PTTPB - Wiedza ma znaczenie

W tym odcinku przyglądamy się terapii skoncentrowanej na współczuciu (CFT) jako pełnoprawnemu modelowi psychoterapeutycznemu, a nie jedynie zestawowi technik uzupełniających inne podejścia. Rozmowa koncentruje się na teoretycznych fundamentach CFT, obejmujących perspektywę ewolucyjną, neurobiologię emocji oraz teorię przywiązania, a także na klinicznym znaczeniu trzech systemów regulacji emocji: zagrożenia, napędu i ukojenia. Omawiamy, w jaki sposób zaburzenia równowagi między tymi systemami przekładają się na objawy psychopatologiczne oraz dlaczego wstyd i samokrytyka są w CFT rozumiane jako centralne, transdiagnostyczne procesy podtrzymujące cierpienie psychiczne. Ważnym wątkiem odcinka jest także różnica między rozumieniem samokrytyki jako „błędu poznawczego” a ujmowaniem jej jako strategii przetrwania, która kiedyś pełniła funkcję adaptacyjną. Rozmawiamy również o relacji między CFT a CBT — o punktach styku, różnicach w konceptualizacji przypadku i sytuacjach, w których samo restrukturyzowanie poznawcze okazuje się niewystarczające. To odcinek dla osób, które chcą lepiej zrozumieć, kiedy CFT staje się podejściem wiodącym, dla jakich pacjentów jest szczególnie pomocna oraz jak zmienia nie tylko sposób pracy z pacjentem, ale też samą pozycję terapeuty w procesie leczenia.

Gościni: Julia E.Wahl

Montaż: Eugeniusz Karlov

W tym odcinku przyglądamy się terapii skoncentrowanej na współczuciu (CFT) jako pełnoprawnemu modelowi psychoterapeutycznemu, a nie jedynie zestawowi technik uzupełniających inne podejścia. Rozmowa koncentruje się na teoretycznych fundamentach CFT, obejmujących perspektywę ewolucyjną, neurobiologię emocji oraz teorię przywiązania, a także na klinicznym znaczeniu trzech systemów regulacji emocji: zagrożenia, napędu i ukojenia. Omawiamy, w jaki sposób zaburzenia równowagi między tymi systemami przekładają się na objawy psychopatologiczne oraz dlaczego wstyd i samokrytyka są w CFT rozumiane jako centralne, transdiagnostyczne procesy podtrzymujące cierpienie psychiczne. Ważnym wątkiem odcinka jest także różnica między rozumieniem samokrytyki jako „błędu poznawczego” a ujmowaniem jej jako strategii przetrwania, która kiedyś pełniła funkcję adaptacyjną. Rozmawiamy również o relacji między CFT a CBT — o punktach styku, różnicach w konceptualizacji przypadku i sytuacjach, w których samo restrukturyzowanie poznawcze okazuje się niewystarczające. To odcinek dla osób, które chcą lepiej zrozumieć, kiedy CFT staje się podejściem wiodącym, dla jakich pacjentów jest szczególnie pomocna oraz jak zmienia nie tylko sposób pracy z pacjentem, ale też samą pozycję terapeuty w procesie leczenia.

Gościni: Julia E.Wahl

Montaż: Eugeniusz Karlov

W tym odcinku rozmawiamy o tym, jak codzienne, pozornie proste czynności mogą realnie wzmacniać efekty terapii poznawczo-behawioralnej. Pokazujemy, że CBT nie dzieje się wyłącznie w gabinecie, ale także w rytmie dnia pacjenta, jego sposobie organizacji otoczenia, reagowania na napięcie i podejmowania drobnych decyzji mimo dyskomfortu. Omawiamy, jak małe kroki, takie jak elementy aktywizacji behawioralnej, higiena snu, porządkowanie przestrzeni czy ćwiczenie tolerowania niepewności, mogą wspierać regulację emocji, budować sprawstwo i wzmacniać trwałą zmianę. To odcinek o tym, jak przekładać założenia CBT na codzienność pacjenta w sposób praktyczny, realistyczny i klinicznie użyteczny.

