Prawo a nowe technologie

Gościem Mec. Alicji Cegielskiej-Roli i Mec. Wojciecha Lamika jest Mec. Jacek Karp - radca prawny (Counsel) w Olesiński i Wspólnicy, specjalizujący się w doradztwie dla krajowych i międzynarodowych grup kapitałowych w obszarze compliance regulacyjnego, prawa konkurencji, international trade compliance, sektora defence i dual-use oraz energetyki i OZE. Wspiera klientów zarówno w bieżącej działalności operacyjnej, jak i przy projektach inwestycyjnych, finansowych i rozwojowych, ze szczególnym uwzględnieniem identyfikacji ryzyk prawnych i biznesowych.
W tym odcinku rozmawiamy o regulacjach dotyczących produktów dual-use, które odgrywają coraz większą rolę w działalności firm technologicznych, przemysłowych i eksportowych.
Podczas tej rozmowy poruszyliśmy m.in. następujące wątki:
1. Czym są produkty podwójnego zastosowania i jak zbudowany jest wykaz kontrolny? Czy każde użycie towaru na cele wojskowe oznacza, że jest on dual-use?
2. Czy klient ma jakieś pole manewru jeśli chodzi o „być” lub „nie być” dual-use? Czy prawnik jest w stanie dokonać identyfikacji towaru i stwierdzić czy towar jest podwójnego zastosowania?
3. Na czym polega klauzula catch all i czy w jej ramach zawsze może okazać się, że dany towar jest dual-use? Czy niezbędny jest due diligence po stronie klienta w kontekście stosowania tej klauzuli?
4. Czy klienci powinni zwracać uwagę przede wszystkim na eksport towarów jeśli chodzi o wymogi dual-use, czy też są inne rodzaje obrotu towarami mogące rodzić ryzyka?
5. Jak wygląda wybór ścieżki zezwoleniowej - zezwolenie indywidualne, globalne, unijne generalne, krajowe generalne?
6. Czy ostatnie zmiany w polskich przepisach o obrocie towarami strategicznymi wpłynęły na sytuację przedsiębiorców planujących kontrakty eksportowe towarów podwójnego zastosowania?
7. Czy ewidencja obrotu towarami dual-use jest złożonym procesem? Czy WSK (wewnętrzny system kontroli) to coś, z czym musi zmierzyć się każdy przedsiębiorca wchodzący w ten sektor?
8. Jak wygląda praktyka sankcyjna w tym obszarze?

Gościem Mec. Macieja Białasa i Mec. Wojciecha Lamika są:
1) Mateusz Jakubik - prawnik łączący prawo z IT; związany zawodowo z Bonnier Business Polska (CISO), InfinityLawTech (Partner) i ODO Szkolenia (CIO); certyfikowany audytor wiodący systemów zarządzania bezpieczeństwie informacji ISO;
2) Rafał Prabucki - prawnik i inżynier, doktor nauk prawnych; adiunkt na Uniwersytecie Śląskim; COO w Szostek_Digital; audytor wiodący ISO/IEC 27001 i in.
Ten odcinek dotyczy ransomware – szczególnego zagrożenia dla kancelarii radcy prawnego. Występowanie tego procederu może nieść dla naszej profesji szereg ryzyk, w tym ryzyko naruszenia tajemnicy zawodowej.
Podczas tej rozmowy poruszyliśmy m.in. następujące wątki:
1) Czym dokładnie jest ransomware i dlaczego kancelarie prawne są szczególnie atrakcyjnym celem dla cyberprzestępców?
2) Padamy ofiarą ransomware - czego nie robić? Jakie działania powinniśmy podjąć po zrozumieniu, że doszło do skutecznego ataku?
3) Czy warto płacić okup? Jakie są konsekwencje prawne, biznesowe i praktyczne takiej decyzji?
4) Jakie są najczęstsze błędy organizacyjne i techniczne, które zwiększają ryzyko ataku ransomware w kancelarii?
5) Jakie obowiązki prawne ciążą na kancelarii po ataku ransomware – w szczególności w kontekście RODO, tajemnicy zawodowej oraz informowania klientów?

