To Bardziej Skomplikowane

W dzisiejszym odcinku moim gościem jest prof. Andrzej Leder, z którym rozmawiam o granicach wolnej woli, determinizmie społecznym i o tym, czy nasze decyzje są jedynie złudzeniem.

Myślę, że wszyscy zdajemy sobie sprawę, że nasze wybory są ograniczone, czy to przez prawo, kulturę, biologię naszych organizmów, a także fizykę. Jednak jak daleko sięga to ograniczenie i czy pozostawia miejsce na prawdziwą wolność? Jak w takim wypadku wygląda swoboda podejmowanych decyzji przez całe społeczeństwo? W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać między innymi na te tematy z prof. Andrzejem Lederem, filozofem, badaczem kultury i psychoanalitykiem. Jest on autorem głośnej "Prześnionej rewolucji" i jednym z najbardziej wnikliwych obserwatorów naszych społecznych przemian. Rozmawiamy o determinizmie społecznym, ideach, które kształtują nasze myśli i zachowania, ale dyskutujemy także o wolnej woli oraz o przyszłości w niepewnych czasach.
-------
Prof. Andrzej Leder to filozof kultury, lekarz psychiatra i psychoanalityk pracujący w Instytucie Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk (IFiS PAN). W swojej pracy badawczej zajmuje się mechanizmami kształtującymi naszą rzeczywistość, filozofią współczesną oraz psychoanalizą zjawisk społecznych. Koncentruje się na badaniu nieświadomych procesów historycznych i idei, które formatują ludzkie umysły na przestrzeni pokoleń. Jest autorem wielokrotnie nagradzanych książek, takich jak "Prześniona rewolucja", w których analizuje głębokie przemiany tożsamości i kultury, pomagając lepiej zrozumieć to, dlaczego współczesne społeczeństwo funkcjonuje w określony sposób.
Strona IFiS: https://ifispan.pl/members/alederifispan-waw-pl/
Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Andrzej_Leder
--------
Rozdziały:
00:00:00 Wstęp i zapowiedź rozmowy
00:01:00 Czym jest determinizm społeczny
00:02:38 Metafora surfera na fali
00:04:47 Kult cierpienia w polskiej kulturze
00:07:11 Jak język kształtuje myślenie
00:10:02 Czym jest imaginarium społeczne
00:13:23 Poezja romantyczna i narodowe mity
00:15:13 Zderzenie z prawdą o II wojnie światowej
00:17:10 Zagrożenia płynące z politycznych iluzji
00:19:21 Biologia, fizyka i granice wolności
00:22:48 Problem wolnej woli
00:24:31 Demon Laplace'a i teoria chaosu
00:27:03 Mechanika kwantowa a rola obserwatora
00:34:35 Poczucie sprawczości w zdeterminowanym świecie
00:36:20 Szansa na zmianę świadomości i zwrot ludowy
00:38:52 Niestabilne czasy a powrót do tradycji
00:41:18 Media społecznościowe jako nowa rewolucja
00:42:16 Sztuczna inteligencja a manipulacja 
00:44:13 Jak przeciwstawić się systemowi
00:46:40 Podsumowanie i pożegnanie
--------
Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.
Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

W dzisiejszym odcinku o kosmicznej sieci rozmawiam z prof. Wojciechem Hellwingiem - specjalistą od wielkoskalowej struktury Wszechświata oraz kosmologii obliczeniowej.

