Wszechnica FWW - Historia

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [1 września 2026 r.]Na Zachodzie kończą się wakacje. W Polsce to szczególny moment refleksji. 1 września 1939 roku niemal wszystkim polskim rodzinom zawalił się świat. Ich bezpieczne i lepiej lub gorzej zorganizowane państwo przestało istnieć. Czy i jakie wnioski wyciągnęliśmy z tej lekcji? Gdzie my Polacy jesteśmy dzisiaj i jak działamy wobec zmieniającego się świata. A co się zmienia i dlaczego? O tym w kolejnej rozmowie z Jerzym Markiem Nowakowskim.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z dr hab. Władysławem Bułhakiem w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [25 sierpnia 2026 r.]Wrzesień 1939 rok. Armia polska w rozsypce. Instytucje przedwrześniowej polski przestają funkcjonować. Rząd i prezydent i naczelny wódz II Rzeczpospolitej uciekają do Rumunii, gdzie zostają internowani. We Francji powstaje nowy rząd, wybrany nowy prezydent i polskie wojsko. Po 17 września, przekroczeniu przez armię sowiecką granicy wschodniej, część polskich oddziałów przechodzi głównie na Węgry gdzie zostają internowane. Rozpoczyna się masowa ucieczka polskich żołnierzy z Węgier do Francji, do nowo formującej się armii. Węgrzy „przymykają oko” na te ucieczki. „Turyści Sikorskiego”- jak nazywano tych przebranych po cywilnemu żołnierzy - masowo wędrują przez Europę.Jedną z przedwojennych instytucji, która się ewakuowała i odbudowywała we Francji, a po jej klęsce przeniosła się do Anglii, był polski wywiad. Jakie były jego wojenne losy, sukcesy i wpadki? Jakim procesom podlegał? Jakie były jego losy po upadku Francji i ucieczce na „wyspę ostatniej nadziei”, co się stało z nim po Poczdamie.Zapraszamy na rozmowę z dr Władysławem Bułhakiem z Instytutu Pamięci Narodowejdr hab. Władysław Bułhak – historyk, specjalista w zakresie historii wywiadu, kontrwywiadu i nauk o bezpieczeństwie. Pracownik Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej oraz wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego. W swojej pracy naukowej zajmuje się m.in. stosunkami polsko-rosyjskimi w XIX i XX wieku, historią polskich służb wywiadowczych, wywiadem i kontrwywiadem Polskiego Państwa Podziemnego, działalnością służb PRL oraz problematyką zimnej wojny. Autor i redaktor licznych publikacji naukowych, m.in. książek „Szpiedzy PRL-u”, „Wywiad PRL a Watykan 1962–1978” oraz „W masce i bez maski. Wywiad polski na wychodźstwie w czasie II wojny światowej”.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [11 sierpnia 2026 r.]Wakacje to zwykle sezon „ogórkowy”, a media gorączkowo poszukują tematów. Dawniej w czasie wakacji „pojawiał” się potwór z Loch Ness, gdzieś straszyły duchy albo ktoś widział dziwne leśne stwory. Dzisiaj nic z tych rzeczy – świat się gotuje i niemal codziennie docierają do nas nowe wiadomości.Ostatnio na przykład prezydent Trump odwołał „największy od II wojny światowej atak na Iran”. Media donoszą o zamieszaniu wokół różnego rodzaju pocisków rakietowych, z których USA się „wystrzelały”, chcąc zmusić Iran do zaakceptowania pokoju. Ten jednak się nie ugiął i negocjuje z Omanem warunki, na jakich statki będą mogły przepływać przez cieśninę Ormuz.Z kolei Ukrainie brakuje pocisków antybalistycznych, przez co staje się coraz bardziej bezbronna wobec tego rodzaju (pocisków balistycznych) broni. Potrafiła jednak zniszczyć około 25% zasobów platformy sprzedażowej Wildberries, na której Rosjanie (w tym żołnierze) kupowali sprzęt wojskowy, a rosyjski przemysł militarny sprowadzał elementy optyczne i elektroniczne do produkcji dronów. Ukraina jest też bardzo skuteczna w unieruchamianiu rosyjskich rafinerii – w efekcie Rosjanie stoją w kolejkach po