Gościem Mec. Bartłomieja Ofierskiego oraz Mec. Wojciecha Lamika jest Mec. Michał Kulesza – partner w Kancelarii Bird&Bird, specjalizuje się w prawie technologii, compliance regulacyjnym i cyberbezpieczeństwie. Doradza w złożonych sprawach z zakresu fintech, projektów transformacji cyfrowej, cyber resilience (DORA, NIS2), regulacji AI oraz wdrożeń technologicznych w sektorach regulowanych.
W tym odcinku rozmawiamy o problemach biznesu, który musi mierzyć się z natłokiem regulacji. Regularnie otrzymujemy informacje o nowych przepisach / aktach prawnych, które nakładają na przedsiębiorców nowe obowiązki. Często zmiany te powodują realną poprawę funkcjonowania organizacji, ale często stanowią duże obciążenie w prowadzeniu bieżącej działalności. Nigdzie nie jest to tak jaskrawo widoczne, jak w przypadku regulacji związanych z nowymi technologiami.
Podczas tej rozmowy poruszyliśmy m.in. następujące kwestie:
1. Czy mamy dziś do czynienia z nadregulacją, czy raczej z koniecznym dostosowaniem prawa do rosnącej cyfryzacji gospodarki?
2. W ostatnich latach pojawiły się m.in. DORA, NIS2, AI Act czy Cyber Resilience Act. Czy przedsiębiorstwa powinny patrzeć na te regulacje oddzielnie, czy traktować je jako element jednego trendu regulacyjnego?
3. Które obszary działalności biznesowej są dziś najbardziej podatne na skutki nowych regulacji technologicznych i cyberbezpieczeństwa?
4. Jakie błędy najczęściej popełniają zarządy przy ocenie ryzyk związanych z technologią, cyberbezpieczeństwem lub korzystaniem z usług zewnętrznych dostawców? Czy zarząd powinien dziś rozumieć technologię, czy wystarczy, że rozumie konsekwencje biznesowe i regulacyjne związane z jej wykorzystaniem?
5. Regulacje coraz częściej wymagają od organizacji kontrolowania nie tylko własnych procesów, ale również swoich dostawców. Jak zmienia to relacje pomiędzy biznesem a dostawcami ICT?
6. Czy w praktyce największe ryzyko wynika dziś z samej technologii, czy raczej z nadmiernej zależności od określonych dostawców i usług?
7. W których obszarach najczęściej pojawia się konflikt pomiędzy wymaganiami regulatora a standardowym podejściem dostawców technologicznych?
8. Czy DORA rzeczywiście zwiększyła bezpieczeństwo sektora finansowego, czy przede wszystkim pokazała regulatorom, że instytucje finansowe są w praktyce silnie uzależnione od niewielkiej grupy globalnych dostawców technologii?

