PodcastyNaukaPremiera Pisma

Premiera Pisma

Pismo. Magazyn opinii
Premiera Pisma
Najnowszy odcinek

78 odcinków

  • Premiera Pisma

    Premiera Pisma. Dlaczego nie przestajemy pić?

    17.06.2026 | 1 godz. 29 min.
    Fakty są od dawna znane, zbadane i opisane: przy uwzględnieniu wpływu na człowieka i jego otoczenie alkohol to najbardziej szkodliwa substancja psychoaktywna, a zarazem łatwo dostępna, kulturowo akceptowana i powszechnie stosowana. Chociaż oficjalne spożycie w Polsce systematycznie spada - obecnie to około 12 litrów czystego alkoholu na osobę rocznie - wciąż jesteśmy krajem o jednym z najwyższych wskaźników zgonów odalkoholowych w UE i w spożyciu mocnych trunków przewyższamy średnią europejską. Dlaczego więc, mimo rosnącej świadomości, wciąż to robimy: sobie, swojemu zdrowiu, swoim bliskim i całemu społeczeństwu, bo picie i uzależnienie od alkoholu wywierają wpływ nie tylko na tych, którzy piją.

    Podczas spotkania porozmawiamy o indywidualnych strategiach i systemowych rozwiązaniach wychodzących naprzeciw problemom, jakie picie i uzależnienie od alkoholu za sobą niosą. Zapytamy, dlaczego nocne ograniczenia sprzedaży w 10% polskich gmin budzą tak skrajne emocje. Zastanowimy się, czy rosnąca popularność trendu NoLo i zmiana nawyków pokolenia Z to faktyczny przełom kulturowy, czy jedynie chwilowa - i bańkowa - moda. Naszych gości zapytamy, jak skutecznie regulować rynek, na którym jeden punkt sprzedaży przypada na zaledwie 300 mieszkańców, ale też jak świadomie kształtować rzeczywistość społeczną, w której alkohol wciąż odgrywa bardzo ważną rolę, jest dostępny na każdym kroku i postrzegany jako nieodłączny (no właśnie - czy na pewno?) element życia towarzyskiego, rodzinnego, a według niektórych - wręcz kultury narodowej. Spotkanie ma być próbą odpowiedzi na pytanie, czy polska rzeczywistość jest już gotowa na systemową zmianę - i trzeźwość. 

    W rozmowie wzięli udział:

    Marta Markiewicz - asystentka zdrowienia oraz twórczyni internetowa niepijąca alkoholu od 28 listopada 2016 roku. Propagatorka życia w trzeźwości. Organizatorka trzeźwych imprez i randek SobeRave. Autorka głośnej książki Bez alko i dragów jestem nudna. 

    dr Jacek Moskalewicz - socjolog i badacz zdrowia publicznego specjalizujący się w epidemiologii uzależnień oraz polityce alkoholowej. Jest autorem lub współautorem około 350 publikacji. Przez kilkadziesiąt lat kierował Zakładem Badań nad Alkoholizmem i Toksykomaniami w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. Członek panelu ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia, w latach 2008-2015 wiceprzewodniczący Science Group przy Alcohol and Health Forum Komisji Europejskiej. Laureat Jellinek Memorial Award (2001). Redaktor naczelny kwartalnika "Alcoholism and Drug Addiction/Alkoholizm i Narkomania", członek komitetów redakcyjnych "Addiction, Drugs: Education, Prevention & Policy", "Nordic Studies on Alcohol and Drugs".

    Debatę poprowadziła Magdalena Kicińska, redaktorka prowadząca w "Piśmie", reporterka i poetka.  

    --
    Zamów aktualny numer magazynu: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/
  • Premiera Pisma

    Premiera Pisma. Jak budować rezyliencję, kiedy świat się chwieje?

    13.05.2026 | 1 godz. 40 min.
    Żyjemy w stanie permanentnej czujności i niepokoju, od którego, śledząc codzienne doniesienia medialne, trudno uciec. Poradnik bezpieczeństwa w skrzynce pocztowej, wieści z frontu w Ukrainie, eskalacja napięć na Bliskim Wschodzie czy niepewność płynąca zza oceanu, gdzie decyzje prezydenta Stanów Zjednoczonych z dnia na dzień, a czasem z godziny na godzinę przestały być niepokojącymi nagłówkami w gazetach, a stały się elementem naszej codziennej emocjonalnej gonitwy myśli: „Co będzie?”; „Czy wybuchnie wojna?”; „Czy jutro skończy się świat?”. 