Kosmiczna sieć stanowi jedno z najbardziej tajemniczych i ciekawych zagadnień obecnych w kosmologii. Okazuje się, że Wszechświat tworzy ogromne struktury, które charakteryzują się niezwykłą złożonością. Oczywiście rodzi to pytanie, czy możemy w ogóle badać takie struktury i jak to robić. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać na ten temat z prof. Wojciechem Hellwingiem z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Mój gość specjalizuje się w wielkoskalowej strukturze Wszechświata oraz kosmologii obliczeniowej - bada między innymi to, jak za pomocą symulacji komputerowych możemy odtworzyć ewolucję kosmosu. Rozmawiamy zarówno o samej kosmicznej sieci, czym ona jest i co wiemy na temat jej powstania, jak i o tym, jakie narzędzia obliczeniowe możemy stosować do opisywania tak gigantycznych struktur. Zastanawiamy się też, jak wielką rolę w kształtowaniu Wszechświata odgrywa ciemna materia oraz gdzie w tym wszystkim może pomóc nam sztuczna inteligencja.
-------
Prof. Wojciech Hellwing to astrofizyk i kosmolog pracujący w Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk (PAN). W swojej pracy badawczej zajmuje się szeroko pojętą wielkoskalową strukturą Wszechświata, testowaniem teorii grawitacji oraz kosmologią obliczeniową. Koncentruje się na tworzeniu i analizowaniu zaawansowanych symulacji numerycznych, które pozwalają odtworzyć narodziny i ewolucję struktur kosmicznych. Bada również naturę ciemnej materii i ciemnej energii oraz poszukuje sposobów na wykorzystanie nowoczesnych metod statystycznych i uczenia maszynowego do analizy gigantycznych baz danych, jakie dostarczają nam współczesne przeglądy nieba.
Strona: https://whellwing.weebly.com/
Profil CFT: https://www.cft.edu.pl/pracownik/whellwing/
--------
Rozdziały:
00:00 Wstęp
00:54 Kosmiczna sieć
01:26 Parsek i skale
05:22 Struktura sieci
06:18 Ruchy galaktyk
08:21 Powstanie struktur
09:42 Pierwotne fluktuacje
12:54 Kosmiczna inflacja
15:05 Rekombinacja
17:16 Ciemna materia
20:51 Reżim nieliniowy
23:28 Piki akustyczne
28:48 Rodzaje ciemnej materii
32:50 Nowe modele materii
35:10 Poszukiwania cząstek
40:39 Kosmologia precyzyjna
43:04 Limity superkomputerów
45:59 Symulacje komputerowe
58:40 Fizyka podsiatkowa
01:03:59 Uczenie maszynowe
01:06:36 Redukcja danych
01:11:00 Ciemna energia
01:13:00 Symulacje na GPU
01:17:39 AI w nauce
--------
Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.
Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

W dzisiejszym odcinku rozmawiam o architekturze, barierach i prawdziwym potencjale komputerów kwantowych z prof. Michałem Oszmańcem z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Maszyny te wydają się zajmować bardzo specyficzne miejsce w naszym obecnym technologicznym krajobrazie. Z jednej strony obiecują niezwykle dużo, w teorii mogąc rozwiązać problemy, z którymi klasyczne komputery po prostu nie mają szans. Z drugiej strony, pomimo ogromnych oczekiwań, wciąż nie udało się na szerszą skalę wykorzystać ich pełnego potencjału. Mój gość na co dzień zajmuje się informacją kwantową oraz teorią komputerów kwantowych, badając, w jakich obszarach mogą one zaoferować realną przewagę. W rozmowie weryfikujemy obecny stan rozwoju tej technologii i zastanawiamy się, jaką rolę w wyścigu kwantowym może odegrać sztuczna inteligencja.

--------

Prof. Michał Oszmaniec to fizyk teoretyk pracujący w Centrum Fizyki Teoretycznej Polskiej Akademii Nauk (PAN). W swojej pracy badawczej zajmuje się szeroko pojętą informacją kwantową oraz teorią komputerów kwantowych. Koncentruje się na analizie algorytmów i badaniu tego, w jakich konkretnych dziedzinach maszyny kwantowe mogą zaoferować realną przewagę (tzw. supremację kwantową) nad najlepszymi klasycznymi superkomputerami. Analizuje również teoretyczne i praktyczne ograniczenia obecnych urządzeń kwantowych oraz poszukuje sposobów na optymalne wykorzystanie ich potencjału pomimo istniejących wciąż barier technologicznych.

