Kardio-Know-How

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam wpływ leczenia otyłości na choroby sercowo-naczyniowe. 
Tydzień temu mówiłem o porażce naszego pokolenia w skutecznym zapobieganiu otyłości, a dziś wracam do niezwykle interesującego artykułu opublikowanego w Heart (https://heart.bmj.com/content/early/2026/02/23/heartjnl-2025-326812), który podważa wiele naszych dotychczasowych przekonań. Autorzy przedstawiają trzy kluczowe tezy: to otyłość trzewna napędza nadmierne spożycie pokarmów, sama dieta rzadko poprawia rokowanie kliniczne, a trzewna tkanka tłuszczowa jest bezpośrednią przyczyną HFpEF poprzez przewlekły stan zapalny, włóknienie i retencję sodu. Coraz więcej danych wskazuje, że ten sam mechanizm odpowiada również za rozwój nadciśnienia tętniczego, migotania przedsionków, choroby wieńcowej i przewlekłej choroby nerek, a równolegle z narastaniem otyłości obserwujemy gwałtowny wzrost częstości HFpEF. Wyniki badania LOOK AHEAD opublikowanego w New England Journal of Medicine (https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1212914) pokazały, że nawet bardzo intensywna, wieloletnia edukacja i umiarkowana redukcja masy ciała nie przełożyły się na istotne zmniejszenie liczby zawałów, udarów ani śmiertelności, mimo poprawy parametrów metabolicznych, co oznacza, że sama edukacja najczęściej nie wystarcza. Potwierdzają to również analizy opublikowane w The Lancet Diabetes & Endocrinology (https://www.thelancet.com/journals/landia/article/PIIS2213-8587(16)30162-0/abstract), wskazujące, że wyraźne korzyści kliniczne pojawiają się dopiero przy utracie ponad 10% masy ciała. Znacznie większe korzyści przynosi chirurgia bariatryczna – metaanaliza obejmująca blisko 1,5 miliona pacjentów (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7386646/) wykazała około 50-procentową redukcję śmiertelności sercowo-naczyniowej oraz wyraźny spadek częstości niewydolności serca, choroby wieńcowej i innych powikłań. Drugim przełomem są agoniści receptora GLP-1, których działanie wykracza daleko poza redukcję masy ciała – poprawiają metabolizm, zmniejszają stan zapalny, a korzyści sercowo-naczyniowe pojawiają się jeszcze zanim pacjent znacząco schudnie. Coraz więcej danych sugeruje, że leki te mogą odegrać w leczeniu otyłości rolę podobną do statyn w hipercholesterolemii, stając się terapią zmniejszającą ryzyko sercowo-naczyniowe już od BMI ≥27 kg/m². Wyniki badań SELECT, FLOW i STEP-HFpEF pokazują, że agoniści GLP-1 zmniejszają liczbę powikłań sercowo-naczyniowych oraz śmiertelność, co może oznaczać początek zupełnie nowego podejścia do leczenia otyłości i prewencji chorób serca. Moim zdaniem wchodzimy w erę, w której otyłość przestanie być postrzegana wyłącznie jako problem stylu życia, a stanie się chorobą wymagającą skutecznego leczenia, podobnie jak nadciśnienie tętnicze czy hipercholesterolemia.
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam konsekwencję epidemii nadwagi i otyłości. 
W ostatnich dekadach kardiologia odniosła spektakularne sukcesy: interwencyjne leczenie ostrych zespołów wieńcowych zmniejszyło śmiertelność z około 15% do 3%, nowoczesna farmakoterapia nadciśnienia pozwala u większości chorych uzyskać prawidłowe wartości ciśnienia jedną lub dwiema tabletkami, a współczesne leczenie niewydolności serca wydłuża życie nawet o osiem lat. Do tego doszły skuteczne terapie obniżające stężenie LDL, przezcewnikowe leczenie wad zastawkowych, elektroterapia i ogromny postęp diagnostyki obrazowej. Jednocześnie największą porażką mojego pokolenia lekarzy pozostaje narastająca epidemia nadwagi i otyłości. Pomimo wieloletniej edukacji i zaleceń dotyczących diety oraz aktywności fizycznej liczba dorosłych z otyłością podwoiła się, a liczba dzieci z tym problemem wzrosła aż czterokrotnie. Nadmierna masa ciała prowadzi do ponad 200 chorób, w tym nadciśnienia, migotania przedsionków, niewydolności serca, wielu nowotworów i skraca życie średnio o 8–9 lat. Historia farmakologicznego leczenia otyłości pełna była rozczarowań – kolejne leki wycofywano z powodu ciężkich działań niepożądanych, głównie kardiologicznych i psychiatrycznych. Dopiero najnowsze terapie inkretynowe przyniosły przełom, ponieważ nie tylko skutecznie redukują masę ciała, ale także zmniejszają ryzyko sercowo-naczyniowe i znajdują zastosowanie również w niewydolności serca. Autorzy interesującego artykułu opublikowanego w „Heart” proponują nowe spojrzenie, sugerując, że to otyłość może prowadzić do nadmiernego spożywania pokarmów, sama redukcja masy ciała dietą nie zawsze przekłada się na poprawę zdrowia, a trzewna tkanka tłuszczowa odgrywa kluczową rolę w rozwoju niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową. Z częścią tych tez się zgadzam, część budzi mój sceptycyzm i wymaga głębszej analizy. Link do publikacji: https://heart.bmj.com/content/early/2026/02/23/heartjnl-2025-326812
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam farmakologiczne nowości nefrologiczne.
