MIT Sloan Management Review Polska

Realne zagrożenia są zupełnie gdzie indziej — skrzętnie przemilczane. Sykofancja, koruminacje, nadpoleganie, atrofia kompetencji, brain fry, dezintegracja instytucji społecznych, drenaż mózgów, zawłaszczanie danych, surowców naturalnych, dewastowanie środowiska, odpodmiotowianie społeczności lokalnych – to już się dzieje, i to od lat, poza radarem opinii publicznej.

Gościnią 5. odcinka "Limitów AI" jest Sylwia Czubkowska – jedna z najważniejszych polskich dziennikarek technologicznych, współautorka podcastu „TechStorie” w TOK FM oraz autorka bestsellerowej książki „Bógtechy” (2025). Z Sylwią rozmawiamy na marginesie książki Karen Hao "Imperium Sztucznej Inteligencji. Sny i koszmary w OpenAI Sama Altmana” (Wydawnictwo Szczeliny), której polskie wydanie miało swoją premierę pod koniec kwietnia br.

📌 Czego się dowiesz z rozmowy?

– Gdzie chowają całe to żelastwo? Dlaczego „obliczeniowa chmura” to w rzeczywistości masywne, gigantyczne, hałaśliwe serwerownie? Jakie są koszty społeczne i środowiskowe?

– Kto naprawdę trenuje LLMy? Na czym polegają Ghost Work i Data Annotation? Jakie są mechanizmy wyzysku, drenażu mózgów i zawłaszczania danych?

– Na czym polega brain fry (przesmażanie mózgu)? Dlaczego zamiast pracować mniej i kreatywnie, wykonujemy coraz ciężą pracę coraz niższej jakości?

– Czym jest sykofancja? Na czym polega toksyczne potakiwanie? Jakie są jego skutki dla naszych systemów nerwowych? Jakie niesie ryzyka dla relacji społecznych?

– Jak AI dezintegruje instytucje społeczne? Co dzieje się z lekarzami, prawnikami, księgowymi czy terapeutami?

– Czy Polska to trzeci świat globalnych technologii? Czy polscy inżynierowie w Dolinie Krzemowej to naprawdę powód do narodowej dumy?

📚 Książki polecane i przywołane w tym odcinku:

– Sylwia Czubkowska – „Bóg Techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem" (Wydawnictwo Znak, 2025)

– Karen Hao – „Imperium Sztucznej Inteligencji. Sny i koszmary w OpenAI Sama Altmana” (Wydawnictwo Szczeliny, 2026)

– Nick Couldry, Ulises A. Mejias – „Data Grab” (WH Allen, 2024)

🤝 Partner strategiczny odcinka: Podcast „Limity AI” powstaje we współpracy z Business Program AI, partnerem strategicznym redakcji MIT Sloan Management Review Polska. Naszym wspólnym celem jest jakościowe, rzetelne edukowanie przedsiębiorców w temacie sztucznej inteligencji – bez uproszczeń, hypu i marketingowego szumu.
Special Guest: Sylwia Czubkowska.

W najnowszym odcinku podcastu Zdrowie Lidera, Klaudia Knapik rozmawia z prof. Piotrem Gałeckim – psychiatrą, seksuologiem i konsultantem krajowym w dziedzinie psychiatrii.

Z tego odcinka dowiesz się:

👉Jak wygląda depresja u osób wysoko funkcjonujących – liderów, szefów i perfekcjonistów, u których "z zewnątrz" wszystko wydaje się w porządku.

👉Dlaczego depresja bardzo często ukrywa się pod maską dolegliwości somatycznych, takich jak bóle głowy, zawroty, kołatanie serca czy problemy gastryczne.

👉W jaki sposób przewlekły lęk zmusza nasz układ odpornościowy i nerwowy do funkcjonowania jak w sytuacji ciągłego, realnego zagrożenia.

👉Czym jest zjawisko "kradzieży tryptofanu" pod wpływem stanu zapalnego wywołanego np. przez cukrzycę czy otyłość.

👉Jak działają i kiedy stosuje się nowoczesne metody leczenia, w tym leki przeciwdepresyjne, psychoterapię, ketaminę, przezczaszkową stymulację mózgu (TMS) czy elektrowstrząsy.

👉Jak w środowisku pracy odróżnić życiowy kryzys i wypalenie zawodowe od rozwijającej się depresji.

