Rynek Zaskoczeń

Ołowiane dzieci to serial, który za kilka dni trafi na platformę Netflix”. To wstrząsająca opowieść o Jolancie Wadowskiej-Król (w którą wciela się Joanna Kulig) i tzw. „Śląskim Czarnobylu”. Jednej z największych katastrof w historii kraju, w której ofiarą padły tysiące dzieci z Szopienic.
Ale czy znacie prawdziwe wydarzenia, które zainspirowały tę produkcję?
W dzisiejszym odcinku przybliżamy historię tysięcy dzieci z katowickich Szopienic, które przez dekady były zatruwane ołowiem z lokalnej huty. To opowieść o systemowym milczeniu PRL-u, tym jak chroniono perłę socjalistycznej gospodarki i skromnej, ale niezwykle odważnej lekarce – dr Jolancie Wadowskiej-Król, nazywanej „Polską Erin Brockovich”.
W tym filmie dowiesz się:
🔴 Dlaczego w Szopienicach już w 1912 roku powstała szkoła specjalna i co miał z tym wspólnego ołów?
🔴 Jak dr Wadowska-Król „połączyła kropki” i odkryła, że jej pacjenci nie mają genetycznej choroby, lecz są zatruci?
🔴 O tajnej operacji badania 5000 dzieci pod nosem SB i władz partii.
🔴 O tym jaką rolę odegrała prof. Bożena Hager-Małecka.
🔴 Dlaczego huta wyłączała filtry na noc i jak to wpłynęło na mieszkańców osiedla Targowisko?
🔴 Jak doszło do ewakuacji całych osiedli i dlaczego niektórzy nie chcieli przeprowadzić się do Sosnowca?
To historia o tym, że bohaterowie nie zawsze noszą peleryny – czasem noszą biały fartuch i zwykłą lekarską torbę. Poznajcie kobietę, która rzuciła wyzwanie systemowi, by ratować najmłodszych.
I WYGRAŁA. Zatrzymując jedną z największych katastrof środowiskowych w historii Polski.
🎬 Serial „Ołowiane dzieci” zadebiutuje na Netflix już niebawem. Sprawdź, co wydarzyło się naprawdę!

Dlaczego USA tak bardzo chcą przejąć Grenlandię? Co Trump ma wspólnego z Arktyką? Czy chodzi o metale ziem rzadkich, ropę, wodę, szlaki handlowe, czy może... nowy projekt tarczy antyrakietowej USA?
W tym materiale Przemek Ćwik, który debiutuje na RYNKU KROWODERSKIM, zabiera Was w podróż przez najdziwniejszy geopolityczny plan ostatnich lat — pomysł kupienia Grenlandii przez Donalda Trumpa. Ale za tym wszystkim stoi nie tylko on. Są miliardy dolarów, nowe wojny o zasoby i… konserwatywni libertarianie, którzy chcą budować prywatne miasta-państwa.
Brzmi jak science-fiction? Tylko z pozoru. 
Zapraszamy na pełną faktów i nieoczywistych powiązań analizę: 7 powodów, dla których USA naprawdę chcą Grenlandii.
Opowiada: Przemek Ćwik.
Montaż i realizacja: Mateusz Jaśko.

🤡 Czy błazna warto słuchać?
W Krakowie znamy odpowiedź od pięciuset lat.
Stańczyk - błazen króla Zygmunta Starego - nie był żadnym dworskim pajacem do śmiechu. To był jeden z najbystrzejszych komentatorów polityki swojej epoki 🧠
Człowiek, który lepiej niż król rozumiał władzę, interesy i konsekwencje decyzji.
🎨 Jan Matejko uwiecznił go na swoich obrazach nie bez powodu.
Stańczyk widział to, czego królowie nie chcieli widzieć:
    upadek Smoleńska 🏰
    hołd pruski 🤝
    drogę prowadzącą do rozbiorów ⚠️

Ten film to opowieść o dwóch żartach Stańczyka, które przetrwały wieki.
O hołdzie pruskim, który wyglądał jak sukces, a okazał się katastrofą w długim trwaniu.
O Smoleńsku – twierdzy broniącej wschodniej bramy Rzeczpospolitej - i o tym, dlaczego błazen jako jedyny myślał, gdy wszyscy inni świętowali 🎉➡️💥
To także historia Matejki, który w Stańczyku namalował… samego siebie.
Bo Matejko nie był kronikarzem-pocztówkarzem 📸
Był malarzem drugiego dna.
Uczył Polaków myślenia o historii, interesach i polityce międzynarodowej - zanim to było modne.
Stańczyk rozumiał rzeczy, których władza często nie chce słyszeć:
👉 decyzje dziś mają konsekwencje jutro
👉 większość może się mylić
👉 czasem błazen widzi więcej niż król 👑

KRYZYS DEMOGRAFICZNY. Co się stanie, kiedy kraj zbuduje potęgę gospodarczą… ale po drodze zapomni, w jakim celu to robi? Dokładnie coś takiego stało się w Korei Południowej. Jednym z najbogatszych krajów świata, który jednak za swój sukces płaci gigantyczną cenę. Za 100 lat cała Korea ma mieć mniej ludzi niż dziś Seul.

A co się dzieje, kiedy inny – równie nowoczesny – postawi na rodzinę, wspólnotę i tradycję?

Wygrywa przyszłość? Tego dowodzi Izrael. Kraj, w którym dzieci rodzi się najwięcej.

W tym materiale opowiadam historię dwóch państw z dwóch końców współczesności.

Jeden z nich jest mokrym snem liberalnych mediów:
– praca ponad wszystko
– „wolność od zobowiązań”
– kariera jako religia
– i rekordowo niska dzietność, która prowadzi do wymarcia całego narodu.

Drugi kraj to ich najgorszy koszmar:
– rodzina jako centrum życia
– tradycja, wspólnota i odpowiedzialność
– i najwyższa dzietność w świecie rozwiniętym.

Który model wygrywa? Ten, który stawia ludzi ponad pieniądze.

Ten materiał nie jest o ideologii. Jest o przyszłości. O tym, dlaczego Polska nie powinna ślepo powtarzać błędów Korei Południowej. O tym, że nowoczesność może mieć różne twarze. I o tym, że pieniądze są narzędziem, a nie celem istnienia społeczeństwa.

Polakom od lat wmawia się, że są narodem „szalonym”, „nieracjonalnym”, a nawet „urodzonym do katastrof”. Że ułańska fantazja to wada, a „pijany jak Polak” to obelga.

Tymczasem prawdziwa historia mówi coś dokładnie odwrotnego.

Bitwa pod Somosierrą – w PRL przedstawiana jako przykład rzekomej polskiej głupoty – była jedną z najbardziej brawurowych i SKUTECZNYCH szarż w historii Europy. 125 szwoleżerów przebiło się przez umocnienia, których nie była w stanie ruszyć cała francuska armia. Zaimponowali Napoleonowi, zaimponowali Francuzom, a Bismarck szanował ich do tego stopnia, że tłumaczył Niemcom, czym różni się tchórz na koniu od... Polaka na koniu.

To, co mamy w DNA, to nie skłonność do samozagłady – tylko odwaga, odporność i umiejętność robienia rzeczy niemożliwych, nawet w warunkach beznadziejnych.

Od szwoleżerów, przez Ludwika Michała Paca i reformy rolne na Suwalszczyźnie, aż po Kazimierza Promyka, który… nauczył naród czytać, pracując przeciwko państwom zaborczym.

To nie są powody do wstydu.

To wszystko są powody do dumy.