    Ale czy strach musi nas paraliżować? Podczas premiery majowego numeru „Pisma” rozmawialiśmy o rezyliencji. Wspólnie z zaproszonymi gośćmi zastanawialiśmy się, jak budować „odporność psychiczną społeczeństwa” w świecie, w którym pokój przestał być stanem domyślnym. Nie pytaliśmy o daty kolejnych konfliktów, a o to, jak dbać o więzi sąsiedzkie, jak filtrować informacyjny szum i skąd czerpać sprawczość, gdy czujemy się bezsilni wobec geopolityki. Zamiast rozważać: „Czy grozi nam wojna?”, zastanawialiśmy się nad tym, co pozwala zachować pion – zarówno indywidualnie, jak i wspólnotowo.

    W rozmowie wzięły udział:

    Agnieszka Lichnerowicz – dziennikarka Trójki, autorka książki Idzie wojna?, współautorka podcastów Świat na zakręcie oraz Rozumieć Ukrainę. Relacjonowała wybory, konflikty i międzynarodowe spotkania na szczycie na całym świecie: w Rosji i Gruzji, w Białorusi i ogarniętej tak zwaną arabską wiosną Afryce Północnej. Przede wszystkim od ponad 20 lat podróżuje do Ukrainy, obserwując i opisując kolejne Majdany, aneksję Krymu, podpalanie wschodniej Ukrainy i pełnoskalową wojnę. Przez kilka lat prowadziła też warsztaty dziennikarskie w przechodzącej transformację Mjanmie. Pisze między innymi do tygodnika „Polityka”. Jest laureatką Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego przyznawanej przez PAP. Prowadzi zajęcia na Uniwersytecie Civitas. Absolwentka Szkoły Głównej Handlowej. 

    Anna Cyklińska – psycholożka, certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna. Absolwentka Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka bestsellerowej książki Przewodnik po emocjach. Jak lepiej rozumieć własne uczucia. Współtwórczyni Poradni Można Zwariować oraz Fundacji Można Zwariować, w ramach której współprowadzi podcast i realizuje działania edukacyjne. Popularyzuje wiedzę o emocjach i zdrowiu psychicznym na swoim Instagramie @aniacyklinska, pisząc m.in. do „Polityki” oraz „Vogue Polska”. 

    Debatę poprowadziła Magdalena Kicińska, redaktorka prowadząca w „Piśmie”, dziennikarka, reporterka, pisarka.

    --------

    Zamów bieżące wydanie magazynu: https://magazynpismo.pl/kup-aktualny-numer-pisma/
  • Premiera Pisma

    Prawda w mediach. Dobro luksusowe?

    15.04.2026 | 1 godz. 31 min.
    Podczas spotkania wokół 100. numeru „Pisma”, w którym piszemy o współczesnych elitach, wracamy do tematu, nad którym pochylaliśmy się podczas pierwszej Premiery Pisma: skąd wiemy to, co wiemy? Czy prawda w spolaryzowanym społeczeństwie jest jeszcze komukolwiek potrzebna? Czy dziennikarz powinien się dostosowywać do przekonań adresatów swojego przekazu, czy też ma ich wybijać ze strefy komfortu? Sprawdzamy, jak w ciągu ostatnich siedmiu lat zmieniły się odpowiedzi na te pytania. Spoglądamy też na nowe wyzwania: coraz powszechniejszą dezinformację, problemy z utrzymaniem uwagi odbiorców i odbiorczyń, wzrost roli twórców i twórczyń internetowych. Czy w rezultacie tych wszystkich zjawisk prawda staje się ekskluzywnym dobrem – dostępnym tylko dla elit – i jakie mogą być tego konsekwencje?

    W rozmowie wzięli udział:

    Radomir Wit – dziennikarz polityczny, od 2016 roku związany z TVN24. Korespondent sejmowy, autor i prowadzący programu #BezKitu, a także cyklu „Sejm Wita” na platformie TVN24+. Pierwsze polityczne rozmowy przeprowadzał jako licealista w Akademickim Radiu LUZ 91.6 FM we Wrocławiu. Po drodze zajmował się kulturą, muzyką i rozrywką, między innymi w Radiu Traffic, Radiu ZET, TVP2 i Polskim Radiu. W 2023 roku wydał książkę „Sejm Wita. Czyli czego nie mówią wam politycy?”, a rok później ukazały się „Negocjatorzy policyjni. Zawsze chodzi o życie” oraz pozycja skierowana do młodych czytelników – „Sejm Wita WSZYSTKICH”.