Rozmowa ta rzuca zupełnie nowe światło na zdrowie psychiczne, zdejmuje odium z leczenia psychiatrycznego i podpowiada, jak rozmawiać ze współpracownikami w kryzysie.

🔔Profesor Piotr Gałecki to psychiatra, profesor nauk medycznych i konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii. W swojej pracy od lat pokazuje, że depresja nie jest wyłącznie problemem emocji, ale zaburzeniem obejmującym mózg, układ odpornościowy, sen, stres i całe funkcjonowanie człowieka.
Special Guest: prof. Piotr Gałecki.

Dobrze wiedzieliśmy jak działa "czarna skrzynka" i z czego się składa – jakie są jej limity, obiektywne ograniczenia, zwłaszcza koszty społeczne i środowiskowe oraz ryzyka jej nieuregulowanej ekspansji i bezkrytycznego stosowania. Wszystko to było doskonale wiadome i znane badaczom AI na długo przed rokiem 2022, z prac Emily Bender, Francisa Cholleta, Kate Crawford, Timnit Gebru, Karen Hao, Vladana Jolera, Melanie Mitchell, Garego Marcusa i szeregu innych.

Latem 2022 zespół Biennale Warszawa zaprezentował głośną, szeroko komentowaną wystawę "Seeing Stones and Spaces Beyond the Valley / Widzące kamienie i przestrzenie poza Doliną" (https://2022.biennalewarszawa.pl/en/widzace-kamienie-i-przestrzenie-poza-dolina/). Wydawała się wówczas "kropką nad i" w tym temacie – dobitnym podsumowaniem krytycznej, skrupulatnej badawczo, rzetelnej metodologicznie i społeczne odpowiedzialnej opowieści o AI.

Jesienią pojawił się jednak GPT-3.5, a media zalała fala opowieści o hodowaniu nowego gatunku superinteligencji, która odczuwa ból, jest samoświadoma i ma wolną wolę. Badacze przecierali oczy ze zdumienia – jak to możliwe, że ta dziwaczna, fantasmagoryczna opowieść, od blisko pół wieku obecna na marginesach nauki i lekceważona przez krytyczny mainstream, nagle stała się narracją masową, oficjalną, popularyzowaną w najbardziej zasięgowych mediach? Co stało się z krytycznym, naukowym dyskursem? Jakie ryzyka to niesie? Komu się to opłaca?

Gościem 4. odcinka "Limitów AI" jest Bartosz Frąckowiak – jeden z kuratorów wystawy, ówczesny wicedyrektor Biennale Warszawa (2017-2022), obecnie zaś analityk i doradca w zakresie foresightu strategicznego w Strategic Dreamers.
Special Guest: Bartosz Frąckowiak.

W tym odcinku rozkładamy sen na czynniki pierwsze.

Nie jako „odpoczynek”, ale jako kluczowy proces biologiczny, który wpływa na Twoje decyzje, emocje, odporność na stres i zdolność do regeneracji.

Rozmawiamy m.in. o tym:

chronotypy snu: lew, niedźwiedź, wilk, delfin. Co mówi o Tobie Twój rytm dobowy i dlaczego możesz działać wbrew sobie?

CBT-I i technika, która brzmi jak sabotaż: restrykcja snu - dlaczego działa

drzemki: kiedy pomagają, a kiedy psują noc (i czym jest „napuccino”)

dlaczego bezsenność to często nie problem snu, tylko życia, które prowadzimy

co dzieje się w mózgu w nocy i dlaczego nie da się tego „nadrobić kawą”

jak działa chroniczne niewyspanie i dlaczego jest tak podstępne

kiedy brak snu zaczyna być objawem zaburzeń: od lęku i depresji po obturacyjny bezdech senny

melatonina - hormon snu: kiedy pomaga, a kiedy daje tylko złudzenie kontroli
To odcinek dla ludzi, którzy dużo wymagają od siebie i od życia.
I zaczynają rozumieć, że bez regeneracji nie ma wydajności.

Special Guest: dr.n med. Kaja Romanowicz.

Na te pytania odpowiada na kanale "Limity AI" Izabela Lipińska. Z gospodarzem podcastu, Iwo Zmyślonym rozmawiają też o tym, dlaczego LLM-y nas mogą psychicznie uzależniać, czym jest dysonans ontologiczny i dlaczego antropomorfizacja technologii to prosta droga do dehumanizacji nas samych.
Special Guest: Izabela Lipińska.