Wiedza w Głosie

👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕

W tym odcinku rozmawiam z Prof. Marcinem Paukiem, historykiem mediewistą i profesorem Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizującym się w społecznej i ustrojowej historii Europy Środkowej, o tym, kim naprawdę były elity średniowiecza i jak działały mechanizmy władzy. Poruszamy m.in. rolę rycerstwa i duchowieństwa, kwestie awansu społecznego, władzy królewskiej oraz tego, skąd właściwie czerpiemy wiedzę o tej epoce.

00:00:00 Wstęp
00:01:00 Kto był elitą w średniowieczu?
00:02:00 Hierarchia grup społecznych
00:04:20 Feudalizm
00:06:40 Niewolnicy
00:08:50 Rycerstwo
00:11:00 Czy trzeba się było urodzić wysoko?
00:14:20 Jak zostać rycerzem?
00:16:30 Jak dostać herb?
00:19:10 Rola ziemi
00:22:00 Ministeriałowie
00:25:40 Własność w średniowieczu
00:29:00 Świadczenie militarne
00:32:20 Duchowieństwo
00:40:00 Wyższe rangi szlacheckie
00:42:00 Książęta
00:46:30 Koronacja Chrobrego
00:49:00 Władza królewska
00:53:00 Stolica
00:57:00 Legitymizacja władzy
00:58:40 Mieszczanie
01:05:30 Armia zawodowa
01:08:30 Kultura rycerska
01:10:00 Czy Chłopi mieli władzę?
01:12:50 Skąd czerpać wiedzę?

👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕

W tym odcinku rozmawiam z Prof. Maciejem Górnym o I wojnie światowej – jej przyczynach, przebiegu oraz o tym, jak wyglądało życie społeczeństw w czasie wielkiego konfliktu. Rozmawiamy także o propagandzie, traumie po wojnie i o tym, dlaczego I wojna światowa była momentem, w którym skończył się stary świat, a zaczął nowy.

00:00:00 Wstęp
00:01:10 Atmosfera przed 1WŚ
00:06:30 Rozpad starego porządku
00:13:30 Ententa i Państwa Centralne
00:18:40 Kto był dobry a kto zły?
00:23:40 Czy musiał do niej dojść?
00:27:00 Wojna nowoczesna
00:29:50 Śmierć romantycznego mitu wojny?
00:32:30 Wzrost śmiertelności
00:36:40 Czego spodziewały się obie strony?
00:37:40 Wojna Okopowa
00:43:50 Gazety w trakcie wojny
00:50:30 Uchodźcy i rozpad społeczeństwa
00:56:00 Zamienniki żywności
00:59:00 Propaganda wojenna
01:05:40 Perspektywa żołnierzy
01:08:40 Los weteranów
01:13:30 Wzrost przestępczości
01:14:30 Skąd czerpać wiedzę?

👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕

W tym odcinku rozmawiam z prof. Janem Kozłowskim filologiem klasycznym, kierownikiem Zakładu Literatur i Języków Klasycznych w IFK UW o tym, jak intertekstualność pozwala odkrywać ukryte znaczenia w tekstach biblijnych i czytać je jako złożone konstrukcje literackie. Na konkretnych przykładach pokazujemy związki między Biblią a literaturą grecką – od Homera i Eurypidesa po Platona – oraz ich konsekwencje dla rozumienia chrześcijaństwa. Rozmawiamy też o tym, dlaczego bez znajomości kontekstów kulturowych i językowych łatwo spłycić sens tych tekstów.

00:00:00 Wstęp
00:01:00 Ile zostało do odkrycia?
00:03:40 Historia a fikcja
00:06:30 Kultura żydowska i grecka
00:11:00 Adam i Ewa inspirowane Odyseją
00:20:00 Czy nawiązania są świadome?
00:24:00 Motywy ofiar w Biblii i mitach greckich
00:28:20 Czy są motywy literackie wynalezione przez Biblię?
00:38:30 Intertekstualność
00:47:30 Zdrowaś Maryjo
00:56:20 Czy dziewictwo Maryi to kwestia tłumaczenia?
01:00:00 Nowy Testament a Septuaginta
01:03:00 Skąd czerpać wiedzę?

👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕

Gościem odcinka jest Paweł Golik – genetyk, profesor nauk biologicznych, popularyzator nauki, z którym rozmawiamy o pochodzeniu i definicji życia, kluczowych etapach ewolucji oraz znaczeniu DNA i płciowości. Zastanawiamy się także nad relacją genów i kultury, granicami ludzkiego życia oraz tym, czego nauka wciąż nie potrafi wyjaśnić.

Rekomendowane źródła wiedzy: Prof. Golik poleca książki popularyzatorów nauki takich jak Richard Dawkins, Jerry Coyne (o ewolucji), Nick Lane (o ewolucji komórek), Adam Rutherford i Marcin Ryszkiewicz (o prehistorii człowieka), a także dobre blogi i podcasty popularnonaukowe.

00:00:00 Wstęp
00:01:00 Przedstawienie gościa
00:01:20 Skąd życie na ziemi?
00:03:50 Kiedy zaczęło się życie?
00:07:10 Pierwszy organizm na ziemi
00:08:40 Wymarłe organizmy
00:11:00 Jak tlen zabija
00:13:20 Skąd tlen na ziemi?
00:14:20 Co było przed fotosyntezą?
00:17:00 Czym jest życie?
00:22:10 Czy wirusy są żywe?
00:24:30 Czy wszystko co żyje ma DNA?
00:27:30 Powstanie życia wielokomórkowego
00:30:10 Czy komórki są osobnymi organizmami?
00:35:10 Jak powstał podział na płeć?
00:45:40 DNA człowieka jest podobne do DNA muchy?
00:50:40 Co jest dla ludzi atrakcyjne?
00:53:20 Ewolucyjne wyjaśnienia zachowań
00:57:00 Natura vs. Kultura
01:02:00 Badania na bliźniętach
01:04:20 Czym jest Śmierć?
01:05:50 Czy da się żyć w nieskończoność?
01:08:00 Skąd czerpać wiedzę?

👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕

W tym odcinku rozmawiam z prof. Marią Krzysztofem Byrskim – orientalistą, indologiem, byłym Ambasadorem RP w Indiach – o związkach między kulturą Indii i Europy, od wspólnych indoeuropejskich korzeni po zaskakujące paralele między hinduizmem wedyjskim a chrześcijaństwem. Zastanawiamy się także nad przemianami hinduizmu, znaczeniem świadomości i ofiary w myśleniu religijnym oraz nad tym, czego Europa może nauczyć się od Indii w świecie rosnącej różnorodności i globalnych wyzwań.

00:00:00 Wstęp
00:01:00 Przedstawienie gościa
00:02:00 Podobieństwa między Europą i Indiami
00:05:00 Historia Indoeuropejczyków
00:06:00 Święta Krowa
00:08:00 Ariowie
00:12:00 Nietykalni
00:14:20 Sanskryt
00:15:30 Hindusi i Muzułmanie
00:19:30 Nacjonalizm w Indiach
00:22:30 Śruti
00:25:30 Wedy
00:30:00 Świadomość i medytacja
00:35:00 Hinduizm a Chrześcijaństwo
00:44:00 Odmiany Hinduizmu
00:45:00 Śiwa Lingam
00:48:00 Kamasutra
00:56:30 Kasty
01:02:00 Najbardziej niezrozumiałe dla Europejczyków
01:06:00 Reinkarnacja
01:09:00 Indie jako mocarstwo