    Marta Nowak – dziennikarka, publicystka, twórczyni internetowa. Współprowadzi podcast „Co to będzie” (Gazeta.pl) o światowej polityce i zjawiskach, które ją kształtują. Laureatka Pióra Nadziei – Nagrody Publiczności Amnesty International.

    Debatę poprowadziła Urszula Kifer, redaktorka naczelna „Pisma” i prezeska Fundacji Pismo. 

    ––
    Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.
    https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-strona-prenumeraty/
  • Premiera Pisma

    Premiera Pisma. Czy przestaliśmy się bać dojrzałych kobiet?

    11.03.2026 | 1 godz. 36 min.
    Coraz więcej i częściej mówi się o dojrzałych kobietach i o tym, co ich dotyczy, również w obszarze zdrowia. W ostatnich latach menopauza przestaje być tabu, ukazało się kilka książek poświęconych temu procesowi, a rynek zalały produkty mające łagodzić jego skutki. Ale czy ta nagła widoczność to faktyczny triumf inkluzywności i zrozumienia, czy może jedynie pragmatyczna odpowiedź producentów na demografię? W końcu statystyki mówią jasno: kobiety stanowią ponad połowę populacji Polski, a społeczeństwo się starzeje. A może jesteśmy świadkami zmiany kulturowej, w ramach której przeobrażeniom podlegają dotychczasowe wzorce, przekonania i – nareszcie – pokutujące jeszcze do niedawna stereotypy? 

    Podczas rozmowy badaliśmy co się za odtabuizowaniem menopauzy kryje. Oprócz omówienia aspektów medycznych, które są niezwykle ważne, bo jak pokazują badania, ponad 90 procent kobiet w Polsce nie wie, czym dokładnie jest menopauza, sprawdzaliśmy, gdzie dziś są dojrzałe kobiety w życiu publicznym i w kulturze.

    W rozmowie wzięły udział:

    dr Agnieszka Nalewczyńska – ginekolożka, lekarka medycyny estetycznej. Ukończyła Akademię Medyczną w Warszawie oraz studia doktoranckie z wyróżnieniem. Założycielka marki Lavu i Fundacji Jeszcze. Otrzymała mazowieckie stypendium doktoranckie oraz stypendium naukowe w szpitalu Gregorio Maranon w Madrycie. Jest przedstawicielką zarządu Polskiego Towarzystwa Ginekologii Plastycznej i Rekonstrukcyjnej. Prowadzi międzynarodowe szkolenia dla lekarzy, angażuje się w edukację seksualną i wspiera kobiety w dostępie do nowoczesnej opieki.

    dr n. hum. Alicja Długołęcka – doktorka nauk humanistycznych, pedagożka, psychoterapeutka i wieloletnia edukatorka seksualna. Od lat konsekwentnie promuje wiedzę o seksualności i działa w zakresie profilaktyki zaburzeń w obszarze zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego. Autorka wielu publikacji, działaczka w fundacjach zajmujących się tą tematyką.

    Beata Borucka – szerzej znana jako Mądra Babcia. Stworzyła jedyną internetową telewizję Silver TV dedykowaną osobom dojrzałym. Ma własne studio telewizyjne i emituje programy na żywo oraz nagrywane. Porusza tematy zdrowia, urody, bezpieczeństwa, finansów, a także gotuje na ekranie. W mediach społecznościowych zgromadziła już ponad 500 tysięcy babć i nie tylko, które prowadzi przez życie jak lokomotywa. Ostatnio podbiła serca widzów, ruszając z satyrycznym stand-upem Mucha w słoiku, w którym bawi anegdotami z życia w towarzystwie Śpiewającej Rodziny Kaczmarków.

    Debatę poprowadziła Magdalena Kicińska, redaktorka prowadząca w „Piśmie”, dziennikarka, reporterka, pisarka. 

    ––
    Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.
    https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-strona-prenumeraty/
  • Premiera Pisma

    Premiera Pisma. Jaka będzie muzyka przyszłości?

