Kardio-Know-How

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam najnowszy dokument ACC/AHA dotyczący kardiologicznej opieki poporodowej. 
Nowy dokument ACC dotyczący opieki sercowo-naczyniowej po porodzie zwraca uwagę, że połóg powinien być traktowany jako okres najwyższego ryzyka sercowo-naczyniowego, ponieważ ponad połowa zgonów związanych z ciążą występuje właśnie po porodzie, a pierwsze dwa tygodnie są okresem największego zagrożenia niewydolnością serca, udarem i ponowną hospitalizacją (https://www.jacc.org/doi/10.1016/j.jacc.2025.11.001). Powikłania ciążowe, takie jak nadciśnienie ciążowe, stan przedrzucawkowy, cukrzyca ciążowa czy poród przedwczesny, należy traktować jako pełnoprawne markery przyszłego ryzyka sercowo-naczyniowego i wskazanie do długoterminowej prewencji. Kontrola kobiety po porodzie nie powinna kończyć się po sześciu tygodniach – opieka kardiologiczna powinna obejmować cały pierwszy rok, szczególnie z obowiązkowym pomiarem ciśnienia w 5.–7. dobie, gdy ryzyko ciężkiego nadciśnienia jest największe. Autorzy proponują bardziej agresywne podejście do leczenia nadciśnienia poporodowego, rozważając rozpoczęcie lub intensyfikację terapii już przy wartościach około 130/80 mmHg, aby ograniczyć powikłania i hospitalizacje. Kobiety z wysokim ryzykiem według mWHO II–IV lub CARPREG II powinny pozostawać pod opieką zespołu cardio-obstetric, a najcięższe pacjentki przez pierwsze 72 godziny po porodzie powinny być monitorowane na OIT. Przed wypisem każda kobieta powinna być oceniona pod kątem objawów alarmowych, takich jak duszność spoczynkowa, ból w klatce piersiowej, tachykardia, zaburzenia saturacji, ortopnoe, nowe szmery czy objawy niewydolności serca, a ból głowy po porodzie wymaga diagnostyki do czasu wykluczenia poważnych przyczyn neurologicznych i naczyniowych. Nowością praktyczną jest możliwość wykorzystania BNP oznaczanego w 2.–3. dobie po porodzie u kobiet zagrożonych przeciążeniem objętościowym i niewydolnością serca. Leczenie niewydolności serca nie powinno być automatycznie przerywane z powodu karmienia piersią – za zgodne z laktacją uznaje się m.in. enalapryl, kaptopryl, metoprolol, karwedilol, spironolakton i digoksynę, natomiast dla ARNI, ARB i inhibitorów SGLT2 nadal brakuje wystarczających danych. Antykoagulację należy wznawiać wcześnie po porodzie, stosując heparyny, a następnie warfarynę, która jest bezpieczna podczas karmienia, podczas gdy DOAC pozostają niewskazane w laktacji. Dokument podkreśla także konieczność rutynowej oceny zdrowia psychicznego po porodzie, obejmującej depresję, lęk i przemoc domową. W praktyce oznacza to, że kobieta po ciąży z powikłaniami sercowo-naczyniowymi nie powinna być traktowana jako pacjentka „położnicza”, lecz jako osoba z trwałym zwiększonym ryzykiem chorób serca wymagająca dalszej prewencji i opieki kardiologicznej. 
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam zespół sercowo-nerkowo-metaboliczny.
Nowe wytyczne ACC/AHA dotyczące zespołu sercowo-nerkowo-metabolicznego (CKM) rozwijają koncepcję przedstawioną wcześniej przez AHA i polskich ekspertów, traktując choroby serca, nerek i zaburzenia metaboliczne jako jedno kontinuum, a nie trzy odrębne jednostki chorobowe (https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/CIR.0000000000001184, https://journals.viamedica.pl/nadcisnienie_tetnicze_w_praktyce/article/view/90302/68962). W praktyce oznacza to odejście od myślenia o pacjencie wyłącznie przez pryzmat niewydolności serca, cukrzycy czy przewlekłej choroby nerek na rzecz rozpoznania jednego zespołu CKM. Kluczowym markerem staje się albuminuria (UACR), która obok eGFR pozwala wcześnie wykryć uszkodzenie nerek i jednocześnie precyzyjnie ocenia ryzyko sercowo-naczyniowe. Wytyczne wyróżniają cztery stadia choroby – od nadwagi i otyłości, przez zaburzenia metaboliczne i subkliniczną chorobę serca, aż do jawnych powikłań narządowych – przy czym leczenie powinno rozpoczynać się już w stadium 1, zanim pojawią się objawy kliniczne. Największą zmianą filozofii jest przesunięcie akcentu z leczenia rozwiniętej choroby na ochronę serca i nerek poprzez wczesne zastosowanie inhibitorów SGLT2, agonistów GLP-1 oraz finerenonu u odpowiednio dobranych pacjentów. Dokument integruje wyniki najnowszych badań i proponuje spójną strategię terapii narządowej zamiast wybierania pojedynczych leków zależnie od specjalizacji. Jednocześnie pozostawia otwarte pytanie, kto powinien prowadzić takich chorych – kardiolog, nefrolog, diabetolog czy lekarz rodzinny – co w praktyce wymaga ścisłej współpracy wszystkich specjalności. Autor zwraca również uwagę na wyzwania organizacyjne, obejmujące konieczność powszechnego oznaczania UACR, wcześniejszego rozpoznawania nadwagi i otyłości oraz szerszego stosowania nowoczesnych terapii, co wiąże się ze wzrostem kosztów ochrony zdrowia. Nadal nie wiadomo, czy tak szeroki model prewencji okaże się w pełni opłacalny ekonomicznie, choć intuicyjnie zapobieganie niewydolności serca i przewlekłej chorobie nerek wydaje się korzystniejsze niż leczenie ich zaawansowanych powikłań. Zdaniem autora wytyczne wyznaczają kierunek rozwoju kardiologii, nefrologii, diabetologii i medycyny rodzinnej na najbliższe lata, a ich znaczenie pokaże również to, czy podobną filozofię przejmą kolejne wytyczne ESC dotyczące niewydolności serca, przewlekłej choroby nerek i prewencji sercowo-naczyniowej. 
