TECHNOFOBIA

Mała kawiarnia ma ponad 30 tysięcy złotych kosztów stałych miesięcznie. Żeby wyjść na zero, musiałaby sprzedać 230 kaw dziennie. Sprzedaje osiemdziesiąt. Człowiek, który to policzył, prowadzi z żoną restauracje w Poznaniu i Warszawie, zatrudnia blisko sto osób — i mimo tych wyliczeń mówi, że kawa w Polsce jest po prostu za droga.
Jakub Tepper jest japonistą, był tłumaczem i dziennikarzem growym — dwa zawody, które sztuczna inteligencja w kilka lat rozłożyła na łopatki. Uciekł do branży, w której ktoś fizycznie smaży kurczaka i podaje go drugiemu człowiekowi. Pierwszy lokal Kim Chi Ken otworzył pod koniec listopada 2020 roku, w środku drugiego lockdownu. Za własne pieniądze, bez inwestora. Warszawski lokal był rentowny od pierwszego miesiąca. Wszystkim, którzy chcieli franczyzy, odmówił.
Rozmawiamy o tym, ile naprawdę zostaje z miski ramenu, dlaczego kawa nie może być głównym produktem kawiarni i czy obniżka VAT-u z 23 procent w ogóle dotarłaby do klienta. O tym, jak wpis z arkuszem kalkulacyjnym — kosztami, marżami i ZUS-em — dociera w dwa dni do stu kilkunastu tysięcy ludzi, podczas gdy agencje przekonują, że organiczne zasięgi umarły. O restauracji, która nie żyje już z tego, co ugotuje, tylko z gwiazdek w Google, pozycji w Glovo, algorytmu Ubera i recenzji od Książulo — i o aplikacjach dostawczych, które biorą do 30 procent od zamówienia, a właścicielowi nie oddają nawet danych o jego własnym kliencie.
Druga połowa jest cięższa. Płacenie pod stołem, które Tepper nazwał „najpodlejszym raczyskiem toczącym tę branżę" — powszechne także w restauracjach z najwyższej półki. Wyliczenie, że nieuczciwy restaurator zarabia tylko kilkanaście procent więcej od uczciwego, i paradoks, że to chciwość ogranicza skalę tego zjawiska. Ryba podmieniona na tańszy gatunek, „świeże" z zamrażarki, alkohol przelewany do markowych butelek. Rotacja personelu, o której mówi rzecz, której właściciele nie chcą słyszeć: że to nie problem pracowników, tylko pracodawców. I Japonia, w której kelnerów zastępują tablety, a roboty wożą tacki — i nikomu to nie przeszkadza, bo gościnność siedzi gdzie indziej. W Polsce sam QR-kod zamiast karty budzi wściekłość.
Jakub Tepper — japonista, wcześniej tłumacz języka japońskiego i dziennikarz growy. Od 2005 roku spędził w Japonii łącznie kilka lat i regularnie tam wraca. Wspólnie z żoną Sungmin Han prowadzi restauracje koreańskie i japońskie: Kim Chi Ken (Poznań i Warszawa), Min's Table oraz Tonari (japoński lokal tworzony z Koheiem Yagi). Autor Substacka „O Japonii" (ojaponii.substack.com) i jednego z najczęściej cytowanych kont o gastronomii na polskim X, gdzie regularnie publikuje wielostronicowe wyliczenia kosztów prowadzenia lokalu.
Czy posiadanie własnej knajpy to marzenie, które prawie każdy ma, tylko niektórzy próbują — i bankrutują? I czy jedzenie jest naprawdę ostatnią rzeczą, której maszyna nam nie odbierze?
Takie rozmowy nie były możliwe bez wsparcia Partnerów:⁠⁠⁠⁠
⁠Studio Miś⁠⁠ ⁠⁠⁠- dom produkcji podcastów i wideo. Trzy niezależne studia, unikalne scenografie i pełen zaplecze produkcyjne. To miejsce w którym marka realizuje cały proces: od planu po efekt końcowy. Wszystko w jednym miejscu, w centrum Warszawy.

