Wiedza w Głosie

👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕

Gościem odcinka jest Paweł Golik – genetyk, profesor nauk biologicznych, popularyzator nauki, z którym rozmawiamy o pochodzeniu i definicji życia, kluczowych etapach ewolucji oraz znaczeniu DNA i płciowości. Zastanawiamy się także nad relacją genów i kultury, granicami ludzkiego życia oraz tym, czego nauka wciąż nie potrafi wyjaśnić.

Rekomendowane źródła wiedzy: Prof. Golik poleca książki popularyzatorów nauki takich jak Richard Dawkins, Jerry Coyne (o ewolucji), Nick Lane (o ewolucji komórek), Adam Rutherford i Marcin Ryszkiewicz (o prehistorii człowieka), a także dobre blogi i podcasty popularnonaukowe.

00:00:00 Wstęp
00:01:00 Przedstawienie gościa
00:01:20 Skąd życie na ziemi?
00:03:50 Kiedy zaczęło się życie?
00:07:10 Pierwszy organizm na ziemi
00:08:40 Wymarłe organizmy
00:11:00 Jak tlen zabija
00:13:20 Skąd tlen na ziemi?
00:14:20 Co było przed fotosyntezą?
00:17:00 Czym jest życie?
00:22:10 Czy wirusy są żywe?
00:24:30 Czy wszystko co żyje ma DNA?
00:27:30 Powstanie życia wielokomórkowego
00:30:10 Czy komórki są osobnymi organizmami?
00:35:10 Jak powstał podział na płeć?
00:45:40 DNA człowieka jest podobne do DNA muchy?
00:50:40 Co jest dla ludzi atrakcyjne?
00:53:20 Ewolucyjne wyjaśnienia zachowań
00:57:00 Natura vs. Kultura
01:02:00 Badania na bliźniętach
01:04:20 Czym jest Śmierć?
01:05:50 Czy da się żyć w nieskończoność?
01:08:00 Skąd czerpać wiedzę?

👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕

W tym odcinku rozmawiam z prof. Marią Krzysztofem Byrskim – orientalistą, indologiem, byłym Ambasadorem RP w Indiach – o związkach między kulturą Indii i Europy, od wspólnych indoeuropejskich korzeni po zaskakujące paralele między hinduizmem wedyjskim a chrześcijaństwem. Zastanawiamy się także nad przemianami hinduizmu, znaczeniem świadomości i ofiary w myśleniu religijnym oraz nad tym, czego Europa może nauczyć się od Indii w świecie rosnącej różnorodności i globalnych wyzwań.

00:00:00 Wstęp
00:01:00 Przedstawienie gościa
00:02:00 Podobieństwa między Europą i Indiami
00:05:00 Historia Indoeuropejczyków
00:06:00 Święta Krowa
00:08:00 Ariowie
00:12:00 Nietykalni
00:14:20 Sanskryt
00:15:30 Hindusi i Muzułmanie
00:19:30 Nacjonalizm w Indiach
00:22:30 Śruti
00:25:30 Wedy
00:30:00 Świadomość i medytacja
00:35:00 Hinduizm a Chrześcijaństwo
00:44:00 Odmiany Hinduizmu
00:45:00 Śiwa Lingam
00:48:00 Kamasutra
00:56:30 Kasty
01:02:00 Najbardziej niezrozumiałe dla Europejczyków
01:06:00 Reinkarnacja
01:09:00 Indie jako mocarstwo

👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕

Gościem odcinka jest Prof. Andrzej Buko – archeolog, specjalista od wczesnego średniowiecza, z Uniwersytetu Warszawskiego. Rozmawiamy o rewolucji w archeologii dzięki nowym technologiom, przełomowych odkryciach dotyczących początków państwa polskiego oraz o tym, jak współczesna nauka zmienia nasze rozumienie etniczności, granic i roli elit we wczesnym średniowieczu.

Rekomendowane źródła dla zainteresowanych:
prof. Andrzej Buko:
Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej: odkrycia, hipotezy, interpretacje
Świt Państwa Polskiego
prof. Marian Rębkowski:
Jak powstawało Pomorze
O chrystianizacji Pomorza
prof. Przemysław Urbańczyk:
Seria monografii na temat początków państwa polskiego.

00:00:00 Wstęp
00:01:00 Przedstawienie gościa
00:01:20 Ile zostało do odkrycia?
00:02:30 Kim byli Mazowszanie?
00:05:00 Azjaci na Mazowszu
00:06:40 Archeolodzy a historycy
00:11:00 Nowe informacje o początkach Polski
00:14:00 Wczesny rozwój państwa
00:17:40 Elity były z zewnątrz?
00:21:00 Handel niewolnikami
00:22:50 Budowa grodów
00:24:10 Etniczność
00:28:30 Nazwy plemion
00:34:40 Skandynawowie w Polsce
00:39:20 Datowanie izotopowe
00:41:00 Czy Archeolog potrafi przyznać się do błędu?
00:43:00 Pochodzenie Słowian
00:47:30 Archeologia i Polityka
00:52:00 Granice w X wieku
00:56:20 Czy ludzie wiedzieli w jakim kraju mieszkają?
00:58:20 Współpraca z historykami
01:02:00 Przyszłość archeologii
01:05:00 Skąd czerpać wiedzę?

👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕

Gościem odcinka jest prof. Gościwit Malinowski, filolog klasyczny, autor podcastu Interpretacje. W rozmowie poruszamy temat pochodzenia Polaków i Słowian, znaczenia i ewolucji nazwy „Polska”, a także kontrowersji wokół teorii autochtonicznej i allochtonicznej. Zastanawiamy się, co naprawdę mówią nam źródła pisane, dlaczego historia bywa wykorzystywana politycznie, oraz czy język może powiedzieć więcej niż geny. Rozmawiamy także o języku praindoeuropejskim, cyrylicy, religii Słowian, turbosłowianizmie i... wampirach.

00:00:00 Wstęp
00:01:00 Przedstawienie gościa
00:01:20 Skąd pochodzimy?
00:02:20 Skąd nazwa Polska?
00:06:00 Pierwsza nazwa Polski
00:10:30 Kto wymyślił nazwę Polska?
00:12:10 Problemy z badaniami historycznymi 
00:16:30 Stronniczość tekstów źródłowych
00:18:20 Jak polityka ingeruje w historię?
00:21:20 Granice Słowiańszczyzny
00:22:20 Spór o (słowiańską) Macedonię
00:25:00 Konstantynopol czy Istambuł?
00:26:30 Autochtonizm i allochtonizm 
00:30:00 Kto mieszkał w Polsce w starożytności?
00:34:30 Czy ktokolwiek jest autochtonem?
00:36:50 Skąd wzięli się Węgrzy?
00:39:30 Czy język i geny są powiązane?
00:41:40 Indoeuropejczycy
00:46:10 Które języki nie są indoeuropejskie
00:47:40 Czy wszystkie języki pochodzą od jednego?
00:50:10 Czy moglibyśmy się dogadać z Bolesławem Chrobrym
00:52:10 Jak powstał język angielski
00:55:00 Jak dogadywano się bez znajomości języków?
00:59:00 Tajemnica języka baskijskiego
01:01:30 Języki azjatyckie
01:05:00 Cyrylica i cerkiewno słowiański
01:12:00 Tajemnice chrztu Mieszka
01:15:10 Słowianie w starożytności
01:19:10 Czy Słowianin to niewolnik?
01:21:00 Turbosłowianizm
01:24:00 Religia Słowian
01:27:20 Mitologia Skandynawska
01:30:00 Ewolucja religii
01:34:50 Wampiry
01:36:20 Gościwit i imiona słowiańskie
01:42:00 Imię Mieszko
01:44:00 Słowa zabytki
01:47:00 Skąd czerpać wiedzę?

👉 Doceń moją pracę i postaw mi kawę!  https://buycoffee.to/wiedza-w-glosie ☕

Gościem odcinka jest prof. Paweł Kras, historyk średniowiecza z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Rozmawiamy o Inkwizycji – czym była w rzeczywistości, dlaczego powstała i z czym faktycznie walczyła. Profesor tłumaczy genezę tej instytucji, jej funkcjonowanie oraz miejsce w systemie prawa średniowiecznego, oddzielając fakty od narosłych przez wieki mitów. W rozmowie poruszamy także kwestie herezji, kar, tortur, procesów inkwizycyjnych oraz tego, skąd wzięła się „czarna legenda” Inkwizycji i na ile odpowiada ona historycznej prawdzie.

00:00:00 Wstęp
00:01:00 Przedstawienie gościa
00:01:20 Ocena inkwizycji
00:03:00 Geneza słowa inkwizycja
00:05:30 Inkwizycja kościelna
00:10:20 Ordalia
00:11:00 Prawo kościelne a świeckie
00:15:20 Inkwizycja jako postęp w sądownictwie
00:18:30 Dominikanie i Franciszkanie
00:22:00 Niezależność inkwizytorów
00:24:20 Kto był heretykiem?
00:30:40 Heretycy a schizmatycy
00:33:00 Katarzy
00:39:10 Nawracanie
00:42:10 Co wolno było inkwizycji?
00:48:40 Biurokracja inkwizycyjna
00:53:50 Czarna legenda inkwizycji
01:00:40 Jak powszechne były wyroki śmierci?
01:08:40 Rodzaje kar
01:12:40 Tortury
01:19:24 Czarownice
01:22:40 Inkwizycja w Polsce
01:29:40 Ocena końcowa