niektóre z nich mogą przynieść więcej szkody niż pożytku.
Dr Cubała-Kucharska przywołuje historię pacjentki, która regularnie wykonywała sobie lewatywy z kawy. Skończyło się uszkodzeniem śluzówki jelita grubego i zaburzeniem mikrobioty. Kobieta zmagała się również z chorobą tarczycy, a stosowane przez nią zabiegi nie rozwiązywały żadnego z problemów zdrowotnych. Ekspertka przestrzega, że nawet pozornie naturalne metody nie są automatycznie bezpieczne. Lewatywa nie jest potrzebna osobie ze zdrowym układem pokarmowym, a jej zastosowanie w przypadku zaparć powinno wynikać z konkretnych wskazań. Najpierw warto ustalić przyczynę dolegliwości, a nie maskować ją kolejnymi zabiegami.
Płaski brzuch nie jest certyfikatem zdrowia
Presja na płaski brzuch sprawia, że wiele osób interpretuje naturalny wygląd swojego ciała jako sygnał, że coś jest nie tak. Wystarczy posiłek, po którym brzuch staje się bardziej wypukły, by pojawiły się podejrzenia o nietolerancje pokarmowe, zaburzenia mikrobioty czy chorobę jelit. Tymczasem estetyczne wyobrażenie o idealnej sylwetce nie ma wiele wspólnego z medyczną oceną zdrowia.
Jak wyjaśnia dr Cubała-Kucharska, zdrowe jelita wcale nie muszą oznaczać płaskiego brzucha. Na jego wygląd wpływają między innymi budowa ciała, sposób odżywiania i praca mięśni. Wypukłość sama w sobie nie jest więc dowodem na chorobę. Jeśli zależy nam na poprawie wyglądu tej części sylwetki, można przyjrzeć się między innymi pracy przepony i ćwiczeniom oddechowym. Nie należy jednak mylić kwestii estetycznych z diagnostyką.
Strączki, błonnik i kiszonki. Zdrowe nie zawsze znaczy dobre dla każdego
Współczesna kultura żywieniowa lubi proste recepty: jedz więcej błonnika, włącz kiszonki, nie rezygnuj ze strączków. Rzeczywiście, produkty te mogą być cennym elementem diety, ale nie oznacza to, że każdy organizm zareaguje na nie tak samo. Zdrowe odżywianie nie polega na bezrefleksyjnym realizowaniu listy produktów uznanych za dobre.
Dobrym przykładem są rośliny strączkowe, cebula czy warzywa kapustne. U części osób wywołują wzdęcia i dyskomfort. Czy należy jeść je na siłę, licząc, że jelita w końcu się przyzwyczają? Ekspertka radzi raczej zachować umiar i obserwować reakcje organizmu. Nie każdy będzie dobrze tolerował te same produkty, a uporczywe dolegliwości, zwłaszcza połączone z bólem, wymagają przyjrzenia się problemowi.
Błonnik pozostaje jednym z najważniejszych składników wspierających prawidłową pracę układu pokarmowego. W diecie wielu osób jest go po prostu za mało, między innymi dlatego, że żywność wysoko przetworzona często dostarcza go niewiele. Nie oznacza to jednak, że im większa jego ilość, tym lepiej. Liczy się również rodzaj błonnika, indywidualna tolerancja i odpowiednie nawodnienie. Zwiększanie jego spożycia bez zadbania o ilość wypijanych płynów może wręcz nasilić problemy z wypróżnianiem.

„Opowiedzmy sobie tę bajkę jeszcze raz” – proponuje Joanna Brodzik. Bo czy macocha naprawdę musi być zła, Kopciuszek zawsze niewinny, a Czerwony Kapturek sam sobie winien, skoro założył czerwoną sukienkę i poszedł do lasu? W podcaście „Słowo do słowa: Kalejdoskopy” aktorka rozmawia z dziennikarką Mariką Krajniewską o postaciach, które znamy od dzieciństwa, ale których historie być może nigdy nie zostały nam opowiedziane z właściwej perspektywy. To zaproszenie do przewrotnej, pełnej humoru i empatii rozmowy o stereotypach, kobiecych rolach i opowieściach, które wciąż wpływają na nasze życie.
