Kardio-Know-How

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam wpływ leczenia otyłości na choroby sercowo-naczyniowe. 
Oczywiście wszyscy czekamy na trzy nowe wytyczne ESC dotyczące niewydolności serca, chorób sercowo-nerkowych oraz rehabilitacji kardiologicznej, które zostaną opublikowane dopiero 28 sierpnia 2026 podczas kongresu w Monachium, mimo że dokumenty są już od miesięcy gotowe i czekają na publikację. Zupełnie inaczej postępuje ACC, gdzie wytyczne są udostępniane natychmiast po zakończeniu procesu redakcyjnego (https://www.acc.org/guidelines), dlatego już dziś możemy korzystać z nowych zaleceń dotyczących leczenia przeciwzakrzepowego. Dokument liczy zaledwie 20 stron i w praktyczny sposób podsumowuje trzy najważniejsze wskazania do przewlekłej antykoagulacji: migotanie przedsionków, żylną chorobę zakrzepowo-zatorową oraz chorobę nowotworową. Podstawą leczenia pozostają DOAC, które wyraźnie przewyższają antagonistów witaminy K, z wyjątkiem chorych z mechanicznymi zastawkami serca i istotną stenozą mitralną. W migotaniu przedsionków decyzję o leczeniu należy opierać przede wszystkim na indywidualnym ryzyku udaru, a nie wyłącznie na skali CHA₂DS₂-VASc, uwzględniając również choroby współistniejące, takie jak przewlekła choroba nerek, kardiomiopatia przerostowa czy nowotwory. Z rezerwą podchodzę natomiast do przedstawiania zamknięcia uszka lewego przedsionka jako równorzędnej alternatywy dla DOAC – moim zdaniem zabieg ten powinien być zarezerwowany przede wszystkim dla chorych z ciężkimi, nawracającymi krwawieniami lub trwałymi przeciwwskazaniami do antykoagulacji. Wytyczne porządkują także postępowanie w wielu codziennych sytuacjach klinicznych, wskazując m.in. kiedy rozpocząć DOAC po udarze, jak postępować u chorych z niewydolnością nerek, po ablacji migotania przedsionków czy po zabiegach operacyjnych oraz podkreślając, że leczenie pomostowe heparyną podczas terapii DOAC nie jest zalecane. W żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej coraz częściej rekomenduje się długoterminową antykoagulację, zwłaszcza gdy utrzymują się czynniki ryzyka lub współistnieje choroba nowotworowa. Na końcu dokument zwraca uwagę na przyszłość leczenia przeciwzakrzepowego – inhibitory czynnika XI/XIa, oligonukleotydy antysensowe, przeciwciała monoklonalne oraz nowe odtrutki, takie jak ciraparantag, które mają zachować skuteczność przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka krwawień. To kolejny przykład praktycznych, zwięzłych wytycznych ACC, z których można korzystać od razu, bez konieczności czekania do zakończenia wakacji.
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam wpływ leczenia otyłości na choroby sercowo-naczyniowe. 
Po dekadach nieskutecznych prób leczenia otyłości dysponujemy dziś dwiema metodami, które wykazały wyraźne korzyści kliniczne: chirurgią bariatryczną oraz agonistami receptora GLP-1. Chirurgia bariatryczna, mimo ponad 50-letniej historii i braku badań randomizowanych, w dużych badaniach obserwacyjnych zmniejsza śmiertelność całkowitą o 38%, a sercowo-naczyniową aż o 50%, a także istotnie ogranicza częstość hiperlipidemii, choroby wieńcowej, żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i niewydolności serca. Potwierdza to metaanaliza 18 badań obejmująca 270 tys. operowanych i 1,2 mln nieoperowanych pacjentów z otyłością (średnie BMI >40). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7386646/ Agoniści GLP-1, przede wszystkim semaglutyd, są natomiast pierwszą grupą leków przeciw otyłości z przekonującymi dowodami z badań randomizowanych. Ich działanie wykracza poza redukcję masy ciała – poprzez pobudzenie receptora GLP-1 poprawiają kontrolę glikemii, metabolizm lipidów, zmniejszają stan zapalny i wywierają korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Co szczególnie istotne, korzyści kliniczne, zwłaszcza redukcja powikłań sercowo-naczyniowych, pojawiają się wcześniej niż wyraźny spadek masy ciała, co wskazuje, że kluczowe znaczenie ma samo pobudzenie receptora GLP-1. Autor artykułu Heart, Carel le Roux, porównuje tę zmianę do rewolucji, jaką przyniosły statyny – zamiast koncentrować się wyłącznie na ograniczaniu jedzenia, coraz częściej leczymy biologiczne mechanizmy odpowiedzialne za otyłość. Już u osób z BMI ≥27, a więc jeszcze przed rozpoznaniem otyłości, wykazano zmniejszenie liczby powikłań, zwłaszcza u chorych z niewydolnością serca z zachowaną frakcją wyrzutową (HFpEF). W badaniach STEP-HFpEF śmiertelność u chorych z cukrzycą typu 2 zmniejszyła się z 3% do 2%, natomiast w badaniach SELECT i FLOW osiągnęła około 20% redukcji w ciągu kilku lat. Wszystko wskazuje na to, że agoniści GLP-1 mogą w najbliższych latach stać się, podobnie jak statyny, jednym z filarów prewencji i leczenia chorób sercowo-naczyniowych.
