Kampus Nauka

Gdzie są nasze zrabowane dobra? Ministerstwo Kultury ma swoje Archiwum X

W kolejnym odcinku podcastu Kampus Nauka poszukujemy dzieł kultury zaginionych w Polsce podczas drugiej wojny światowej. Tych jest nawet pół miliona. Dziś odkrywamy je na aukcjach sztuki na całym świecie, w prywatnych kolekcjach albo na niepozornych poddaszach. A dokładniej: odkrywają je pracownicy Wydziału ds. Restytucji Dóbr Kultury Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Po tym procesie Bartosza Pergoła oprowadza Elżbieta Przyłuska, Główny Specjalista ds. restytucji polskich strat wojennych za granicą MKiDN.

Edukacja włączająca - jak rozwija teorię umysłu?

Czy różnorodna klasa może sprawić, że dzieci lepiej rozumieją innych ludzi? O edukacji włączającej, teorii umysłu i o tym, dlaczego wspólna nauka dzieci o różnych potrzebach może wspierać rozwój kompetencji społecznych, opowiada prof. Joanna Smogorzewska z Wydziału Pedagogicznego UW. Rozmawia Marta Boroń.

Tatrzańskie stawy mogą odzyskać kryształową przejrzystość

Choć pstrągi czują się w tatrzańskich stawach jak ryby w wodzie, to z punktu widzenia ekosystemu należałoby traktować je raczej jako nieproszonych gości. Aż do połowy XIX wieku ryby zaludniały jedynie Morskie Oko, a do pozostałych stawów po polskiej stronie granicy wprowadzili je pasjonaci wędkarstwa. Co stanie się, gdy z jednego z tatrzańskich stawów wyłowimy 650 kg pstrągów? Rezultaty eksperymentu na granicy biologii i rybołówstwa relacjonuje prof. Piotr Dawidowicz ‒ hydrobiolog z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego i współautor badań. Pyta Maks Walewski

RNA na życzenie. Jak zaprojektować nić, która zwinie się dokładnie tak, jak trzeba?

Jedno i to samo białko da się zakodować w RNA na tyle sposobów, że nie starczyłoby atomów we Wszechświecie, żeby je policzyć. Jedna sekwencja nukleotydów da jednak stabilną i wydajną przy produkcji białka nić, podczas gdy inna będzie całkowicie bezużyteczna. Skąd wiedzieć, który z możliwych zapisów pozwoli uzyskać cząsteczkę, która naprawdę spełni swoją rolę w komórkowej maszynerii? O programie DesiRNA, który jako pierwszy rozwiązał komplet stu najtrudniejszych zagadek w tej dziedzinie, opowiada dr Grzegorz Łach z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Pyta Maks Walewski

Ekran czy teren? Czego potrzebują dzieci, by poznać świat

Czy smartfon pomaga dzieciom lepiej poznawać świat, czy sprawia, że trudniej im odnaleźć się bez technologii? Prof. Agnieszka Dawidowicz z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie opowiada o świadomości przestrzennej dzieci oraz o tym dlaczego technologia nie zastąpi samodzielnego odkrywania otoczenia i jaką rolę pełnią tutaj emocje. Rozmawia Marta Boroń.