PTTPB - Wiedza ma znaczenie

Czy można zmniejszyć ryzyko rozwoju traumy jeszcze zanim pojawią się jej konsekwencje? Jak wspierać osoby narażone na ekstremalny stres i które działania rzeczywiście przynoszą efekty?

W tym odcinku rozmawiamy z prof. Bogdanem Zawadzkim, dr hab. Agnieszką Popiel prof. uniwersytetu SWPS i dr Ewą Pragłowską o programie „Skuteczne Działanie w Stresie” – unikalnym przedsięwzięciu opartym na ponad 20 latach wspólnych badań nad stresem traumatycznym, odpornością psychiczną i profilaktyką zaburzeń potraumatycznych.

Nasi goście opowiadają o własnym modelu poznawczym rozumienia i leczenia traumy, wynikach badań prowadzonych w Polsce oraz praktycznych wnioskach dla osób pracujących w zawodach wysokiego ryzyka, organizacji, instytucji publicznych i systemu ochrony zdrowia.

To rozmowa o tym, jak przekładać wiedzę naukową na skuteczne działania profilaktyczne oraz dlaczego wsparcie po doświadczeniach traumatycznych powinno opierać się na dowodach naukowych, a nie wyłącznie na intuicji.

Zapraszamy do wysłuchania wszystkich zainteresowanych zdrowiem psychicznym, profilaktyką, psychologią stresu oraz budowaniem systemowych rozwiązań wspierających osoby narażone na traumę.

Montaż: Eugeniusz Karlov

Cztery przewodniczące Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej w jednym studiu.

prof. Agnieszka Popiel (pierwsze kadencje, m.in. 1999–2005 i 2008–2010), Sylwia Pieńkowska (2010–2012), dr n. med. Magdalena Skotnicka-Chaberek (2012–2016) i Agnieszka Tousty-Ingielewicz (2022–2026).

To nagranie powstało spontanicznie. Spotkały się w jednej przestrzeni przy okazji innych odcinków serii „PTTPB – Wiedza ma znaczenie”, zaczęły wspominać kolejne etapy Towarzystwa – i tak, bez scenariusza „reprezentacji wszystkich kadencji”, powstała ta rozmowa. Nie jest to wybór „tych, a nie innych”, tylko zbieg okoliczności: cztery osoby, które akurat były razem i mogły usiąść przy mikrofonie.

Sztafeta przewodniczących PTTPB obejmuje także m. in. dr n. med. Agnieszkę Pisulę (2005–2008), dr n. społ. Marię Cyniak-Cieciurę (2016–2018), Karolinę Komorowską-Legierską (2018–2020), Jacka Legierskiego (2020–2022) oraz obecną przewodniczącą dr n. med. Katarzynę Markowską-Regulską (kadencja 2026–2028). Każda z tych osób niosła „pałeczkę” w innym momencie historii Towarzystwa.

Od 15 członków założycieli w grudniu 1998/1999, przez tworzenie polskiego języka CBT, pierwsze standardy (w tym pionierskie kształcenie superwizorów, gdy w Europie jeszcze ich prawie nie było), walkę o uznanie certyfikatów w NFZ, ocenę AOTMiT, rozwój literatury, kodeksów etycznych i akredytacji, po cyfryzację, lawinowy wzrost do prawie 8000 członków, 2,5 tys. certyfikowanych terapeutów i europejską skalę.

Szczera, ciepła i pełna anegdot rozmowa o tym, co było najtrudniejsze w każdej epoce, o „pałeczce” przekazywanej z rąk do rąk, o stracie ważnych osób, Danuty Glen, o konferencjach, regulacjach i o tym, dlaczego towarzystwo stało się gwarantem jakości.

Spotkanie, które pokazuje nie tylko historię PTTPB, ale też jak buduje się środowisko, które trwa i rośnie przez prawie trzy dekady.

Montaż: Eugeniusz Karlov

W kolejnym odcinku videocastu „Wiedza ma znaczenie” PTTPB Agnieszka Tousty-Ingielewicz rozmawia z dr Magdaleną Skotnicką-Chaberek o tym, jak powinna wyglądać skuteczna psychoterapia dzieci i młodzieży oraz dlaczego nie możemy ograniczać jej do relacji terapeuta–pacjent.

Rozmawiamy o psychoterapii opartej na dowodach naukowych - o metodach, których skuteczność można badać i mierzyć, ale także o tym, że sama terapia w gabinecie nie zawsze wystarcza. W przypadku dzieci ważną częścią procesu może być przenoszenie oddziaływań terapeutycznych do szkoły i domu oraz współpraca z rodzicami, nauczycielami, psychologami i pedagogami.