Joanna Brodzik proponuje empatyczne ćwiczenie. Wyobraźmy sobie kobietę, która musi wyjść za mąż, bo nie ma pieniędzy. Wchodzi w nowy związek razem ze swoimi dziećmi, a w domu czeka już na nią dziecko męża. Dziecko, które wszyscy uwielbiają, które wydaje się zdolniejsze, piękniejsze, bardziej lubiane. Jak odnaleźć się w takiej sytuacji? Jak zbudować relację, kiedy od początku funkcjonuje się w cieniu kogoś, kto ma uprzywilejowaną pozycję?
Nie oznacza to oczywiście usprawiedliwiania przemocy czy okrucieństwa. Chodzi raczej o przywrócenie bohaterce prawa do bycia kimś więcej niż jednowymiarową postacią. Macocha też może mieć swoją historię, lęki, rozczarowania i niespełnione potrzeby. Może nie jest potworem, lecz kobietą uwikłaną w okoliczności, których nikt nie chce dostrzec.
Czerwony Kapturek, czyli dlaczego zawsze obwiniamy dziewczynę?
W rozmowie nie mogło zabraknąć innych dobrze znanych postaci. Joanna Brodzik zachęca, by zastanowić się, z jakiej bajki sami pochodzimy i jakie historie wciąż nas ograniczają. Co nas więzi? Jakie emocje budzi w nas Kopciuszek? A może Czerwony Kapturek, który przecież sam wybrał się do lasu w czerwonym ubraniu?
Aktorka z przekorą pyta, dlaczego dziewczynka nie mogła ubrać się na szaro. Czy naprawdę musiała zakładać czerwoną, krótką sukienkę? W tej przewrotnej uwadze kryje się coś więcej niż żart. To dobrze znany mechanizm obwiniania kobiet za to, co je spotyka. Za wygląd, ubranie, zachowanie, decyzje. Zamiast pytać o sprawcę, zastanawiamy się, czy ofiara nie sprowokowała nieszczęścia.
Kopciuszek i fetysz stóp
Szczególnie ciekawie robi się przy Kopciuszku. W tradycyjnej wersji tej historii dziewczyna otrzymuje niemal wszystko: pojawia się wróżka, piękna suknia, karoca i zaproszenie na bal. Sprzyja jej szczęście, a los wreszcie otwiera przed nią drzwi do lepszego świata. Mimo to opuszcza imprezę w najciekawszym momencie, pozostawiając po sobie pantofelek, który stanie się narzędziem poszukiwań przyszłej żony księcia.
Joanna Brodzik nie zamierza jednak bezkrytycznie przyjmować tej wersji wydarzeń. Zauważa z humorem, że Kopciuszek rezygnuje z zabawy w najlepszym momencie, jakby jej przyszłość miała zależeć od tego, czy odnajdzie ją książę z wyjątkowym zainteresowaniem kobiecymi stopami. A przecież można tę opowieść poprowadzić zupełnie inaczej.
Co by się stało, gdyby bohaterka została na balu? Gdyby wybiła północ, zniknęły czary, piękna suknia i wszystkie zewnętrzne atrybuty, a ona po prostu pozostała sobą? Marika Krajniewska proponuje właśnie taki scenariusz. Kopciuszek nie ucieka, nie podporządkowuje całego życia poszukiwaniom księcia. Zostaje na przyjęciu i sprawdza, co wydarzy się dalej.
Może okazałoby się, że jest tam znacznie ciekawsza niż w bajkowej wersji, w której jej najważniejszym zadaniem jest zostać rozpoznaną przez mężczyznę? Joanna dorzuca do tej wizji jeszcze jeden szczegół: Kopciuszek byłby jedyną dziewczyną na przyjęciu w swetrze. Przywołuje przy tym słowa Audrey Hepburn, która miała mawiać, że lepiej być jedyną kobietą na imprezie w swetrze niż w sytuacji odwrotnej. Aktorka nie ukrywa, że uwielbia tę myśl.
Pozostaje tylko pytanie Mariki: jak książę zareagowałby na dziewczynę w swetrze? I czy nadal byłby nią zainteresowany, gdyby nie miała na sobie spektakularnej sukni, szklanych pantofelków i całej magicznej oprawy?

„Chciałabym, żeby kiedyś nic nie musiało mnie już obchodzić. Żebym była wolna od oczekiwań, ocen i presji”. Julia Kamińska nie traktuje upływu czasu jak przeciwnika, którego trzeba za wszelką cenę pokonać. Przeciwnie, coraz bardziej docenia to, co przynosi dojrzałość: świadomość siebie, zgodę na niedoskonałość i umiejętność wybierania własnych potrzeb. W rozmowie z Magdaleną Kuszewską w podcaście „Ukryte piękno” opowiada o starzeniu się bez lęku, pielęgnacyjnych rytuałach, doświadczeniu zaburzeń odżywiania i o tym, dlaczego prawdziwe dbanie o siebie zaczyna się znacznie głębiej niż na powierzchni skóry.