benzynę.Jeśli chodzi o Polskę – jakoś ucichła sprawa stacjonowania (obecności) wojsk amerykańskich, co obiecał Donald Trump. Za to coraz śmielej działa rosyjska piąta kolumna. Grzegorz Braun powtarza, że obecność wojsk NATO i wojsk amerykańskich w Polsce to narażanie kraju na rosyjski atak oraz działanie noszące znamiona zdrady stanu. Wypowiedzi tego polityka współgrają z treścią rosyjskiego ultimatum z 2021 roku, w którym Rosja żądała wycofania wszystkich wojsk NATO z Polski i pozostałych dawnych krajów bloku wschodniego.Te wypowiedzi oraz brak zdecydowanego sprzeciwu wobec nich są oczywiście obserwowane przez rządy innych krajów. Powodują, że Polska coraz bardziej traci zdolności koalicyjne i zostaje pozbawiana roli, jaką powinna odgrywać we wzmacnianiu wschodniej flanki NATO.Rosja wygrywa też wojnę dezinformacyjną – Polacy są bliscy powszechnego uznania, że większym zagrożeniem dla Polski jest Ukraina niż Rosja.Jak mogą potoczyć się dalsze wydarzenia? To będzie tematem rozmowy z Jerzym Markiem Nowakowskim we wtorek, 11 sierpnia 2026 roku, tuż przed naszą przerwą wakacyjną.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z dr Agnieszką Bryc i Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [4 sierpnia 2026 r.]Minęły czasy, gdy wakacje były sezonem ogórkowym - świat się gotuje. Trwają dwie gorące wojny, z których obie bezpośrednio dotyczą Europy i Polski. Świat toczy też walkę na frontach hybrydowych i dezinformacyjnych.Trwa wojna dezinformacyjna. Jeden wpis w mediach społecznościowych spowodował najazd migrantów na Ceutę, hiszpańską enklawę w Afryce, w wyniku czego śmierć poniosło kilkadziesiąt osób. Gdy okazało się, że to fałszywa informacja, migranci wrócili.Jednak wydarzenie to pokazało, jak łatwo zdestabilizować Europę - partie prawicowe natychmiast zaatakowały Hiszpanię i zaczęły żądać wykluczenia jej ze strefy Schengen, choć przecież Ceutę odgradza od kontynentu co najmniej 14 km morza o niezwykle silnych prądach. Uchodźcy stali się bronią, którą - jak się zdaje - wykorzystują nie tylko Rosjanie.W Polsce po raz pierwszy spadł (na szczęście na pole) i wybuchł rosyjski pocisk kierowany, co wywołało kolejną gorącą awanturę polityczną. Czyżby Rosjanie zyskali kolejny sposób dzielenia Polaków.Te wydarzenia wymagają uporządkowania i głębszej analizy, dlatego przyjrzymy się im w kolejnej Międzynarodowej Rozmowie Wszechnicy. Gościem Jerzego Marka Nowakowskiego i Piotra Szczepańskiego będzie po raz kolejny dr Agnieszka Bryc.fot Agnieszka Bryc: https://www.kew.org.pl/protecting-european-values/agnieszka-bryc-fellow/Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [28 lipca 2026 r.]Fernand Braudel nazwał wojny „pianą historii” – pianą, która unosi się nad głębokimi, długofalowymi procesami przemian. Jakie zatem procesy toczą się dziś pod tą „pianą” w kontekście wojen w Ukrainie czy na Bliskim Wschodzie? I jak te konflikty wpłyną na przyszłość?Czy obecne pokolenie Europejczyków – w tym Polaków – miało szczęście, żyjąc w czasie strategicznej pauzy i rozkwitu Unii Europejskiej, która przyniosła niespotykany dotąd dobrobyt? Czy ten projekt ma szansę przetrwać, czy właśnie dobiega końca, a my wracamy do realiów, w których głównym celem staje się walka o przetrwanie? Wszak poprzednie architektury bezpieczeństwa – te po pokoju westfalskim, kongresie wiedeńskim czy berlińskim – również ostatecznie spłonęły w pożogach wojennych. Czy da się jeszcze uratować europejski dobrobyt?W kolejnej rozmowie poszukamy odpowiedzi na te pytania, odpowiadając również na pytania naszych widzów z poprzednich spotkań. A ponieważ trwają wakacje, zaproponujemy także kilka lektur i miejsc do odwiedzeniaJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/