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam wpływ leczenia otyłości na choroby sercowo-naczyniowe. 
Tydzień temu mówiłem o porażce naszego pokolenia w skutecznym zapobieganiu otyłości, a dziś wracam do niezwykle interesującego artykułu opublikowanego w Heart (https://heart.bmj.com/content/early/2026/02/23/heartjnl-2025-326812), który podważa wiele naszych dotychczasowych przekonań. Autorzy przedstawiają trzy kluczowe tezy: to otyłość trzewna napędza nadmierne spożycie pokarmów, sama dieta rzadko poprawia rokowanie kliniczne, a trzewna tkanka tłuszczowa jest bezpośrednią przyczyną HFpEF poprzez przewlekły stan zapalny, włóknienie i retencję sodu. Coraz więcej danych wskazuje, że ten sam mechanizm odpowiada również za rozwój nadciśnienia tętniczego, migotania przedsionków, choroby wieńcowej i przewlekłej choroby nerek, a równolegle z narastaniem otyłości obserwujemy gwałtowny wzrost częstości HFpEF. Wyniki badania LOOK AHEAD opublikowanego w New England Journal of Medicine (https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1212914) pokazały, że nawet bardzo intensywna, wieloletnia edukacja i umiarkowana redukcja masy ciała nie przełożyły się na istotne zmniejszenie liczby zawałów, udarów ani śmiertelności, mimo poprawy parametrów metabolicznych, co oznacza, że sama edukacja najczęściej nie wystarcza. Potwierdzają to również analizy opublikowane w The Lancet Diabetes & Endocrinology (https://www.thelancet.com/journals/landia/article/PIIS2213-8587(16)30162-0/abstract), wskazujące, że wyraźne korzyści kliniczne pojawiają się dopiero przy utracie ponad 10% masy ciała. Znacznie większe korzyści przynosi chirurgia bariatryczna – metaanaliza obejmująca blisko 1,5 miliona pacjentów (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7386646/) wykazała około 50-procentową redukcję śmiertelności sercowo-naczyniowej oraz wyraźny spadek częstości niewydolności serca, choroby wieńcowej i innych powikłań. Drugim przełomem są agoniści receptora GLP-1, których działanie wykracza daleko poza redukcję masy ciała – poprawiają metabolizm, zmniejszają stan zapalny, a korzyści sercowo-naczyniowe pojawiają się jeszcze zanim pacjent znacząco schudnie. Coraz więcej danych sugeruje, że leki te mogą odegrać w leczeniu otyłości rolę podobną do statyn w hipercholesterolemii, stając się terapią zmniejszającą ryzyko sercowo-naczyniowe już od BMI ≥27 kg/m². Wyniki badań SELECT, FLOW i STEP-HFpEF pokazują, że agoniści GLP-1 zmniejszają liczbę powikłań sercowo-naczyniowych oraz śmiertelność, co może oznaczać początek zupełnie nowego podejścia do leczenia otyłości i prewencji chorób serca. Moim zdaniem wchodzimy w erę, w której otyłość przestanie być postrzegana wyłącznie jako problem stylu życia, a stanie się chorobą wymagającą skutecznego leczenia, podobnie jak nadciśnienie tętnicze czy hipercholesterolemia.