Nerki przez wiele lat mogą chorować bezobjawowo, a ich uszkodzenie bardzo często towarzyszy najważniejszym chorobom serca, takim jak niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze czy wady zastawkowe. Dziś coraz większe znaczenie w diagnostyce przewlekłej choroby nerek ma albuminuria oceniana za pomocą wskaźnika UACR, który często wykrywa problem wcześniej niż spadek eGFR; szczegóły omawiałem w odcinku 152 „Albuminuria – praktyczny przewodnik”. W ostatnich latach leczenie nefrologiczne przeszło ogromną zmianę dzięki flozynom, agonistom GLP-1 oraz nowoczesnym antagonistom receptora aldosteronowego. Szczególną uwagę zwróciło opublikowane w NEJM badanie FIND-CKD oceniające finerenon u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek bez cukrzycy. Do badania włączono chorych z albuminurią 200–3500 mg/g i eGFR 25–90 ml/min/1,73 m², a obserwacja trwała około trzech lat. Finerenon obniżał ciśnienie tętnicze średnio o 5 mmHg, spowalniał spadek filtracji nerkowej i przyniósł 22% redukcję nerkowych oraz około 40% redukcję sercowo-naczyniowych punktów końcowych. Leczenie było dobrze tolerowane, a ciężka hiperkaliemia występowała bardzo rzadko mimo nieco częstszego wzrostu stężenia potasu niż w grupie placebo. Moim zdaniem badanie wzmacnia pozycję finerenonu, który jako niesteroidowy i selektywny antagonista aldosteronu może okazać się jednym z najważniejszych leków chroniących jednocześnie serce i nerki. Link do publikacji: https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2604625. 
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam wytyczne kardiologii sportowej. 
 W codziennej praktyce obserwuję zderzenie dwóch światów – świata medycyny i świata sportu – oraz częsty konflikt pomiędzy potrzebą bezpieczeństwa a potrzebą realizowania pasji przez pacjentów. Zbyt często spotykam się z sytuacją, w której osobom z chorobami serca automatycznie odradza się aktywność sportową, a nawet niewielkie odchylenia w badaniach prowadzą do zakazów uprawiania sportu, mimo że korzyści z regularnej aktywności fizycznej są ogromne i zdecydowanie przewyższają ryzyko. Tymczasem najnowsze wytyczne ACC/AHA dotyczące kwalifikacji sportowców z chorobami układu sercowo-naczyniowego, opublikowane pod adresem https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/CIR.0000000000001297, prezentują zupełnie nowe podejście oparte na wspólnym podejmowaniu decyzji z pacjentem, a nie na automatycznych zakazach. Autorzy podkreślają, że nagły zgon sercowy podczas wysiłku fizycznego jest zdarzeniem bardzo rzadkim, występującym z częstością mniejszą niż 1 na 100 tysięcy sportowców, a całkowite wyeliminowanie ryzyka nie jest możliwe niezależnie od rodzaju aktywności. Zamiast zakazywać sportu, wytyczne wskazują na konieczność odpowiedniego przygotowania, dostępności defibrylatorów AED oraz indywidualnej oceny ryzyka, ponieważ większość zagrożeń można ograniczyć bez odbierania pacjentom możliwości realizacji ich pasji. Szczególnie ważne jest nowe spojrzenie na choroby, które jeszcze dekadę temu niemal automatycznie wykluczały z uprawiania sportu, takie jak kardiomiopatia przerostowa, rozstrzeniowa, arytmogenna, zapalenie mięśnia sercowego czy niektóre wady zastawkowe. Współczesne podejście zakłada trzy etapy postępowania: dokładne rozpoznanie i ocenę ryzyka, edukację pacjenta i jego rodziny oraz wspólne podjęcie decyzji o dopuszczeniu do aktywności wraz z planem monitorowania i postępowania w razie wystąpienia objawów. Dużą rolę przypisano również elektrokardiografii, której dokładna analiza pozwala wykryć większość kanałopatii i kardiomiopatii odpowiedzialnych za nagłe zgony sercowe u młodych sportowców. Największą zmianą w stosunku do wcześniejszych dokumentów jest jednak filozofia postępowania – wytyczne z 2025 roku w wielu sytuacjach zastępują dawną strategię „zakazać” podejściem „pozwolić pod określonymi warunkami”, co doskonale pokazuje zestawienie z zaleceniami z 2015 roku. Dodatkowe omówienie nowych rekomendacji ACC można znaleźć pod adresem: https://www.acc.org/latest-in-cardiology/articles/2025/12/09/17/52/2025-acc-aha-sports-participation-guidelines-for-athletes-with-cv-abnormalities. Moim zdaniem jest to jedna z najważniejszych zmian w kardiologii sportowej ostatnich lat, ponieważ w centrum procesu decyzyjnego ponownie stawia człowieka, jego cele życiowe i prawo do aktywności fizycznej, a rolą lekarza staje się nie zakazywanie sportu, lecz pomaganie w jego możliwie bezpiecznym uprawianiu. 
