To Bardziej Skomplikowane

Często można usłyszeć, że entropia całego Wszechświata nieuchronnie rośnie. Jednak czy możemy stosować to pojęcie do całego Kosmosu i uznać, że dąży on do nieporządku? Sama entropia rodzi także wiele pytań o to, skąd w ogóle wzięła się niska entropia i jak to wszystko łączy się z energią czy informacją. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać z profesorem Robertem Hołystem właśnie na temat entropii, informacji, energii, a także emergencji.
---------
Robert Hołyst jest fizykiem i profesorem w Instytucie Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk. Jego prace skupiają się na termodynamice, fizyce statystycznej oraz reakcjach biochemicznych zachodzących w żywych komórkach. Jest autorem ponad 300 publikacji naukowych, które ukazały się w najbardziej prestiżowych czasopismach, a także jednym z najczęściej cytowanych polskich naukowców.
Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Robert_Ho%C5%82yst
In
--------
Rozdziały:
00:00 Wstęp
01:07 Czym jest entropia?
09:17 Energia a entropia
20:12 Czym jest informacja?
26:44 Złożoność i emergencja
37:56 Chaos i nieliniowość
42:19 Rola obserwatora
48:53 Przyszłe badania
---------

Przypis: “Taniec” wskazujący lokalizację pokarmu to domena pszczół. Mrówki komunikują się głównie chemicznie, tworząc ścieżki zapachowe (feromony).

Ludzie od tysięcy lat zastanawiają się, czym jest racjonalność i co to znaczy być racjonalnym. Myślę, że to pytanie wraca w dzisiejszych czasach ze szczególną siłą, zwłaszcza że jesteśmy pod ogromnym wpływem mediów społecznościowych, rosnącej polaryzacji, baniek informacyjnych, a także coraz większego udziału sztucznej inteligencji w całym krajobrazie informacyjnym. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać z prof. Bartoszem Brożkiem właśnie o racjonalności, filozofii nauki, sztucznej inteligencji, a nawet o wolnej woli.
---------
Prof. Bartosz Brożek jest kognitywistą, filozofem, prawnikiem, a także prorektorem na Uniwersytecie Jagiellońskim. Związany jest również z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych, którego przez wiele lat był dyrektorem. Jest autorem licznych książek z zakresu kognitywistyki, filozofii,   prawa, a także udziela się jako popularyzator nauki.
Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Bartosz_Bro%C5%BCek
Profil UJ: https://www.uj.edu.pl/struktura/wladze/prorektorzy/prorektor-rozwoj
----------
Rozdziały:
00:00 Wstęp
01:09 Czym jest racjonalność?
11:31 Nauka a niepewność informacji
20:37 Dyskomfort niewiedzy a racjonalność
29:58 Czy AI może być racjonalne?
39:41 Czy ludzie mają intencje?
44:00 Wolna wola

Mechanika kwantowa i oparte na niej teorie, takie jak Model Standardowy, to obecnie najlepszy opis rzeczywistości, jaki mamy. Jednak okazuje się, że aby ten model dawał prawidłowe przewidywania, pojawiają się w nim tak zwane stałe fundamentalne. Czyli liczby, których nie da się w żaden sposób wyprowadzić z teorii, a trzeba je po prostu zmierzyć. Rodzi to oczywiście całą gamę pytań. Od takich, czy da się znaleźć inny model, z którego wynikałyby te wartości, czy te stałe zmieniają się w czasie, a także jak dokładnie potrafimy je zmierzyć. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać z prof. Piotrem Wcisło właśnie o stałych fundamentalnych, pomiarach w fizyce i eksperymentach, które mogą przetrzeć szlak do “nowej fizyki”.
---------
Piotr Wcisło jest profesorem na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz badaczem w Krajowym Laboratorium Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej. Na co dzień zajmuje się ultraprecyzyjnymi pomiarami, które pozwalają testować fundamenty naszej wiedzy o wszechświecie. Jest laureatem wielu nagród za rozwój fizyki eksperymentalnej i kieruje prestiżowymi projektami badawczymi, w tym grantem Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC). Aktywnie działa także na rzecz popularyzacji fizyki.
Link: https://piotrwcislogroup.umk.pl/
-------
Rozdziały:
00:00 Wstęp i zapowiedź gościa
01:30 Problem pomiaru w mechanice kwantowej
14:03 Czym są stałe fundamentalne?
19:36 Stałe wymiarowe vs bezwymiarowe
21:39 Czy stałe fundamentalne da się wyprowadzić?
25:45 Czy stałe zmieniają się w czasie?
31:32 Nowe eksperymenty
47:31 Czy fizyka jest w kryzysie?