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam konsekwencję epidemii nadwagi i otyłości. 
W ostatnich dekadach kardiologia odniosła spektakularne sukcesy: interwencyjne leczenie ostrych zespołów wieńcowych zmniejszyło śmiertelność z około 15% do 3%, nowoczesna farmakoterapia nadciśnienia pozwala u większości chorych uzyskać prawidłowe wartości ciśnienia jedną lub dwiema tabletkami, a współczesne leczenie niewydolności serca wydłuża życie nawet o osiem lat. Do tego doszły skuteczne terapie obniżające stężenie LDL, przezcewnikowe leczenie wad zastawkowych, elektroterapia i ogromny postęp diagnostyki obrazowej. Jednocześnie największą porażką mojego pokolenia lekarzy pozostaje narastająca epidemia nadwagi i otyłości. Pomimo wieloletniej edukacji i zaleceń dotyczących diety oraz aktywności fizycznej liczba dorosłych z otyłością podwoiła się, a liczba dzieci z tym problemem wzrosła aż czterokrotnie. Nadmierna masa ciała prowadzi do ponad 200 chorób, w tym nadciśnienia, migotania przedsionków, niewydolności serca, wielu nowotworów i skraca życie średnio o 8–9 lat. Historia farmakologicznego leczenia otyłości pełna była rozczarowań – kolejne leki wycofywano z powodu ciężkich działań niepożądanych, głównie kardiologicznych i psychiatrycznych. Dopiero najnowsze terapie inkretynowe przyniosły przełom, ponieważ nie tylko skutecznie redukują masę ciała, ale także zmniejszają ryzyko sercowo-naczyniowe i znajdują zastosowanie również w niewydolności serca. Autorzy interesującego artykułu opublikowanego w „Heart” proponują nowe spojrzenie, sugerując, że to otyłość może prowadzić do nadmiernego spożywania pokarmów, sama redukcja masy ciała dietą nie zawsze przekłada się na poprawę zdrowia, a trzewna tkanka tłuszczowa odgrywa kluczową rolę w rozwoju niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową. Z częścią tych tez się zgadzam, część budzi mój sceptycyzm i wymaga głębszej analizy. Link do publikacji: https://heart.bmj.com/content/early/2026/02/23/heartjnl-2025-326812
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.

Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam farmakologiczne nowości nefrologiczne.
Nerki przez wiele lat mogą chorować bezobjawowo, a ich uszkodzenie bardzo często towarzyszy najważniejszym chorobom serca, takim jak niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze czy wady zastawkowe. Dziś coraz większe znaczenie w diagnostyce przewlekłej choroby nerek ma albuminuria oceniana za pomocą wskaźnika UACR, który często wykrywa problem wcześniej niż spadek eGFR; szczegóły omawiałem w odcinku 152 „Albuminuria – praktyczny przewodnik”. W ostatnich latach leczenie nefrologiczne przeszło ogromną zmianę dzięki flozynom, agonistom GLP-1 oraz nowoczesnym antagonistom receptora aldosteronowego. Szczególną uwagę zwróciło opublikowane w NEJM badanie FIND-CKD oceniające finerenon u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek bez cukrzycy. Do badania włączono chorych z albuminurią 200–3500 mg/g i eGFR 25–90 ml/min/1,73 m², a obserwacja trwała około trzech lat. Finerenon obniżał ciśnienie tętnicze średnio o 5 mmHg, spowalniał spadek filtracji nerkowej i przyniósł 22% redukcję nerkowych oraz około 40% redukcję sercowo-naczyniowych punktów końcowych. Leczenie było dobrze tolerowane, a ciężka hiperkaliemia występowała bardzo rzadko mimo nieco częstszego wzrostu stężenia potasu niż w grupie placebo. Moim zdaniem badanie wzmacnia pozycję finerenonu, który jako niesteroidowy i selektywny antagonista aldosteronu może okazać się jednym z najważniejszych leków chroniących jednocześnie serce i nerki. Link do publikacji: https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2604625. 
Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.

Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.