Kampus Nauka

Wybory można wygrać już przy rysowaniu mapy

Na mapie Merkatora Grenlandia wygląda na ląd wielkości Afryki, choć naprawdę jest 14 razy mniejsza. Odwzorowanie, które na długo zagościło w szkołach, zostało stworzone z myślą o żeglarzach, a nie lekcjach geografii — i jak każda mapa gubi informacje, które odczytalibyśmy z globusa. Skoro kulistej Ziemi nie da się bez strat przenieść na płaszczyznę, a nawet długość wybrzeża zależy od skali użytej do pomiaru, to jaki mamy powód, by w ogóle wierzyć mapom? O tym, czym płacimy za płaski obraz świata i jak mapy wykorzystuje się do politycznych celów, Maksowi Walewskiemu opowiada dr Paulina Rowińska, matematyczka i dziennikarka naukowa, autorka książki „Mapomatyka. Jak mapy prowadzą nas i zwodzą”.

Zmęczeni dydaktycy. O wypaleniu zawodowym na akademii

Połowa badanych jest niezadowolona z braku równowagi między pracą a życiem osobistym. Połowa również nie ma czasu na kontakty towarzyskie w tygodniu. 74% odbiera maile i telefony służbowe poza godzinami pracy.

O raporcie „Wypalenie zawodowe wśród osób pracujących w systemie szkolnictwa wyższego i nauki" z jego autorkami Joanną Mirosław i Agatą Roguz z Centrum Badań nad Nauką i Szkolnictwem Wyższym OPI rozmawia Patrycja Fruba.

Przed czym broni prawo kosmiczne?

Rosyjski satelita Kosmos zbliżył się bardzo blisko do amerykańskiego satelity Iceye. To naruszenie międzynarodowego prawa kosmicznego. Jakie są najważniejsze kwestie w tej dziedzinie tłumaczy mec. Bartosz Malinowski z Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk.

(Fot. NASA)

Ewolucja na naszych oczach. Czego uczy nas rzodkiewnik?

Rzodkiewnik pospolity to mały, jednoroczny… chwast. Choć w ogrodach nie jest specjalnie ceniony, dla naukowców to roślina wyjątkowo ważna. Jego genom jest dokładnie poznany, dzięki czemu badacze mogą precyzyjnie śledzić nawet subtelne zmiany zachodzące pod wpływem warunków środowiska.

Celem badania sieci GrENE-net była obserwacja ewolucji rzodkiewnika w krótkim, zaledwie pięcioletnim okresie. Czy roślina potrafi dostosować się do zmiennych warunków? Jak linie rzodkiewnika pochodzące z ciepłych regionów poradzą sobie na przykład w Skandynawii? Wyniki badania już są i dobrze wróżą w obliczu postępujących zmian klimatu.

O szczegółach Bartoszowi Pergołowi opowiada dr hab. Maciej Wódkiewicz, biolog z Uniwersytetu Warszawskiego.

Kiedy praca nie kończy się po pracy. Naukowo o pracoholizmie

Kiedy zaangażowanie w pracę staje się pracoholizmem? Czy o problemie decyduje liczba przepracowanych godzin, czy raczej motywacja, która nami kieruje? Sprawdzamy, dlaczego pracoholizm bywa mylony z pracowitością i jak rozpoznać, że praca zaczyna przejmować kontrolę nad naszym życiem. Opowiadają dr hab. Diana Kusik i Joanna Kłosowska z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rozmawia Marta Boroń.