Crazy Nauka

19 lutego 1994 roku 31-letnia Gloria Ramirez, trafiła na SOR w Kalifornii. Kilkadziesiąt minut później już nie żyła — a wraz z nią padło ponad dwadzieścioro członków personelu medycznego. Dziwny zapach, kryształki we krwi, omdlenia, drgawki i ewakuacja oddziału. Czy to była histeria zbiorowa? Błąd medyczny? A może reakcja chemiczna, której nikt nie brał pod uwagę?W tym odcinku, bazując na dokumentach, badaniach i raportach śledczych, rekonstruujemy jedną z najbardziej zagadkowych historii współczesnej medycyny.Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0379073897000765?via%3Dihubhttps://www.washingtonpost.com/archive/politics/1994/04/30/case-of-toxic-woman-closed-with-mystery-still-unsolved/470acaeb-74d2-42d7-82df-5b56fa2b5fc5/https://www.straightdope.com/21342164/what-s-the-story-on-the-toxic-ladyhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Siarczan_dimetyluhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Dimetylosulfotlenekhttps://www.discovermagazine.com/analysis-of-a-toxic-death-14125https://skeptoid.com/episodes/291

Co robić, kiedy ktoś obok nas traci przytomność? I dlaczego filmy to fatalny wzorzec, jeśli chodzi o resuscytację? Pytamy doświadczonego ratownika medycznego o to, co naprawdę liczy się przy udzielaniu pierwszej pomocy: co trzeba zrobić, a co można sobie darować - i dlaczego strach przed działaniem bywa groźniejszy niż brak wiedzy.Naszym gościem jest Jan Jaszczyński - edukator i dydaktyk pierwszej pomocy, dowódca Jednostki Ratownictwa Specjalistycznego s12 (https://www.s12.pl/) oraz kierownik Katedry Ratownictwa Medycznego Akademii Medycznej Nauk Stosowanych i Holistycznych.Posłuchajcie Podcastu Crazy Nauka!Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, którą tworzymy we współpracy z Polskim Radiem. Znajdziecie ją m.in. na Spotify:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dacPolecamy również naszą serię poświęconą analizie teorii spiskowych. “Sekcja teorii spiskowych” dostępna jest na stronie Polskiego Radia, na Spotify i na YouTubie, bo to wideopodcast :) “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.s12.pl/https://kirm.org.pl/nowe-wytyczne-erc-2025-opublikowane/ https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/pierwsza-pomoc-twoj-obowiazek https://www.nfz.gov.pl/gfx/nfz/userfiles/_public/dla_pacjenta/magazyn_ze_zdrowiem/nfz_nr_7.pdf

To musiała być niesamowita katastrofa. Nastąpiło coś o niewyobrażalnych rozmiarach, coś co doprowadziło do narodzin naszego Księżyca. Uderzenie? Eksplozja? Seria zderzeń? Opowiadamy o najnowszych hipotezach dotyczących tej prakatastrofy sprzed 4,5 miliarda lat. A poza tym trochę się tłumaczymy, trochę opowiadamy, a wreszcie gorąco Wam życzymy wspaniałych Świąt! Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, którą tworzymy we współpracy z Polskim Radiem. Znajdziecie ją m.in. na Spotify:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dacPolecamy również naszą serię poświęconą analizie teorii spiskowych. “Sekcja teorii spiskowych” dostępna jest na stronie Polskiego Radia, na Spotify i na YouTubie, bo to wideopodcast :) https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:https://www.science.org/doi/10.1126/science.ado0623https://academic.oup.com/mnras/article/545/2/staf2084/8342140?login=falsehttps://phys.org/news/2025-12-moon-event-explosive-ejection-giant.htmlhttps://news.uchicago.edu/story/moon-may-have-formed-through-earths-collision-close-neighbor-study-findshttps://en.wikipedia.org/wiki/Large_low-shear-velocity_provinceshttps://www.smithsonianmag.com/smart-news/a-planet-slammed-into-earth-4-billion-years-ago-forming-the-moon-the-projectile-may-have-been-our-neighbor-180987740/https://en.wikipedia.org/wiki/Giant-impact_hypothesis

Półki w aptekach uginają się od kolorowych pudełek, ale nie wszystko, co wygląda jak lek, faktycznie nim jest. Czasem to "loteria", w której skład tabletki zależy od tego, jak mocno świeciło słońce na plantacji.Ten odcinek, który jest wynikiem płatnej współpracy z Agencją Badań Medycznych zaczyna się od tragicznej historii talidomidu. To pomaga zrozumieć, dlaczego dzisiejsze leki muszą przechodzić przez zawiłe procedury testów bezpieczeństwa. Sprawdzamy, dlaczego koncerny farmaceutyczne nie chcą badać leków dla dzieci i kto może zadbać o najmłodszych pacjentów i tych, których leczenie nikomu się nie opłaca. No i mamy też twarde dane nokautujące teorie o "masowej depopulacji" po szczepieniach.Gościem odcinka jest prof. Wojciech Fendler, prezes Agencji Badań MedycznychPosłuchajcie najnowszego odcinka o tym, co oddziela skuteczne leczenie od zgadywania.Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, którą tworzymy we współpracy z Polskim Radiem. Znajdziecie ją m.in. na Spotify:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dacPolecamy również naszą serię poświęconą analizie teorii spiskowych. “Sekcja teorii spiskowych” dostępna jest na stronie Polskiego Radia, na Spotify i na YouTubie, bo to wideopodcast :) “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu Linki, o których wspominamy w odcinku:https://pacjentwbadaniach.abm.gov.pl/https://euclinicaltrials.eu/search-for-clinical-trials/?lang=plhttps://onkologia.pacjent.gov.pl/pl/badania-kliniczne/bazy-i-wyszukiwarki-badan-klinicznychhttps://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2842305

Mapy to znacznie więcej niż tylko odwzorowanie terenu – w rękach polityków i matematyków potrafią stać się potężnym narzędziem wpływu, które może decydować o wynikach wyborów. Odpowiednie wytyczanie granic okręgów, znane jako gerrymandering, czy tworzenie rejonów szkolnych, może prowadzić do segregacji rasowej i ekonomicznej. Ale „mapomatyka” to także ratunek i optymalizacja. Dzięki twierdzeniu Bayesa można skuteczniej szukać zaginionych na oceanie samolotów (lub zgubionych w domu słuchawek!), a skomplikowane algorytmy pozwalają kurierom unikać niebezpiecznych i czasochłonnych „lewoskrętów”.O tym, jaka matematyka kryje się za mapami i jak można za jej pomocą wpływać na nasze codzienne decyzje, rozmawiamy z Pauliną Rowińską. To matematyczka i dziennikarka, autorka książki „Mapomatyka. Jak mapy prowadzą nas i zwodzą” wydanej przez Wydawnictwo RN. A ten odcinek naszego podcastu jest efektem płatnej współpracy z tym wydawnictwem. Książkę kupicie na stronie https://wydawnictworn.pl/ w postaci papierowej, jako audiobook i ebook – ale najbardziej polecamy papier, bo jest ślicznie wydany.Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, którą tworzymy we współpracy z Polskim Radiem. Znajdziecie ją m.in. na Spotify:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dacPolecamy również naszą serię poświęconą analizie teorii spiskowych. “Sekcja teorii spiskowych” dostępna jest na stronie Polskiego Radia, na Spotify i na YouTubie, bo to wideopodcast :) https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109