W rozmowie pada ważne pytanie: czy psychoterapia powinna być traktowana jak wyjątkowa sztuka, czy raczej jak wiarygodne narzędzie, którego skuteczność możemy mierzyć i rozwijać?

Bo psychoterapia nie kończy się na wyjściu z gabinetu. Jej skuteczność powinniśmy oceniać nie tylko po tym, co dzieje się podczas sesji, ale także po tym, jak pacjent funkcjonuje w swoim prawdziwym życiu.

Montaż: Eugeniusz Karlov

Decyzje dotyczące zdrowia psychicznego Polaków nie mogą opierać się na intuicji czy przekonaniach środowiskowych – wymagają zweryfikowanych danych. Problem polega na tym, że hasło „psychoterapia oparta na dowodach” (EBP) bywa dziś w Polsce rozumiane na niemal dowolne sposoby. Dla jednych dowodem jest wieloletnia praktyka własna, dla innych – wieloośrodkowe, randomizowane badania kliniczne. Ta rozbieżność w definiowaniu faktów tworzy lukę prawną i systemową, na której ostatecznie tracą pacjenci.

W najnowszym odcinku videocastu podejmujemy ten kluczowy temat w rozmowie z ekspertkami: Sylwią Pieńkowską (byłą przewodniczącą PTTPB, od lat aktywnie uczestniczącą w ogólnośrodowiskowych dyskusjach nad kształtem regulacji zawodu psychoterapeuty) i profesor Agnieszką Popiel (Uniwersytet SWPS a przed laty współinicjatorką powstania PTTPB).

W rozmowie prowadzonej przez Agnieszkę Tousty-Ingielewicz wybrzmiały zagadnienia: dlaczego środowisko psychoterapeutyczne tak odmiennie rozumie zawód psychoterapeuty i jakie ma to konsekwencje dla stanowienia prawa? 

Jak inne państwa poradziły sobie z uregulowaniem rynku psychoterapii mając na uwadze rozpowszechnienie zaburzeń psychicznych i koszty ich leczenia określonymi metodami psychoterapii i czy Polacy mogliby z takich doświadczeń skorzystać?

Jak wykorzystać istniejący aparat (m.in. AOTMiT) do transparentnej oceny skuteczności poszczególnych nurtów, by państwo finansowało rozwiązania o udowodnionym działaniu w konkretnych problemach nie blokując jednocześnie rozwoju nauki w tej dziedzinie?

To merytoryczny głos w dyskusji o kształcie polityki publicznej wzmocniony kontekstem historycznym, który jest niebagatelny bo któryż to już rok dyskusja trwa? Jeśli tworzą Państwo prawo, zarządzają systemem ochrony zdrowia lub odpowiadają za budżety – ten materiał wskazuje, jak w psychoterapii przejść od deklaracji do systemowych rozwiązań opartych na faktycznej wiedzy.

Zapraszamy do obejrzenia i wysłuchania rozmowy.

Odcinek w wersji WIDEO dostępny na YouTube

Montaż: Eugeniusz Karlov

Wszyscy chcemy wierzyć, że psychoterapia pomaga. Ale skąd właściwie wiemy, że działa? Czy skuteczność terapii wynika wyłącznie z doświadczenia terapeuty i jakości relacji z pacjentem, czy stoi za nią również solidna wiedza naukowa?

W tym odcinku rozmawiamy z prof. Bogdanem Zawadzkim oraz dr hab. Agnieszką Popiel prof. Uniwersytetu SWPS o miejscu nauki w psychoterapii. Zastanawiamy się, czym naprawdę są psychoterapia oparta na dowodach naukowych (EBP), mechanizmy zmiany, predyktory i moderatory skuteczności leczenia oraz dlaczego badania naukowe są niezbędne dla rozwoju skutecznej pomocy psychologicznej.

Poruszamy także fascynujące pytania o rolę temperamentu i różnic indywidualnych: czy nauka potrafi już odpowiedzieć na pytanie, jaka terapia jest najlepsza dla konkretnej osoby? Czy badania powinny skupiać się na diagnozach, czy raczej na procesach psychicznych stojących za cierpieniem człowieka?

To rozmowa o spotkaniu dwóch światów – gabinetu terapeutycznego i laboratorium badawczego. Pokazujemy, że nauka nie odbiera psychoterapii jej ludzkiego wymiaru. Przeciwnie – pomaga lepiej rozumieć, co działa, dla kogo działa i dlaczego działa.

Zapraszamy wszystkich psychoterapeutów, psychologów, studentów oraz osoby zainteresowane tym, jak współczesna nauka zmienia rozumienie zdrowia psychicznego i skutecznej terapii.

Odcinek w wersji WIDEO dostępny na YouTube

Montaż: Eugeniusz Karlov