Kamil Fejfer zbudował swoją pozycję na opowieści o polskiej porażce. Śmieciówki, upokorzenie, praca, która nie daje godności.
A potem liczby zaczęły opowiadać coś zupełnie innego: realne dochody Polaków rosną w tempie niespotykanym w historii III RP, jesteśmy w pierwszej dwudziestce gospodarek świata, bezrobocie jest reliktem.
W tej rozmowie sprawdzamy, co się stało - z krajem, z danymi i z narracją, która za nimi nie nadąża.Kamil Fejfer to politolog, dziennikarz i analityk rynku pracy. Zajmuje się wynagrodzeniami, nierównościami i rozwarstwieniem społeczno-ekonomicznym.
Zaczynamy od przyszłości, która już się zaczęła. Polska demografia się kurczy, a do wyboru mamy trzy drogi: roboty, imigrantów albo udawanie, że problem nie istnieje. Bank Światowy szacuje, że sztuczna inteligencja może podbić polską gospodarkę o kilkanaście procent do 2035 roku - pytanie tylko, kto na tym zyska, a kto zostanie za drzwiami.
I czy „praca" za dekadę będzie jeszcze znaczyła to samo słowo.Potem wchodzimy w spór, który dzieli Polskę jak żaden inny: emerytury.
Czy stać nas na to, żeby pracować krócej? Co mówią liczby, a co mówią politycy i dlaczego to prawie nigdy nie jest ta sama historia. Rozmawiamy o państwie, które ma szwedzkie wydatki i kurs na irlandzkie podatki, o drugim progu podatkowym, do którego dorasta coraz więcej Polaków, i o 500+ czyli programie, po którym mieliśmy zbankrutować, a nie zbankrutowaliśmy. Jeszcze nie.
Osobny rozdział to jednoosobowe działalności gospodarcze - blisko trzy miliony firm, z których zdecydowana większość to jedna osoba i laptop. Największa zaleta polskiego rynku pracy czy jego największa patologia? Fejfer ma na to odpowiedź, która nie spodoba się ani lewicy, ani prawicy.
I na koniec pytanie o niego samego: człowiek, który przez lata opisywał, jak rynek mieli ludzi, dziś sam żyje z platform, algorytmów i zasięgów. Facebook, podcast, YouTube.
Czy twórca w 2026 roku to wolny zawód, czy najnowsza wersja śmieciówki?

Takie rozmowy nie były możliwe bez wsparcia Partnerów:⁠⁠⁠⁠⁠Studio Miś⁠⁠ ⁠⁠⁠- dom produkcji podcastów i wideo. Trzy niezależne studia, unikalne scenografie i pełen zaplecze produkcyjne. To miejsce w którym marka realizuje cały proces: od planu po efekt końcowy. Wszystko w jednym miejscu, w centrum Warszawy.

Chce zamknąć internet i otworzyć go na nowo a pracuje dziś w sześciu redakcjach, w tym w portalu Krzysztofa Stanowskiego. Uczy historii nastolatków, którym konkurencją jest trzydziestosekundowa rolka.
Jan Wróbel to historyk (Uniwersytet Warszawski, 1988), nauczyciel, dziennikarz i publicysta. Współzałożyciel I Społecznego Liceum Ogólnokształcącego w Warszawie, były dyrektor szkoły, prezes klubu sportowego „Bednarska". Były doradca i autor przemówień premiera Jerzego Buzka. Przez 15 lat współprowadził „Poranki" w Radiu TOK FM. Dziś obecny w Polsat News, Radiu VOX FM i na portalu Zero.pl, felietonista m.in. „Dziennika Gazety Prawnej", „Wprost" i „Tygodnika Solidarność". Autor książek, m.in. „Jak przetrwać w szkole i nie zwariować" oraz „Historia Polski 2.0: Polak, Rusek i Niemiec".
Przez piętnaście lat prowadził poranki w radiu, wycinając artykuły z gazet nożyczkami, bo szelest papieru wchodził na antenę.
Rozmawiamy o rzemiośle: co naprawdę zmieniło się w codziennym warsztacie dziennikarza, gdy redakcja przestała być miejscem, a stała się aplikacją. Czy słowo „dziennikarz" jeszcze cokolwiek znaczy, skoro w rankingach zaufania zawód ten ląduje w środku tabeli — a influencer i youtuber zamykają ją od dołu. Pytam też wprost o Kanał Zero, o granice walki o uwagę odbiorcy i o to, czy da się wziąć na klatę metody właściciela, z którym się współpracuje.
Druga część naszej rozmowy to tematy związane ze szkołą.
Wróbel współtworzył I Społeczne Liceum Ogólnokształcące na Bednarskiej — a ja miałem zaszczyt być jego pierwszym rocznikiem. Mówimy o maturze, która egzaminuje coś innego, niż deklaruje, o badaniach OECD pokazujących, że jedna piąta polskich studentów czyta ze zrozumieniem na poziomie dziesięciolatka, i o ponad 70 procentach nauczycieli rozważających odejście z zawodu. Skoro system się sypie — może zastąpić nauczyciela sztuczną inteligencją? Pytam serio.
Jest też o symetryzmie, o historii alternatywnej jako narodowym narkotyku, o tym, dlaczego geopolityka tak dobrze się w Polsce sprzedaje, i o Polakach w Moskwie w XVII wieku, którzy (zdaniem mojego gościa) mogli zmienić bieg wszystkiego.

Takie rozmowy nie były możliwe bez wsparcia Partnerów:⁠⁠

Studio Miś⁠⁠ ⁠⁠- dom produkcji podcastów i wideo. Trzy niezależne studia, unikalne scenografie i pełen zaplecze produkcyjne. To miejsce w którym marka realizuje cały proces: od planu po efekt końcowy. Wszystko w jednym miejscu, w centrum Warszawy.