    11.02.2026 | 1 godz. 38 min.
    Rynek muzyczny przechodzi właśnie największą rewolucję od czasu powstania formatu MP3. Podczas spotkania zastanowimy się nad tym, jak wpływa ona nie tylko na artystów tworzących muzykę, na ich otoczenie (kiedyś byli to producenci, agenci, wytwórnie, dziś zalicza się do niego również platformy streamingowe i big techy), lecz także na nas – odbiorców i odbiorczynie. Czy wiemy, dzięki komu, a może czemu, powstał utwór niemogący wyjść nam z głowy? A może nie ma znaczenia źródło, liczą się emocje, które dany kawałek w nas budzi? 

    Przyjrzymy się też roli i pozycji artystów, w tym ich prawom autorskim (gdzie kończy się inspiracja, a zaczyna kradzież, i kto dziś zarabia na cudzej kreatywności), nowym modelom rozliczeń oraz kwestii autentyczności i emocji, które w muzyce, jak w każdej dziedzinie sztuki, wciąż jeszcze wydają się domeną ludzi, a nie maszyn i algorytmów. Weźmiemy pod lupę technologiczny przełom, jakim jest AI, badając, czy sztuczna inteligencja to dla osób komponujących, wykonujących i produkujących muzykę narzędzie, partner czy zagrożenie? Jakich narzędzi już dostarcza i jakie niepokoje budzi. 

    Niezależnie od tego, czy tworzysz, czy jesteś odbiorcą lub odbiorczynią, dostarczymy ci odpowiedzi na pytanie: jak dziś uważnie słuchać muzyki i dostrzegać w niej wartość.

    W rozmowie wzięli udział:

    Piotr Metz – dziennikarz muzyczny. Współpracował z najważniejszymi rozgłośniami w Polsce: Polskim Radiem, grupą Eurozet, Radiem Eska czy RMF FM (był jednym z założycieli stacji i w latach 1990–2001 jej dyrektorem muzycznym). Jego głos znany jest słuchaczom z takich audycji, jak: Zapraszamy do Trójki, Rock’n’roll – historia powszechna, Akademia Muzyczna Trójki, Lista osobista, Nocna strefa. W latach 2006–2009 był dyrektorem artystycznym Sopot Festival. W 2007 roku został nagrodzony Złotym Mikrofonem Polskiego Radia „za osobowość radiową i nowe formy popularyzacji muzyki rozrywkowej”. Członek Akademii Fonograficznej. Prywatnie – wielki fan Beatlesów.

    Baasch – producent muzyczny, kompozytor, wokalista, autor tekstów. Od wielu lat aktywnie działa na scenie muzyki elektronicznej i alternatywnej. Za swój przełomowy, pierwszy w języku polskim album Noc otrzymał Fryderyka, był także nominowany do O!Lśnień Onetu, Bestsellerów Empiku i ponownie do Fryderyka za projekty filmowe. Zagrał wraz z zespołem ponad 200 koncertów w kraju i za granicą. Komponuje muzykę do filmów, seriali i spektakli teatralnych. Od pięciu lat prowadzi autorską audycję Neurotransmisja w Radiu 357. 

    Debatę poprowadziła Magdalena Kicińska, redaktorka prowadząca w „Piśmie”, dziennikarka, reporterka, pisarka. 

    ––
    Wykup miesięczny dostęp online do „Pisma”. Możesz zrezygnować, kiedy chcesz.
    https://magazynpismo.pl/prenumerata/miesieczny-dostep-online-strona-prenumeraty/
Więcej Nauka podcastów
O Premiera Pisma
Przyszłość rynku pracy, reforma edukacji, kryzys klimatyczny, bolączki kapitalizmu czy problemy kościoła – to tylko niektóre z tematów, jakie podejmujemy w czasie debaty z cyklu Premiera Pisma. Jej uczestnikami są autorzy, eksperci, ludzie mediów, a przede wszystkim czytelnicy Pisma. Zapis rozmowy udostępniany jest następnie w formie podcastu.
Strona internetowa podcastu

Słuchaj Premiera Pisma, Elektryfikacja - podcast Jakuba Wiecha i wielu innych podcastów z całego świata dzięki aplikacji radio.pl

Uzyskaj bezpłatną aplikację radio.pl

  • Stacje i podcasty do zakładek
  • Strumieniuj przez Wi-Fi lub Bluetooth
  • Obsługuje Carplay & Android Auto
  • Jeszcze więcej funkcjonalności
Premiera Pisma: Podcasty w grupie