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam najnowszą definicję niewydolności serca. 
Nowa definicja niewydolności serca (AHA/ACC/ESC/WHF 2026) została opublikowana 29 czerwca 2026 i aktualizuje definicję z 2021 roku, uwzględniając postęp diagnostyki, biomarkerów i nowych terapii, bez zmiany podstawowego rozpoznania niewydolności serca jako zespołu objawów wynikających z nieprawidłowej budowy lub funkcji serca, potwierdzonych podwyższonymi peptydami natriuretycznymi lub obiektywnymi cechami zastoju (https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/CIR.0000000000001455). Najbardziej widoczną zmianą jest odejście od sztywnych progów frakcji wyrzutowej – zamiast HFrEF, HFmrEF i HFpEF autorzy proponują bardziej elastyczny podział na niewydolność serca z obniżoną, zachowaną oraz poprawioną frakcją wyrzutową, podkreślając, że pojedyncza wartość EF nie powinna decydować o fenotypie chorego. Jednocześnie zwracają uwagę na paradoks współczesnej kardiologii – większość badań klinicznych i zaleceń terapeutycznych nadal opiera się właśnie na wartościach LVEF, dlatego praktyka nie jest jeszcze gotowa na całkowite odejście od dotychczasowych progów. Po raz pierwszy wprowadzono również kompleksową klasyfikację etiologiczną niewydolności serca obejmującą m.in. przyczyny niedokrwienne, nadciśnieniowe, zastawkowe, zapalne, genetyczne, toksyczne, metaboliczne oraz choroby rzadkie, takie jak amyloidoza czy choroba Fabry'ego, co ma znaczenie ze względu na rosnącą liczbę terapii przyczynowych. Dokument mocno akcentuje także znaczenie trajektorii choroby – poprawa frakcji wyrzutowej nie oznacza wyleczenia, a leczenie o udowodnionej skuteczności powinno być kontynuowane mimo poprawy funkcji serca. Znacznie większy nacisk położono na wykrywanie stadium pre-HF, wykorzystując nie tylko NT-proBNP, ale również troponiny, wskaźnik albumina/kreatynina (ACR), zaawansowane obrazowanie oraz algorytmy sztucznej inteligencji analizujące zapis EKG. Profilaktyka staje się integralną częścią opieki nad pacjentem – autorzy wskazują na rolę inhibitorów SGLT2, agonistów receptora GLP-1 oraz finerenonu w ograniczaniu ryzyka rozwoju niewydolności serca u odpowiednio dobranych chorych. Dokument podkreśla także rosnące znaczenie sztucznej inteligencji w identyfikacji pacjentów z nierozpoznaną niewydolnością serca oraz zwraca uwagę na nierówności w dostępie do nowoczesnej opieki kardiologicznej. Największym wyzwaniem pozostaje jednak pogodzenie nowoczesnego biologicznego podejścia do niewydolności serca z obowiązującymi dowodami naukowymi, które nadal opierają kwalifikację do farmakoterapii, ICD czy CRT głównie na wartościach frakcji wyrzutowej. 
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam wpływ leczenia otyłości na choroby sercowo-naczyniowe. 
