Kampus Nauka

Strefa czystego transportu uratuje płuca najmłodszych?

Dzieci dorastające w strefie czystego transportu oddychają lepiej, a ich płuca są w stanie nadrobić wcześniejsze deficyty. To wynik najnowszych badań z Londynu, gdzie całe miasto objęto strefą ultraniskich emisji. O tym, jak spaliny i pyły zawieszone niszczą układ oddechowy najmłodszych oraz o ekonomicznych skutkach „złotej transportowej wolności” opowiada prof. Artur Badyda z Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej. Pyta Maks Walewski

Czy mamy sygnał ze wszystkich supernowych wszechświata?

Astrofizyka ma dziś około pięćdziesięciu modeli tego, jak zapada się jądro umierającej gwiazdy. By rozstrzygnąć, który z nich odpowiada faktycznym mechanizmom, naukowcy starają się zbadać neutrina ‒ cząstki uciekające z gwiazdy jeszcze przed rozbłyskiem supernowej. Czy jesteśmy w stanie wykryć cząstki z wybuchów, których nikt nigdy nie widział? I w czym może tu pomóc ogromny basen kilometr pod japońską górą?

O najnowszych pomiarach z detektora Super-Kamiokande opowiada dr Magdalena Posiadała-Zezula z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, liderka polskiej grupy biorącej udział w badaniach. Pyta Maks Walewski

Czy odnajdziemy życie na... Wenus?

Brak wody a za to chmury pełne stężonego kwasu siarkowego - taki skład atmosfery Wenus sprawia, że łatwo skreślić ją z listy kandydatek na posiadaczkę życia w naszym układzie słonecznym. Dr Janusz Pętkowski (Politechnika Wrocławska, wcześniej MIT) uważa jednak, że zrezygnowaliśmy z poszukiwań za wcześnie. W dzisiejszym wywiadzie opowiada o kilku swoich badaniach z ostatnich lat, w których udowadnia, że chemia organiczna może rozwijać się w kwasie siarkowym, i że tzw. "tajemniczy absorber", smugi w chmurach wenusjańskich których natury nie umiemy wyjaśnić od stu lat, mogłyby się składać właśnie z materii organicznej.

Dr Pętkowski tłumaczy też zagadkową granicę między chemią organiczną a biologią oraz opowiada o perspektywie misji kosmicznej, która mogłaby zbadać chmury Wenus z bliska i odpowiedzieć na pytania które dziś rodzą kolejne naukowe hipotezy. Pyta Bartosz Pergół

(Fot. JAXA/NASA)

Polscy uczniowie elitą Europy. Wyniki PISA 2025

Cykliczne badania badające umiejętności 15-latków pokazują, że polscy uczniowie są jednymi z najlepszych w Europie. Z czego wynikają tak dobre wyniki i czy rzeczywiście mamy się z czego cieszyć? Jakie wnioski można wyciągnąć z badania PISA 2025 - o tym Kuba Łasicki rozmawia z dr Pawłem Maranowskim z Instytutu Badań Edukacyjnych PIB.

Jak starzeć się zdrowiej? Rola codziennego ruchu

Czy możemy mieć realny wpływ na to, jak się starzejemy? Dlaczego mięśnie są tak ważne w procesie starzenia i czy aktywność fizyczna może być jedną z najlepszych inwestycji w przyszłość? Gościem jest dr Tomasz Jurys z Wydziału Nauk o Zdrowiu na Śląskim Uniwersytecie Medycznym w Katowicach. Rozmawia Marta Boroń.