PTTPB - Wiedza ma znaczenie

W kolejnym odcinku videocastu „Wiedza ma znaczenie” PTTPB Agnieszka Tousty-Ingielewicz rozmawia z dr Magdaleną Skotnicką-Chaberek o tym, jak powinna wyglądać skuteczna psychoterapia dzieci i młodzieży oraz dlaczego nie możemy ograniczać jej do relacji terapeuta–pacjent.

Rozmawiamy o psychoterapii opartej na dowodach naukowych - o metodach, których skuteczność można badać i mierzyć, ale także o tym, że sama terapia w gabinecie nie zawsze wystarcza. W przypadku dzieci ważną częścią procesu może być przenoszenie oddziaływań terapeutycznych do szkoły i domu oraz współpraca z rodzicami, nauczycielami, psychologami i pedagogami.

W rozmowie pada ważne pytanie: czy psychoterapia powinna być traktowana jak wyjątkowa sztuka, czy raczej jak wiarygodne narzędzie, którego skuteczność możemy mierzyć i rozwijać?

Bo psychoterapia nie kończy się na wyjściu z gabinetu. Jej skuteczność powinniśmy oceniać nie tylko po tym, co dzieje się podczas sesji, ale także po tym, jak pacjent funkcjonuje w swoim prawdziwym życiu.

Montaż: Eugeniusz Karlov

Decyzje dotyczące zdrowia psychicznego Polaków nie mogą opierać się na intuicji czy przekonaniach środowiskowych – wymagają zweryfikowanych danych. Problem polega na tym, że hasło „psychoterapia oparta na dowodach” (EBP) bywa dziś w Polsce rozumiane na niemal dowolne sposoby. Dla jednych dowodem jest wieloletnia praktyka własna, dla innych – wieloośrodkowe, randomizowane badania kliniczne. Ta rozbieżność w definiowaniu faktów tworzy lukę prawną i systemową, na której ostatecznie tracą pacjenci.

W najnowszym odcinku videocastu podejmujemy ten kluczowy temat w rozmowie z ekspertkami: Sylwią Pieńkowską (byłą przewodniczącą PTTPB, od lat aktywnie uczestniczącą w ogólnośrodowiskowych dyskusjach nad kształtem regulacji zawodu psychoterapeuty) i profesor Agnieszką Popiel (Uniwersytet SWPS a przed laty współinicjatorką powstania PTTPB).

W rozmowie prowadzonej przez Agnieszkę Tousty-Ingielewicz wybrzmiały zagadnienia: dlaczego środowisko psychoterapeutyczne tak odmiennie rozumie zawód psychoterapeuty i jakie ma to konsekwencje dla stanowienia prawa? 

Jak inne państwa poradziły sobie z uregulowaniem rynku psychoterapii mając na uwadze rozpowszechnienie zaburzeń psychicznych i koszty ich leczenia określonymi metodami psychoterapii i czy Polacy mogliby z takich doświadczeń skorzystać?

Jak wykorzystać istniejący aparat (m.in. AOTMiT) do transparentnej oceny skuteczności poszczególnych nurtów, by państwo finansowało rozwiązania o udowodnionym działaniu w konkretnych problemach nie blokując jednocześnie rozwoju nauki w tej dziedzinie?

To merytoryczny głos w dyskusji o kształcie polityki publicznej wzmocniony kontekstem historycznym, który jest niebagatelny bo któryż to już rok dyskusja trwa? Jeśli tworzą Państwo prawo, zarządzają systemem ochrony zdrowia lub odpowiadają za budżety – ten materiał wskazuje, jak w psychoterapii przejść od deklaracji do systemowych rozwiązań opartych na faktycznej wiedzy.

Zapraszamy do obejrzenia i wysłuchania rozmowy.

Odcinek w wersji WIDEO dostępny na YouTube

Montaż: Eugeniusz Karlov

Wszyscy chcemy wierzyć, że psychoterapia pomaga. Ale skąd właściwie wiemy, że działa? Czy skuteczność terapii wynika wyłącznie z doświadczenia terapeuty i jakości relacji z pacjentem, czy stoi za nią również solidna wiedza naukowa?

W tym odcinku rozmawiamy z prof. Bogdanem Zawadzkim oraz dr hab. Agnieszką Popiel prof. Uniwersytetu SWPS o miejscu nauki w psychoterapii. Zastanawiamy się, czym naprawdę są psychoterapia oparta na dowodach naukowych (EBP), mechanizmy zmiany, predyktory i moderatory skuteczności leczenia oraz dlaczego badania naukowe są niezbędne dla rozwoju skutecznej pomocy psychologicznej.