Starzenie się? Coraz bardziej mi się podoba
To spojrzenie dobrze oddaje sens longevity, który coraz częściej pojawia się w rozmowach o zdrowiu, urodzie i stylu życia. Nie chodzi wyłącznie o wydłużanie życia ani o kolejne sposoby na zatrzymanie młodości. Ważniejsze staje się pytanie, jak przeżywać kolejne lata w dobrej kondycji, z energią i poczuciem, że nie trzeba nieustannie walczyć z własnym ciałem. Dla aktorki istotna jest przede wszystkim zmiana perspektywy: zamiast koncentrować się na tym, co należałoby poprawić, coraz częściej dostrzega to, co już ma i czego nie chce stracić.
Mniej poprawiania, więcej troski o siebie
Zmienia się również codzienna pielęgnacja Julii Kamińskiej. Kiedyś pełny makijaż był dla niej warunkiem dobrego samopoczucia. Dziś wystarcza jej znacznie mniej. Aktorka opowiada, że coraz chętniej stawia na naturalny efekt, a kosmetyk, po który sięga, ma przede wszystkim wyrównywać koloryt skóry, chronić ją i subtelnie rozświetlać. Nie chodzi o stworzenie nowej twarzy, lecz o podkreślenie tej, którą już ma.
Właśnie z takiego podejścia wyrasta jej współpraca z marką Orientana, z którą współtworzy linię kosmetyków LONGEVITY CODE. Jak podkreśla, znała wcześniej produkty marki, używała ich i bliskie są jej wartości, na których opiera się ta filozofia pielęgnacji. Wspólnym mianownikiem jest myślenie o skórze w dłuższej perspektywie, a nie wyłącznie przez pryzmat natychmiastowego efektu.
Pielęgnacja staje się więc czymś więcej niż nakładaniem kolejnych preparatów. To moment, w którym można zwolnić, wrócić do siebie i przypomnieć sobie, że ciało nie jest projektem wymagającym nieustannego nadzoru.
Siedzenie w domu jest cudowne
Przebodźcowanie to jeden z tematów, które szczególnie mocno wybrzmiewają w rozmowie. Żyjemy w rzeczywistości, w której niemal każda wolna chwila może zostać wypełniona kolejną porcją treści. Powiadomienia, wiadomości, krótkie filmy, informacje i obrazy konkurują o naszą uwagę. Dla Julii Kamińskiej świadome odłączanie się od platform społecznościowych staje się zatem ważnym elementem dbania o dobrostan.
Wyciszenie nie jest dla niej luksusem, na który można sobie pozwolić dopiero po wykonaniu wszystkich obowiązków. To świadomy wybór i sposób na odzyskanie przestrzeni dla siebie. Ważny szczególnie teraz, kiedy aktorka jest w intensywnym momencie zawodowym. Pracuje nad swoim debiutem filmowym w podwójnej roli scenarzystki i reżyserki.
Ciało to nie projekt do odchudzania
Najbardziej osobisty fragment rozmowy dotyczy jednak doświadczenia zaburzeń odżywiania. Kamińska opowiada o trudnym okresie swojego życia, w którym bardzo schudła. Nie sprowadza tego doświadczenia do kwestii wyglądu ani chwilowej potrzeby zmiany sylwetki. Jak wyjaśnia, za jej problemami stały trudne przeżycia i głębokie nieszczęście. Jedzenie przestało jej smakować, a ciało zaczęło odzwierciedlać stan, w którym się znajdowała.
Longevity zaczyna się od zgody na siebie
W rozmowie z Magdaleną Kuszewską Julia Kamińska pokazuje, że długowieczność rozumiana jako świadome dbanie o przyszłość nie musi oznaczać życia według restrykcyjnego planu. Nie wymaga nieustannego monitorowania każdego parametru, kontrolowania każdego posiłku ani traktowania twarzy jak powierzchni, którą trzeba regularnie naprawiać. Czasem oznacza masaż, krem z filtrem, wieczór w domu, wyjście do kina albo odłożenie telefonu.