Gościni: Mirela Batog - psycholożka, certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna.

Montaż: Eugeniusz Karlov

Jak wygląda praca terapeuty poznawczo-behawioralnego z osobami z zaburzeniami preferencji seksualnych? W tym odcinku rozmawiamy o realiach praktyki klinicznej i sądowej w Polsce: systemie kierowania pacjentów, roli PTSS, motywacji do terapii w warunkach przymusu sądowego oraz skuteczności oddziaływań CBT i farmakoterapii. Poruszamy także temat współpracy interdyscyplinarnej i miejsca terapeuty w zespole obejmującym psychiatrów, lekarzy i specjalistów seksuologii sądowej.

Gościni: mgr Elżbieta Rowińska - Garbień - pracuje w Poradni Seksuologicznej i Patologii Współżycia przy ul. Dolnej 42 w Warszawie. Występuje jako biegła (ad hoc.) z zakresu psychologii i seksuologii. Posiada kilkunastoletnie doświadczenie w opiniowaniu dla sądów i prokuratur na terenie całego kraju. Zjawisko przemocy seksualnej analizuje zarówno od strony klinicznej, sądowej jak i naukowej. Pracowała w Klinice Psychiatrii Sądowej Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, Poradni Leczenia Uzależnień "Vertimed+", Poradni "W stronę zmiany", Poradni INTIMED, Mental Path Group. Doświadczenie zawodowe zdobywała w Klinice Nerwic Instytutu Psychiatrii i Neurologii oraz w Oddziale Rehabilitacji Neurologicznej w Białogardzie. Autorka publikacji specjalistycznych i popularnonaukowych, publikowanych w kraju i zagranicą. Wykładowca i prelegent podczas szkoleń, wykładów oraz warsztatów w zakresie seksuologii sądowej.

Montaż: Eugeniusz Karlov

W tym odcinku przyglądamy się relacji między ADHD a ACEs, czyli niekorzystnymi doświadczeniami z dzieciństwa, z perspektywy praktyki psychoterapeutycznej i diagnostycznej. Rozmawiamy o tym, jak przewlekły stres rozwojowy wpływa na rozwój funkcji wykonawczych, regulację emocji oraz systemy odpowiedzialne za uwagę, hamowanie i reagowanie na zagrożenie. 

Zastanawiamy się, które objawy mogą przypominać ADHD, choć są wtórne do traumy, a także jak rozpoznawać sytuacje, w których rzeczywiście współwystępują dwa porządki trudności: neurorozwojowy i potraumatyczny. Omawiamy znaczenie osi czasu objawów, kontekstu relacyjnego, stylu przywiązania oraz mechanizmów adaptacyjnych, które w dorosłości bywają błędnie interpretowane wyłącznie jako impulsywność czy deficyt samokontroli.

W odcinku pojawia się również temat konceptualizacji przypadku, planowania terapii oraz wtórnych konsekwencji nierozpoznanego ADHD i wysokiego poziomu ACEs, takich jak wstyd, chroniczne poczucie porażki, depresyjność, uzależnienia czy zachowania kompulsywne. To rozmowa dla osób, które chcą lepiej rozumieć złożony związek między ADHD, traumą rozwojową i obrazem klinicznym pacjenta — oraz trafniej przekładać tę wiedzę na diagnozę i proces terapeutyczny.

Gość: dr hab. Tomasz Hanć, prof. UAM — pracownik Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, związany z Instytutem Biologii i Ewolucji Człowieka. Biolog, psycholog oraz psychoterapeuta poznawczo-behawioralny. Zarówno w pracy naukowej, jak i klinicznej specjalizuje się w problematyce ADHD. Prowadzi Laboratorium Diagnozy i Terapii Cogni w Poznaniu - ośrodek zorientowany na pomoc osobom z ADHD w każdym wieku.

Montaż: Eugeniusz Karlov