WYWIADOWCY

Czy nasza cywilizacja wkracza w fazę krytycznego przesilenia, a współczesne kryzysy geopolityczne, wojny oraz rewolucja sztucznej inteligencji mają swój pierwowzór w starożytności? Prof. Marek Węcowski, historyk starożytności i autor książki „Homer na nasze czasy” przekonuje, że czasy „Iliady” i „Odysei” były podobnie burzliwe jak nasze. Grecja Homera była bowiem szarpana licznymi konfliktami i doświadczała licznych katastrof, a do tego stała się inicjatorką rewolucyjnych zmian, które na wieki ukształtowały obraz świata. Również naszego świata.
Prof. Węcowski wyjaśnia jak wiele zawdzięczamy Grekom. Jego zdaniem to właśnie rodacy Homera dali cywilizacji zachodniej narzędzia do osiągnięcia wielkości. Pierwszy alfabet, w którym można było zapisać każdy dźwięk, wolność polityczną, która podłożyła podwaliny dla demokracji, a także zdolność do samokrytyki, nieustannego kwestionowania siebie i swojej cywilizacji. Grecy dali nam jeszcze jedną unikalną w ich czasach cechę – zdolność do dostrzegania człowieka w obcym, również w najgorszym wrogu. Pięknie to widać właśnie u Homera, który w starciu Achillesa z Hektorem każe nam kibicować temu drugiemu. Z naszym gościem rozmawiamy także o „Odysei” Christophera Nolana i jak przyjęli ten film sami Grecy. Prof. Węcowski był bowiem obecny na oficjalnej premierze filmu w Atenach.

Jaki był wpływ starożytnej Persji i zaratustrianizmu na kształtowanie się pojęć stanowiących fundament chrześcijaństwa i judaizmu? Historyk starożytności, dziekan Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego, prof. Łukasz Niesiołowski-Spanò odpowiada na pytania o ewolucję wierzeń monoteistycznych na przestrzeni wieków kluczowych dla kształtowania się religii Persów, Żydów i chrześcijan. Nasz gość rzuca światło na wydarzenia, w których zrodziła się idea transcendentnego Boga, oraz na rolę, jaką w tym procesie odegrały starożytne elity. Jahwe był jednym z wielu bóstw izraelickich i dopiero w wyniku ewolucji oraz w okolicznościach tzw. niewoli babilońskiej stał się jedynym Bogiem. Czy zatem inspiracją dla transcendentnego Jahwe mógł być bóg Persów – Ahura Mazda? Prof. Łukasz Niesiołowski-Spanò ma co do tej teorii poważne zastrzeżenia. Nie ulega jednak dla niego wątpliwości, że idee irańskiego reformatora religijnego Zaratustry w o wiele większym stopniu przeniknęły do chrześcijaństwa niż do judaizmu. Wyznawcy Jezusa, tworzący chrześcijaństwo w pierwszych wiekach po Chrystusie, mieli silne kontakty z kulturą irańską i inspirowali się wierzeniami Persów, co znajduje odzwierciedlenie w Nowym Testamencie.
Z prof. Niesiołowskim-Spanò rozmawiamy także o historycznym Jezusie, próbując umiejscowić tę postać na mapie frakcji żydowskich jego czasów. Zdaniem naszego gościa Jezus z Nazaretu nie był – jak się często uważa – esseńczykiem. Nie był także ubogim człowiekiem z ludu. Zdaniem prof. Niesiołowskiego-Spanò Jezus był faryzeuszem, a do tego człowiekiem gruntownie wykształconym. Warto wysłuchać tego podcastu, aby poznać argumentację naszego gościa.

Tomasz Awłasewicz autor książek o polskim wywiadzie i kontrwywiadzie mówi o współczesnych zagrożeniach związanych z infiltracją Polski przez chińskie i rosyjskie służby. Nasz gość wyjaśnia, jak wywiady wykorzystują mechanizmy psychologiczne zaspokajania marzeń. Tłumaczy jak rozpoznać, że jest się obiektem zainteresowania wrogiego wywiadu. Doradza jak w sytuacjach zagrożenia komunikować się z ABW. Tomasza Awłasewicza pytamy również czy w polskim Sejmie mogą znajdować się agenci na usługach obcych państw i w jaki sposób wywiady wykorzystują polityków do siania dezinformacji. W rozmowie nawiązujemy do historycznych sukcesów polskiego wywiadu z okresu PRL, który na szeroką skalę prowadził tajne przeszukania placówek dyplomatycznych obcych państw. Polscy funkcjonariusze łamali szyfry sejfów za pomocą promieniotwórczych izotopów, płacąc za to dramatyczną cenę zdrowia. Wielu z nich zmarło bowiem na choroby nowotworowe.

https://youtu.be/wzmr0ZmiKMM Jak działa najbardziej elitarny i skrywany wydział polskiej policji? Piotr Halicki, dziennikarz śledczy Onetu odsłania kulisy formacji Łowcy Cieni CBŚP. Jak współczesna technologia, zaawansowana analiza danych oraz międzynarodowa współpraca pozwalają namierzyć sprawców porwań i przestępców listami gończymi? W tym odcinku rozmawiamy również o tzw. worach w zakonie, czyli przedstawicielach rosyjskiej mafii działających w Polsce. ...

Dr Tomasz Rożek – fizyk, popularyzator nauki i założyciel fundacji „Nauka. To lubię” – analizuje kulisy manipulacji wielkiego biznesu oraz oszustwa w świecie nauki. Nasz gość obnaża strategie, którymi wielkie korporacje oraz liczni szarlatani wpływają na opinię publiczną. Omawiamy te mechanizmy, odnosząc się do najnowszej książki Tomasza Rożka „Władza, pieniądze, nauka. Jak chciwość, ideologia i szaleństwo wypaczyły badania naukowe”. Z tego odcinka dowiecie się jak lobby tytoniowe próbowało przekupić naszego gościa oraz dlaczego e-papierosy są zagrożeniem dla naszego zdrowia. Poruszamy również temat kryzysu samotności w dzisiejszym, cyfrowym świecie i zastanawiamy się jaki wiek byłby odpowiedni dla rozpoczęcia korzystania z mediów społecznościowych. Zgadzamy się także co do tego, że zakaz korzystania z social mediów przez dzieci powinien być w Polsce jak najszybciej wprowadzony. W tej rozmowie poruszamy także tamat możliwego zadejścia zmian w kierunkach prądów morskich i konsekwencjach tego zjawiska dla naszej cywilizacji. Dyskutujemy o niewykorzystaniu edukacyjnego potencjału misji kosmicznej Sławosza Uznańskiego. A także rozmawiamy o sukcesach polskiej firmy IceEye na rynku technologii satelitarnych.