Wszyscy śpimy. Jednak okazuje się, że sen wciąż pozostaje dużą zagadką naukową. Pojawia się tutaj mnóstwo pytań: dlaczego w ogóle potrzebujemy snu? Czy marzenia senne mają jakąś funkcję? Co zmienia się w pracy mózgu, kiedy śpimy, i jak to wszystko łączy się z pamięcią, uczeniem się, zdrowiem, czy nawet świadomością?
W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać z dr Małgorzatą Hołdą właśnie na temat wielu aspektów śnienia. Tego, jak wyglądają badania, jakie wnioski możemy z nich wyciągnąć oraz gdzie nie znamy jeszcze odpowiedzi i jakie są możliwe hipotezy. 
----------
Dr Małgorzata Hołda jest opiekunką Pracowni Psychologii Snu oraz adiunktem w Instytucie Psychologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jej zainteresowania naukowe obejmują psychologię snu i śnienia, a także wpływ snu na procesy poznawcze.  Jest również popularyzatorką nauki.
Profil UJ: https://psychologia.uj.edu.pl/malgorzata-holda
----------
Rozdziały:
00:00:00 Wstęp
00:01:11 Czym jest sen?
00:04:13 Fazy snu
00:09:32 Krótkie przebudzenia
00:10:22 Praca mózgu podczas snu
00:17:32 Marzenia senne
00:26:13 Po co śnimy?
00:36:26 Świadome sny
00:41:18 Ewolucja snu
00:46:52 Wpływ na pamięć i uczenie
00:50:33 Wpływ na zdrowie
00:58:58 Przyszłość badań i wpływ społeczny

Mechanika kwantowa jest naprawdę dziwna. Sam Richard Feynman miał powiedzieć, że „jeśli myślisz, że rozumiesz mechanikę kwantową, to znaczy, że jej nie rozumiesz”. Jednym z najbardziej nieintuicyjnych zjawisk w tej teorii jest tzw. splątanie kwantowe, to właśnie je Einstein nazwał „upiornym oddziaływaniem na odległość”. Okazuje się jednak, że problemów jest znacznie więcej i żeby w pełni docenić, jak bardzo nieintuicyjne może być myślenie o rzeczywistości, potrzebujemy takich pojęć jak realizm, nielokalność czy niezależność pomiarowa.
W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność rozmawiać z prof. Janem Chwedeńczukiem właśnie o splątaniu kwantowym, nierówności Bella,, problemie pomiaru, a także o wielu innych aspektach mechaniki kwantowej.
----------
prof. Jan Chwedeńczuk jest fizykiem pracującym na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się podstawami mechaniki kwantowej, splątaniem, nierównościami Bella, nielokalnością oraz metrologią kwantową i zjawiskami w gazach kwantowych. Jest także wykładowcą akademickim i popularyzatorem nauki.
---------
Rozdziały:
00:00 Wstęp
01:23 Czym jest splątanie kwantowe?
09:46 Rys historyczny i nierówność Bella
17:35 Zmienne ukryte
22:35 Nielokalność
29:21 Niezależność pomiarowa
32:17 Superdeterminism
34:51 Problem falsyfikowalności
38:13 Podstawy mechaniki kwantowej
45:14 Problem pomiaru i interpretacje mechaniki kwantowej
49:22 Determinizm i indeterminizm
52:29 Ciekawe kierunki badań
--------

Jeżeli chcesz wesprzeć podcast można to zrobić na platformie Patronite.

Zostań Patronem: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane
---------