Poruszamy także fascynujące pytania o rolę temperamentu i różnic indywidualnych: czy nauka potrafi już odpowiedzieć na pytanie, jaka terapia jest najlepsza dla konkretnej osoby? Czy badania powinny skupiać się na diagnozach, czy raczej na procesach psychicznych stojących za cierpieniem człowieka?

To rozmowa o spotkaniu dwóch światów – gabinetu terapeutycznego i laboratorium badawczego. Pokazujemy, że nauka nie odbiera psychoterapii jej ludzkiego wymiaru. Przeciwnie – pomaga lepiej rozumieć, co działa, dla kogo działa i dlaczego działa.

Zapraszamy wszystkich psychoterapeutów, psychologów, studentów oraz osoby zainteresowane tym, jak współczesna nauka zmienia rozumienie zdrowia psychicznego i skutecznej terapii.

Odcinek w wersji WIDEO dostępny na YouTube

Montaż: Eugeniusz Karlov

Zapraszamy na zapis spotkania autorskiego z Dagmarą Pietruszewską, które odbyło się podczas XI Konferencji PTTPB w Katowicach. Rozmowa prowadzona przez Karolinę Ziegart-Sadowską koncentruje się na dwóch publikacjach poświęconych tematyce zaburzeń odżywiania: poradniku dla rodziców „Anoreksja: między obsesją a kontrolą” oraz książce ćwiczeniowej dla młodzieży „Jeszcze tylko kilogram”. 

Dagmara Pietruszewska, współautorka tych pozycji, wyjaśnia, że powstały one w odpowiedzi na powtarzające się pytania rodziców oraz potrzebę stworzenia narzędzi wspierających proces terapeutyczny. Autorka mocno akcentuje, że poradnik ćwiczeniowy nie zastępuje profesjonalnej psychoterapii, lecz stanowi jej cenne uzupełnienie, wykorzystujące autentyczną historię pacjentki i język dopasowany do nastolatków. 

W trakcie spotkania wyjaśniono również, dlaczego praca z zaburzeniami odżywiania jest uważana za jedną z trudniejszych i z czego wynika lęk terapeutów przed prowadzeniem terapii w tym wymagającym obszarze, wskazując na specyficzne wyzwania w relacji z rodzicami oraz złożoną sytuację pacjenta. 

To spotkanie to nie tylko prezentacja książek, ale przede wszystkim głęboka dyskusja o realiach pracy klinicznej, potrzebach rodzin i sile niesienia pomocy poprzez dzielenie się doświadczeniem.

Dagmara Pietruszewska – certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, psycholożka i pedagożka. Specjalizuje się w psychoterapii zaburzeń odżywiania.

Karolina Ziegart- Sadowska - psycholożka, certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna. Twórczyni Akademii Różnorodności.

Montaż: Eugeniusz Karlov

W tym odcinku przyglądamy się terapii skoncentrowanej na współczuciu (CFT) jako pełnoprawnemu modelowi psychoterapeutycznemu, a nie jedynie zestawowi technik uzupełniających inne podejścia. Rozmowa koncentruje się na teoretycznych fundamentach CFT, obejmujących perspektywę ewolucyjną, neurobiologię emocji oraz teorię przywiązania, a także na klinicznym znaczeniu trzech systemów regulacji emocji: zagrożenia, napędu i ukojenia. Omawiamy, w jaki sposób zaburzenia równowagi między tymi systemami przekładają się na objawy psychopatologiczne oraz dlaczego wstyd i samokrytyka są w CFT rozumiane jako centralne, transdiagnostyczne procesy podtrzymujące cierpienie psychiczne. Ważnym wątkiem odcinka jest także różnica między rozumieniem samokrytyki jako „błędu poznawczego” a ujmowaniem jej jako strategii przetrwania, która kiedyś pełniła funkcję adaptacyjną. Rozmawiamy również o relacji między CFT a CBT — o punktach styku, różnicach w konceptualizacji przypadku i sytuacjach, w których samo restrukturyzowanie poznawcze okazuje się niewystarczające. To odcinek dla osób, które chcą lepiej zrozumieć, kiedy CFT staje się podejściem wiodącym, dla jakich pacjentów jest szczególnie pomocna oraz jak zmienia nie tylko sposób pracy z pacjentem, ale też samą pozycję terapeuty w procesie leczenia.

Gościni: Julia E.Wahl

Montaż: Eugeniusz Karlov