Oczywiście wszyscy czekamy na trzy nowe wytyczne ESC dotyczące niewydolności serca, chorób sercowo-nerkowych oraz rehabilitacji kardiologicznej, które zostaną opublikowane dopiero 28 sierpnia 2026 podczas kongresu w Monachium, mimo że dokumenty są już od miesięcy gotowe i czekają na publikację. Zupełnie inaczej postępuje ACC, gdzie wytyczne są udostępniane natychmiast po zakończeniu procesu redakcyjnego (https://www.acc.org/guidelines), dlatego już dziś możemy korzystać z nowych zaleceń dotyczących leczenia przeciwzakrzepowego. Dokument liczy zaledwie 20 stron i w praktyczny sposób podsumowuje trzy najważniejsze wskazania do przewlekłej antykoagulacji: migotanie przedsionków, żylną chorobę zakrzepowo-zatorową oraz chorobę nowotworową. Podstawą leczenia pozostają DOAC, które wyraźnie przewyższają antagonistów witaminy K, z wyjątkiem chorych z mechanicznymi zastawkami serca i istotną stenozą mitralną. W migotaniu przedsionków decyzję o leczeniu należy opierać przede wszystkim na indywidualnym ryzyku udaru, a nie wyłącznie na skali CHA₂DS₂-VASc, uwzględniając również choroby współistniejące, takie jak przewlekła choroba nerek, kardiomiopatia przerostowa czy nowotwory. Z rezerwą podchodzę natomiast do przedstawiania zamknięcia uszka lewego przedsionka jako równorzędnej alternatywy dla DOAC – moim zdaniem zabieg ten powinien być zarezerwowany przede wszystkim dla chorych z ciężkimi, nawracającymi krwawieniami lub trwałymi przeciwwskazaniami do antykoagulacji. Wytyczne porządkują także postępowanie w wielu codziennych sytuacjach klinicznych, wskazując m.in. kiedy rozpocząć DOAC po udarze, jak postępować u chorych z niewydolnością nerek, po ablacji migotania przedsionków czy po zabiegach operacyjnych oraz podkreślając, że leczenie pomostowe heparyną podczas terapii DOAC nie jest zalecane. W żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej coraz częściej rekomenduje się długoterminową antykoagulację, zwłaszcza gdy utrzymują się czynniki ryzyka lub współistnieje choroba nowotworowa. Na końcu dokument zwraca uwagę na przyszłość leczenia przeciwzakrzepowego – inhibitory czynnika XI/XIa, oligonukleotydy antysensowe, przeciwciała monoklonalne oraz nowe odtrutki, takie jak ciraparantag, które mają zachować skuteczność przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka krwawień. To kolejny przykład praktycznych, zwięzłych wytycznych ACC, z których można korzystać od razu, bez konieczności czekania do zakończenia wakacji.
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam wpływ leczenia otyłości na choroby sercowo-naczyniowe. 
Po dekadach nieskutecznych prób leczenia otyłości dysponujemy dziś dwiema metodami, które wykazały wyraźne korzyści kliniczne: chirurgią bariatryczną oraz agonistami receptora GLP-1. Chirurgia bariatryczna, mimo ponad 50-letniej historii i braku badań randomizowanych, w dużych badaniach obserwacyjnych zmniejsza śmiertelność całkowitą o 38%, a sercowo-naczyniową aż o 50%, a także istotnie ogranicza częstość hiperlipidemii, choroby wieńcowej, żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i niewydolności serca. Potwierdza to metaanaliza 18 badań obejmująca 270 tys. operowanych i 1,2 mln nieoperowanych pacjentów z otyłością (średnie BMI >40). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7386646/ Agoniści GLP-1, przede wszystkim semaglutyd, są natomiast pierwszą grupą leków przeciw otyłości z przekonującymi dowodami z badań randomizowanych. Ich działanie wykracza poza redukcję masy ciała – poprzez pobudzenie receptora GLP-1 poprawiają kontrolę glikemii, metabolizm lipidów, zmniejszają stan zapalny i wywierają korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Co szczególnie istotne, korzyści kliniczne, zwłaszcza redukcja powikłań sercowo-naczyniowych, pojawiają się wcześniej niż wyraźny spadek masy ciała, co wskazuje, że kluczowe znaczenie ma samo pobudzenie receptora GLP-1. Autor artykułu Heart, Carel le Roux, porównuje tę zmianę do rewolucji, jaką przyniosły statyny – zamiast koncentrować się wyłącznie na ograniczaniu jedzenia, coraz częściej leczymy biologiczne mechanizmy odpowiedzialne za otyłość. Już u osób z BMI ≥27, a więc jeszcze przed rozpoznaniem otyłości, wykazano zmniejszenie liczby powikłań, zwłaszcza u chorych z niewydolnością serca z zachowaną frakcją wyrzutową (HFpEF). W badaniach STEP-HFpEF śmiertelność u chorych z cukrzycą typu 2 zmniejszyła się z 3% do 2%, natomiast w badaniach SELECT i FLOW osiągnęła około 20% redukcji w ciągu kilku lat. Wszystko wskazuje na to, że agoniści GLP-1 mogą w najbliższych latach stać się, podobnie jak statyny, jednym z filarów prewencji i leczenia chorób sercowo-naczyniowych.
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.