„Długo nie mogłem zaakceptować swojej orientacji seksualnej” – mówi Michał Kassin, tancerz i choreograf, który przez lata uczył się funkcjonować w świecie pełnym oczekiwań, ocen i stereotypów. Zaczynał w niewielkich Pszczółkach, zafascynowany telewizyjnym „Tańcem z gwiazdami”. Dziś wie, że talent to dopiero początek, a droga do zawodowego sukcesu wymaga nie tylko ciężkiej pracy, ale też odporności psychicznej, odwagi i zaakceptowania samego siebie. W rozmowie z Sylwią Sitkowską i Magdaleną Kuszewską w podcaście „Soft power” opowiada o presji wyglądu, kompleksach, pochodzeniu, seksualności i szczęściu, które czasem przychodzi w najmniej spodziewanym momencie.
W rozmowie z Sylwią Sitkowską i Magdaleną Kuszewską Kassin wraca do początków swojej drogi, pokazując, jak wielkie znaczenie ma pierwszy impuls i spotkanie z kimś, kto potrafi dostrzec w młodym człowieku potencjał. Bo marzenia, nawet te najbardziej odległe, potrzebują czasem tylko jednego konkretnego doświadczenia, żeby przestały być fantazją.
Taniec to nie tylko talent
Zawodowy taniec kojarzy się z elegancją, pięknymi kostiumami, perfekcyjnymi ruchami i spektakularnymi występami. Za kulisami kryje się jednak branża wymagająca nie tylko fizycznej sprawności, ale też wyjątkowej odporności psychicznej. Kassin nie ukrywa, że wielu jego znajomych ostatecznie zdecydowało się na zmianę zawodu. Powód? Taniec jest sztuką niezwykle subiektywną, w której ocena umiejętności często splata się z oceną wyglądu.
Ciało tancerza staje się narzędziem pracy, ale też przedmiotem nieustannej obserwacji. Liczą się proporcje, sylwetka, prezencja, sposób poruszania się. Łatwo w takich warunkach zacząć traktować własny wygląd jak projekt, który zawsze wymaga kolejnej poprawki. Nawet osoby wysportowane, sprawne i podziwiane przez publiczność mogą zmagać się z poczuciem, że coś jest z nimi nie tak.
Michał opowiada o kompleksie uszu, który przez długi czas zajmował w jego głowie zaskakująco dużo miejsca. W pewnym momencie postanowił, że zrobi operację plastyczną. Nie była to jednak jedyna część ciała, z którą musiał się oswoić. Miał również trudność z zaakceptowaniem własnej nagości, choć dziś, patrząc na swoje dawne zdjęcia, widzi piękne, wysportowane i smukłe ciało.
Jak przestać walczyć z własnym ciałem?
Jedna z najbardziej poruszających historii, którymi dzieli się Kassin, dotyczy sesji fotograficznej. Zamiast bez końca analizować swoje niedoskonałości, zdecydował się na doświadczenie, które pozwoliło mu spojrzeć na siebie z innej perspektywy. Zamówił sesję u fotografa specjalizującego się w aktach. Efekt okazał się piękny, ale ważniejsze od samych zdjęć było to, co wydarzyło się w jego głowie.
„Czy ja nie jestem za biedny na ten sport?”
W karierze Michała Kassina nie zabrakło chwil zwątpienia. Co ciekawe, nie dotyczyły one samego tańca ani przekonania, że powinien robić coś innego. Pojawiały się wtedy, gdy zaczynał porównywać swoje możliwości z możliwościami osób pochodzących z bardziej uprzywilejowanych środowisk.
„W tańcu przez chwilę jestem hetero”
W rozmowie pojawia się również temat, który dla wielu osób wciąż pozostaje trudny: akceptacja własnej orientacji seksualnej w środowisku zawodowym i społecznym. Kassin przyznaje, że długo nie potrafił pogodzić się ze swoją seksualnością. Zaczęło się od coming outu przed mamą, który okazał się bardzo wzruszającą chwilą, ale poprzedziły go dwa „podejścia”. Taniec, paradoksalnie, bywał przestrzenią, w której mógł na moment wejść w rolę zgodną z heteronormatywnym wyobrażeniem relacji.
Praca z partnerkami, bliskość fizyczna, romantyczna choreografia – wszystko to jest częścią scenicznego języka. Jednak poza parkietem pojawiały się pytania, które potrafiły być znacznie bardziej kłopotliwe. Skoro tańczy z pięknymi kobietami, dlaczego wciąż nie ma dziewczyny? Za pozornie niewinną ciekawością kryje się założenie, że wygląd partnerki i bliskość na scenie powinny coś mówić o prywatnym życiu tancerza.