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam kolejną część badań opublikowanych podczas kongresu HFA 2026. 
 Kiedy studiowałem medycynę, digoksyna była jednym z podstawowych leków stosowanych w kardiologii, szczególnie w niewydolności serca i migotaniu przedsionków, a w Niemczech stosowano ją jeszcze odważniej niż w Polsce, często rozpoczynając terapię od dużych dawek nasycających. Już wtedy zastanawiała mnie zarówno różnica w podejściu do dawkowania między krajami, jak i praktyczna możliwość prawidłowego realizowania przez pacjentów skomplikowanych schematów leczenia opartych na zmiennych dawkach zależnych od masy ciała, funkcji nerek i czasu potrzebnego do uzyskania odpowiedniego stężenia leku. W Klinice Chorób Wewnętrznych prof. Krzemińskiej-Pakuły stosowaliśmy znacznie bardziej zachowawcze dawkowanie, ale i tak podstawową tabletką była dawka 0,25 mg, dziś praktycznie wyparta przez znacznie mniejsze dawki. Punktem zwrotnym okazało się opublikowane 20 lutego 1997 roku w NEJM badanie DIG: https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJM199702203360801, obejmujące ponad 6,5 tysiąca pacjentów z niewydolnością serca i frakcją wyrzutową poniżej 45%, obserwowanych przez pięć lat. Badanie pokazało, że digoksyna nie zmniejsza śmiertelności całkowitej, choć początkowo krzywe przeżycia rozchodziły się na korzyść leku, natomiast wyraźnie redukowała liczbę hospitalizacji oraz zaostrzeń niewydolności serca, co dziś mogłoby zostać uznane za sukces kliniczny z punktu widzenia złożonych punktów końcowych. W kolejnych analizach zauważono jednak, że korzyści występowały głównie przy niższych stężeniach digoksyny we krwi, najlepiej w zakresie 0,5–0,9 ng/ml, podczas gdy wyższe stężenia wiązały się ze wzrostem śmiertelności, szczególnie u kobiet. Dodatkowo niemal wszystkie współczesne badania nad digoksyną odbywają się już w zupełnie innym świecie terapeutycznym, w którym standardem są β-adrenolityki, MRA, ARNI i flozyny, czego nie było w czasach badania DIG. Najnowsze dane z badania DECISION oraz równolegle opublikowanej metaanalizy i analiz odstawienia digoksyny sugerują, że lek nadal może zmniejszać ryzyko zaostrzeń niewydolności serca, choć wpływ na śmiertelność całkowitą pozostaje nieistotny statystycznie: https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/2848972 oraz https://academic.oup.com/eurheartj/advance-article/doi/10.1093/eurheartj/ehag385/8674856. Szczególne zainteresowanie wzbudziły obserwacje pokazujące nawet siedmiokrotny wzrost ryzyka zaostrzenia niewydolności serca po nagłym odstawieniu wcześniej stosowanej digoksyny, choć były to analizy krótkoterminowe oparte jedynie na sześciotygodniowej obserwacji. Dlatego w 2026 roku nadal pozostaję zwolennikiem „wielkiej piątki” nowoczesnej terapii niewydolności serca, a po digoksynę sięgam ostrożnie — głównie u pacjentów z migotaniem przedsionków, niewydolnością serca i utrzymującą się tachykardią mimo wysokich dawek β-adrenolityków, stosując małe dawki, kontrolując stężenie leku i unikając interakcji z amiodaronem oraz innymi lekami przeciwarytmicznymi. 
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.