Rozdziały:
00:00 Wstęp
01:03 Hype a rzeczywistość
01:48 Algorytm Shora i kryptografia
03:10 Problem dekoherencji
04:34 Kubity fizyczne vs logiczne
09:17 Bramki kwantowe
12:47 Supremacja kwantowa
15:22 Losowe obwody kwantowe
21:05 Granice klasycznych komputerów
25:17 Obliczenia hybrydowe
27:18 Korekcja i mitygacja błędów
31:01 Kwantowe uczenie maszynowe
35:56 Algorytm HHL
39:42 AI a komputery kwantowe
41:20 Jak AI zmienia naukę
47:20 Zakończenie

Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.
Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

W dzisiejszym odcinku moim gościem jest dr Michał Kolasa - biolog ewolucyjny pracujący w Instytucie Zootechniki, z którym rozmawiam o pszczołach, czyli jednych z najbardziej fascynujących stworzeń na Ziemi. Z jednej strony są one absolutnie niezbędne dla przetrwania całego ekosystemu, ale z drugiej stanowią niezwykły przykład organizacji społecznej, tworząc coś, co wielu naukowców nazywa superorganizmem. Rozmawiamy o tym, czy pszczoły tworzą superorganizm, jak komunikują się ze sobą, jak radzą sobie w świecie mocno przekształconym przez człowieka, ale także o ich inteligencji, a nawet o tym, czy posiadają świadomość.
Michał Kolasa to doktor nauk biologicznych i biolog ewolucyjny pracujący w Instytucie Zootechniki - Państwowym Instytucie Badawczym. W swojej pracy badawczej zajmuje się czynnikami, które sprawiają, że wolno żyjące rodziny pszczele przeżywają w środowiskach o różnym stopniu ludzkiej ingerencji (tzw. gradiencie antropogenicznym) - od dzikich lasów po centra miast. Bada ewolucję i zachowania społeczne owadów, mechanizmy ich komunikacji oraz funkcjonowanie roju jako złożonego superorganizmu.
--------
Rozdziały:

00:00:00 Wstęp
00:01:20 Pszczeli superorganizm
00:04:18 Komunikacja w ulu
00:06:50 Pszczoły rebeliantki
00:13:33 Ewolucja i eusocjalność
00:20:43 Strategie przetrwania
00:23:04 Różnorodność genetyczna
00:27:36 Umysł pszczół (inteligencja)
00:30:14 Adaptacje klimatyczne
00:33:21 Symbioza i epigenetyka
00:35:41 Pszczoły miejskie
00:38:09 Agresja obronna
00:41:07 Zbiorowe decyzje (inteligencja roju)
00:48:49 Nastroje roju
00:51:48 Świadomość owadów (kognitywistyka)
00:58:48 Zakończenie

Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.
Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Piotrem Szymczakiem o jednej z największych tajemnic naszego Wszechświata: jak to możliwe, że z banalnie prostych reguł wyłaniają się tak niesamowicie złożone zjawiska?

Co więcej, obserwujemy to właściwie wszędzie - od atomów, poprzez układy biologiczne, aż po kosmologię. W dzisiejszym odcinku rozmawiamy o automatach komórkowych, chaosie, emergencji, roli obserwatora, samoorganizacji, a także o sztucznej inteligencji.
-------
Piotr Szymczak to profesor fizyki pracujący na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego (w Instytucie Fizyki Teoretycznej). W swojej pracy badawczej zajmuje się fizyką statystyczną, układami złożonymi oraz zjawiskiem formowania się wzorców (tzw. pattern formation). Bada mechanizmy samoorganizacji, dynamikę układów nieliniowych i procesy, w których z prostych oddziaływań wyłaniają się skomplikowane struktury - od procesów geologicznych i fizyki płynów, po zjawiska biologiczne. 
Profil Wydziału Fizyki UW: https://www.fuw.edu.pl/
-------
Rozdziały:

Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane". Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.
Wsparcie projektu (Patronite): https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane