Profesor Matczak

W nowym odcinku „Prawem i rozumem” odwieczny dylemat: litera czy duch? Czym tak naprawde jest prawo - ściśle rozumianym przepisem czy szerszym celem i sensem regulacji? Jak obiektywnie zidentyfikować ducha prawa, żeby nie stał się po prostu sposobem na wciskanie do prawa prywatnych ideologii prawników albo ich zleceniodawców. Jak zatrzymać populistów, którzy pokazują, że działają zgodnie z literą, choć tym samym niszczą praworządność i demokrację. Jakie to wszystko ma znaczenie dla konfliktu wokół Trybunału Konstytucyjnego? A w „Sanatorium Chorych Myśli” o idei „państwa-Frankensteina” i jak się przed nim obronić. Zapraszam!

🇵🇱 Czy istnieje populizm w dobrej sprawie?

Na to pytanie staram się odpowiedzieć w 55. odcinku „Prawem i rozumem”.

I odpowiadam „tak”! Dlatego trzeba promować Radykalne Centrum, które jest nie tylko merytoryczne, ale potrafi odwoływać do emocji.

Ktoś może zarzucić mi, że namawiam centrum do traktowania wyborców jak niewolników emocji. W tym filmie staram się odpowiedzieć na ten zarzut.

Zaczynam od pacjenta Antonio Damasia: człowieka, który po operacji mózgu zachował pełną inteligencję i zdolność rozumowania moralnego, ale stracił emocje i przestał umieć cokolwiek zdecydować. Model komunikacji bez emocji zakłada właśnie takiego obywatela.

Mówię o tym, dlaczego emocja jest sposobem, w jaki treść w ogóle dociera do adresata. Dlatego zdjęcie jednego utopionego dziecka zrobiło więcej niż cztery lata statystyk z Syrii.

Moja teza: zakaz emocji w polityce jest niewykonalny, bo mówić bez nich się nie da. Ale trzeba zaproponować kryterium jej wykorzystania. Emocja jest uprawniona wtedy, gdy odpowiada faktom. Manipulacja omija władzę sądzenia, perswazja do niej dociera.

🇵🇱 Liberalni przywódcy muszą się nauczyć zwalczać populizm populizmem - inaczej sromotnie przegrają.

Ludzie uważający siebie za racjonalnych, często pogardzający osobami religijnymi i antyszczepionkowcami z powodu ich nieracjonalności, sami dyskutują w sprawie kandydatury Berka jak osoby religijne i przeciwnicy szczepień.

Nasza dyskusja publiczna stacza się w jakąś przepaść. O tym w najnowszym odcinku „Prawem i rozumem” - z konkretnymi przykładami wypowiedzi i argumentów, między innymi Joanny Szczepkowskiej i ks. Lemańskiego.

Premier Tusk wysyła do Trybunału Konstytucyjnego swojego ministra i prawą rękę. Jedni krytykują ten ruch jako dalsze upolitycznienie Trybunału, inni popierają, bo wierzą, że Maciej Berek będzie kimś w rodzaju konstytucyjnego Rambo, który zrobi wreszcie w TK porządek. Jak ocenić tę decyzję? O tym w najnowszym odcinku „Prawem i rozumem”, a także o planie Wojciecha Sadurskiego na naprawę Trybunału oraz o rozwoju inicjatywy Klubów Radykalnego Centrum. Zapraszam!

Czy żyjemy jeszcze w kulturze opowieści, czy już tylko w kulturze punktu?

Prof. Ewa Łętowska zakończyła niedawno wywiad w TVP mówiąc: może lepiej porozmawiać o jednej sprawie porządnie, niż przebiegać przez dziesięć tematów bez głowy. To nie był tylko komentarz do programu telewizyjnego, ale diagnoza całej współczesnej debaty publicznej.

Dlaczego coraz trudniej nam utrzymać uwagę, pamiętać wcześniejsze deklaracje polityków i prowadzić prawdziwe spory? W 52. odcinku „Prawem i rozumem” próbuję odpowiedzieć na pytanie, co dzieje się ze społeczeństwem, które zamienia opowieści w serię oderwanych od siebie punktów.

Na konkretnych przykładach (od zmieniającego się stosunku Sławomira Mentzena i Konfederacji do Ukrainy po ocenę sędziego Mitery) pokazuję, jak kultura punktu utrudnia rozliczanie polityków z ich słów i czynów.

Gdy pamięć zastępują chwilowe emocje, konsekwencje przestają mieć znaczenie.

Zapraszam do słuchania!