Moją gościnią jest Sylwia Czubkowska — dziennikarka ekonomiczna i technologiczna, współprowadząca podcast „Techstorie” i autorka książek „Chińczycy trzymają nas mocno” i "Bóg techy".
Rozmawiamy o władzy big techów, polskich ambicjach technologicznych i cenie, jaką płacimy za wygodę cyfrowego życia.
Czy Polska jest cyfrową kolonią? Kto naprawdę kontroluje nasze dane, infrastrukturę i uwagę: państwo czy kilka globalnych korporacji? I czy potrafimy jeszcze wyobrazić sobie internet bez Google’a, Microsoftu, Mety i Amazona?
W tym odcinku mówimy o:
• Czy pojęcie „cyfrowego kolonializmu” trafnie opisuje naszą zależność od technologicznych gigantów?
• Co zostało z obietnic polskiej suwerenności cyfrowej i Chmury Krajowej?
• Co kryje się za słowem „chmura” — i kto ponosi koszty zużycia prądu i wody przez centra danych?
• Czy europejskie regulacje chronią obywateli, czy hamują innowacje?• Jak korporacje wpływają na polityków, naukę i debatę publiczną?• Kto zarabia na pracy twórców i jak algorytmy zmieniają nadzór nad pracownikami?
• Czy wybór Signala, Protona lub Firefoksa ma znaczenie — i czego powinniśmy wymagać od państwa?
To także rozmowa o utracie wiary w obietnice Doliny Krzemowej. O tym, jak przestać traktować szefów technologicznych korporacji jak zbawców i zacząć rozliczać ich z decyzji, które wpływają na życie nas wszystkich.
Czy Twoim zdaniem Polska może jeszcze zbudować niezależność technologiczną? Napisz w komentarzu.
Subskrybuj mój kanał, jeśli chcesz lepiej rozumieć, jak technologia zmienia nasze życie, biznes i społeczeństwo.

Takie rozmowy nie były możliwe bez wsparcia Partnerów:⁠⁠Studio Miś⁠⁠ ⁠⁠- dom produkcji podcastów i wideo. Trzy niezależne studia, unikalne scenografie i pełen zaplecze produkcyjne. To miejsce w którym marka realizuje cały proces: od planu po efekt końcowy. Wszystko w jednym miejscu, w centrum Warszawy.

Trzech amerykańskich gigantów kontroluje 65 procent europejskiego rynku chmury. Czy Europa ma jeszcze szansęzbudować swoją własną infrastrukturę cyfrową, czy już tylko może ograniczać skutki zależności od Silicon Valley?
[reklama] partnerem dzisiejszego odcinka jest Oktawave.
W tym odcinku TECHNOFOBII rozmawiam z Pawłem Masłowskim (Chief Innovation Officer Oktawave iarchitektem projektu Next Gen Cloud) o suwerenności cyfrowej w erze hiperskalerów. Szukamy odpowiedzi na pytanie: co znaczy być cyfrowo suwerenny, dlaczego niezależna warstwa przechowywania danych to kluczowy punkt wyjścia, i czy polska firma może rzeczywiście wybudować chmurę odporną na podatki, sankcje i sądowe rozkazy z USA?
Next Gen Cloud to projekt finansowany z 1,2 miliarda euro unijnej pomocy publicznej w ramach IPCEI-CIS — europejskiego planu utworzenia niezależnej infrastruktury chmurowej. Paweł Masłowski opowiada o tym, jak to wygląda od strony technicznej: zero-knowledge cloud, rozproszone przechowywanie, kryptografia post-kwantowa, a także o problemach, które pozostają nierozwiązane.
Poruszamy też praktyczne pytania: czy dane przechowywane w Polsce automatycznie są suwerenne? Co powinien mieć dostęp do twoich kluczy kryptograficznych? Czy bezpieczeństwo wymagane przez NIS2 można osiągnąć technologią, czy zawsze zależy od ludzi iprocedur? I najważniejsze: czy Europa stanie się kolonią cyfrową, czy jednak zdoła się uwolnić i stworzyć swoją przewagę technologiczną.
Oktawave realizuje projekt Next Gen Cloud w ramach inicjatywy IPCEI-CIS, finansowany ze środków Unii Europejskiej - NextGenerationEU w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, przy udziale Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
Takie wywiady nie były możliwe, gdyby nie moi Partnerzy, którzy mnie w tym wspierają:
Studio Miś - dom produkcji podcastów i wideo. Trzy niezależne studia, unikalne scenografie i pełen zaplecze produkcyjne. To miejsce w którym marka realizuje cały proces: od planu po efekt końcowy. Wszystko w jednym miejscu, w centrum Warszawy: https://studiomis.com/