Gościem Mec. Wojciecha Lamika są:
1) Michał Araszkiewicz - radca prawny, partner w Araszkiewicz Cichoń Araszkiewicz Kancelarii Radców Prawnych i Adwokata. Adiunkt w Katedrze Teorii Prawa Wydziału i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Doktor nauk prawnych. Specjalizuje się w problematyce modelowania rozumowań prawniczych z wykorzystaniem narzędzi Sztucznej Inteligencji. Autor ponad 100 prac naukowych. Sekretarz International Association for Artificial Intelligence and Law, Ekspert INPRIS, Wiceprezes JURIX - The Foundation for Legal Knowledge Based Systems. Członek Prezydium Rady OIRP w Krakowie, Komisji Nowych Technologii KIRP oraz OIRP w Krakowie, a także IT Commitee CCBE;
2) Anna Augustyn - radczyni prawna. Specjalistka w zakresie prawa własności intelektualneji prawa nowych technologii. Prowadzi kancelarie augustyn.legal. Przewodnicząca Komisji Nowych Technologii KRRP w Krajowej Izbie Radców Prawnych i V-ce przewodnicząca Komisji Nowych Technologii OIRP Wrocław. Historyczka sztuki. Ekspertka językowa prostej polszczyzny i specjalistka w zakresie Legal Designu. Wykładowczyni m.in. studiów podyplomowych z Prawa w IT na Polsko Japońskiej Akademii Technik Komputerowych. Aktywnie prowadzi warsztaty i szkolenia z zakresu Legal Designu i prawa nowych technologii. Of counsel w kancelarii dr Gabrieli Bar Law&AI.
To kolejny odcinek o Digital Omnibus, tym razem z perspektywy zmian dla AI Act. Digital Omnibus ma uprościć wdrożenie przepisów dotyczących AI, ale jednocześnie wywołuje pytania o przejrzystość, egzekwowalność i ochronę praw podstawowych. Co istotne, w dniu 26 marca 2026 r. sesja plenarna Parlamentu Europejskiego w Brukseli zatwierdziła poprawki opracowane przez komisje IMCO i LIBE do Omnibusa AI. Przyjęty tekst stanowi mandat negocjacyjny PE do trylogów — nie jest to jeszcze obowiązujące prawo.
Podczas tej rozmowy poruszyliśmy m.in. następujące wątki:
1) Czym właściwie jest pakiet Digital Omnibus i dlaczego Komisja Europejska zdecydowała się zaproponować zmiany w AI Act zaledwie kilkanaście miesięcy po jego przyjęciu?
2) Czy Digital Omnibus to początek deregulacji podejścia UE do AI, czy raczej próba pogodzenia innowacji z ochroną praw podstawowych?
3) Które zmiany najmocniej ingerują w prawa podstawowe?
4) Digital Omnibus zakłada, że organy ochrony praw podstawowych będą uzyskiwać dostęp do dokumentacji systemów AI przez organy nadzoru rynku. Czy taki pośrednik może w praktyce utrudnić albo spowolnić reagowanie na naruszenia praw podstawowych?
5) Czym jest AI literacy, z czego wynika ten obowiązek i czy istnieją jakieś minimalne wymogi, które trzeba wziąć pod uwagę przy organizacji szkoleń?
6) Jedną z ważniejszych zmian jest przesunięcie harmonogramu stosowania obowiązków dla systemów AI wysokiego ryzyka. Czy to pragmatyczne dostosowanie do realiów wdrożenia, czy raczej sposób na to, by przez dłuższy czas systemy o największym wpływie działały bez pełnego reżimu ochronnego?

Gościem Mec. Zuzanny Bąk oraz Mec. Wojciecha Lamika jest Mec. Dominik Lubasz – doktor habilitowany, profesor Uniwersytetu Łódzkiego, radca prawny oraz partner zarządzający w kancelarii Lubasz i Wspólnicy – Kancelaria Radców Prawnych. Wyróżniony m.in. w latach 2020-2025 w rankingu „The Legal 500” jako „Leading Individual”. Jest ekspertem Europejskiej Rady Ochrony Danych. Specjalizuje się w prawie nowych technologii, e-commerce, własności intelektualnej, ochronie danych osobowych oraz w prawie gospodarczym, w tym europejskim prawie gospodarczym.
Tematem odcinka jest Digital Omnibus – jedna z najważniejszych reform unijnych, które są teraz na kanwie i dotyczą szeroko pojętego sektora cyfrowego. Intencją prawodawcy unijnego jest uproszczenie stosowania szeregu unijnych regulacji (w tym AI Act oraz RODO). Teraz skoncentrujemy się na propozycjach zmian związanych z ochroną danych osobowych, w kolejnym odcinku przeanalizujemy kwestie związane ze stosowanie sztucznej inteligencji.
Podczas tej rozmowy poruszyliśmy m.in. następujące kwestie:
1. Jakie zmiany w zakresie RODO proponuje Digital Omnibus, które można uznać za pozytywne?
2. Na czym będzie polegać zmiana definicji danych osobowych z RODO oraz jakie mogą wynikać z tego konsekwencje?
3. Co Komisja proponuje w zakresie modyfikacji zasady ograniczonego przetwarzania danych?
4. Digital Omnibus proponuje dodanie do RODO dodatkowej podstawy prawnej przetwarzania danych szczególnych kategorii (np. danych o stanie zdrowia) w kontekście rozwoju i operacji systemów AI. Czy jest to zmiana w dobrym kierunku? Jakie mogą tutaj pojawić się zagrożenia? Czy stworzenie takiej furtki dla dostawców systemów AI może okazać się otwarciem „Puszki Pandory”?
5. Na czym miałyby polegać zmiana obowiązku administratorów związana z realizacją obowiązku informacyjnego?
6. Co proponuje Komisja Europejska w zakresie zmiany dot. zautomatyzowanego podejmowania decyzji?
7. Jakie są propozycje zmian w AI Act, które związane są z RODO?