Wszechnica FWW - Historia

Seminarium IRWiR PAN z udziałem dr hab. Wojciecha Kniecia, prof. UMK w Toruniu, dr Elwiry Piszczek, UMK w Toruniu i dr hab. Tomasza Marcysiaka, prof. UWSB Merito w Toruniu [1 czerwca 2026 r.]Jak młodzi mieszkańcy polskiej wsi widzieli swoją przyszłość pod koniec lat 60.? Jak oceniali przemiany zachodzące na wsi w okresie Polski Ludowej? Co myśleli o reformie rolnej, Państwowych Gospodarstwach Rolnych oraz przejmowaniu rodzinnych gospodarstw?W tym seminarium Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk badacze sięgają do wyjątkowego źródła historycznego – pamiętników młodzieży wiejskiej nadesłanych w 1969 roku na konkurs „Moja wieś w 25-lecie Polski Ludowej”, zorganizowany przez „Gazetę Pomorską”. Ponad 120 prac, liczących łącznie ponad 850 stron, stanowi niezwykły zapis doświadczeń, marzeń, obaw i aspiracji młodych ludzi żyjących na polskiej wsi w okresie intensywnych przemian społecznych i gospodarczych.Analiza tych materiałów pozwala spojrzeć na historię PRL z perspektywy zwykłych mieszkańców wsi. Uczestnicy seminarium pokazują, jak młodzi ludzie postrzegali modernizację rolnictwa, rozwój edukacji, migracje do miast, przemiany obyczajowe oraz relacje między tradycją a nowoczesnością. Szczególne miejsce zajmują pytania o przyszłość rodzinnych gospodarstw, dziedziczenie ziemi oraz kulturowy obowiązek przejęcia ojcowizny.W seminarium udział biorą:dr hab. Wojciech Knieć, prof. UMK – socjolog wsi związany z Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, profesor Instytutu Socjologii i kierownik Katedry Ekologii Społecznej. W swoich badaniach zajmuje się rozwojem lokalnym, społeczeństwem obywatelskim, organizacjami pozarządowymi oraz przemianami społecznymi na obszarach wiejskich. Analizuje m.in. kapitał społeczny, partnerstwa lokalne i procesy rozwoju obszarów wiejskich w Polsce i Europie.dr Elwira Piszczek – socjolożka związana z Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, adiunkt w Katedrze Ekologii Społecznej Instytutu Socjologii. Specjalizuje się w metodach badań społecznych, socjologii wsi, socjologii zdrowia oraz badaniach jakościowych. W swoich pracach zajmuje się m.in. przemianami społecznymi na wsi, organizacjami pozarządowymi, krótkimi łańcuchami żywnościowymi oraz społecznymi aspektami zdrowia i codzienności.dr hab. Tomasz Marcysiak, prof. UWSB Merito – socjolog związany z Uniwersytet WSB Merito w Toruniu, badacz przemian społecznych zachodzących na obszarach wiejskich. W swoich badaniach wykorzystuje metody socjologii jakościowej, analizując m.in. postawy przedsiębiorcze mieszkańców wsi, kulturę ludową, strategie życiowe oraz aspiracje edukacyjne młodzieży i dzieci. Autor publikacji poświęconych współczesnej wsi i aktywny organizator projektów badawczych oraz obozów naukowych.Seminarium organizowane przez Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN (IRWiR PAN).Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#IRWiRPAN #WieśPolska #HistoriaWsi #PolskaLudowa #SocjologiaWsi #HistoriaSpołeczna #MłodzieżWiejska #RozwójWsi #Pamiętniki #Nauka #historia #wieś #wieś #PRL #historiaPolski #socjologia #IRWiRPAN #rolnictwo #PGR #młodzieżwiejska #historiaspołeczna #PolskaLudowa #badaniaspołeczne #pamiętniki #modernizacja #wiejskiehistorie #nauka

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [2 czerwca 2026 r.]Otorbienie to naturalny proces obronny organizmu. Polega na odizolowaniu zmiany chorobowej lub ciała obcego za pomocą łącznotkankowej torebki. To swoiste „mury obronne” wokół zagrożenia, z którym układ odpornościowy nie potrafi sobie poradzić.Zmieniają się pokolenia, a Polska wciąż tkwi w hipnozie geopolitycznego fatum. Choć Niemcy się zmieniły, a Rosja została odsunięta od naszych granic, to stare lęki – regularnie podgrzewane i podlewane propagandowym sosem – wciąż nad nami wiszą.W przypadku Niemiec skład tego sosu jest stary jak świat: to „odwieczny wróg czyhający na naszą niezawisłość”. Zmieniły się tylko narzędzia. Skoro wojna się nie udała, Niemcy wymyśliły Unię Europejską, która poprzez SAFE, Zielony Ład czy Mercosur ma doprowadzić Polaków do ubóstwa i wynarodowienia.Z kolei miejsce Rosji, która przez stulecia niszczyła nasz naród, w tej opowieści zajęła… Ukraina. Ukraińcy mieli nas wykorzystać, podstępem odebrać uzbrojenie, a teraz dążą do „zukrainizowania” Polski, odrzucając naszą wersję ich własnej historii. Nie potrafimy zarządzić kwestią rozliczenia Zbrodni Wołyńskiej… Rozłam się pogłębia.W ten sposób sami zamykamy się w oblężonej twierdzy. Budowanie międzynarodowej pozycji graniczy z cudem, zwłaszcza gdy rząd negocjuje układy, a prezydent publicznie podważa ich sens. Polska zaczyna być otorbiana – jak obce ciało tkwiące w żywym organizmie Europy.Kto podsyca ten proces? Słuchając wypowiedzi niektórych naszych polityków, trudno nie zadać pytania: „Czy na Pana/Pani miejscu rosyjski agent wpływu mówiłby cokolwiek innego?”.O tym oraz o innych kluczowych sprawach międzynarodowych porozmawiamy już 2 czerwca 2026 r. z Jerzym Markiem Nowakowskim.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Fundacja Centrum im. prof. Bronisława Geremka wraz z Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie zapraszają na kolejną debatę w ramach cyklu „Środy Europejskie”. Partnerem wydarzenia jest Fundacja Lechmar.Debata będzie poświęcona najważniejszym wyzwaniom związanym z odbudową Ukrainy po wojnie — zarówno w wymiarze politycznym i społecznym, jak i gospodarczym oraz infrastrukturalnym. Osoby uczestniczące w dyskusji porozmawiają o tym, jak międzynarodowa społeczność może skutecznie wspierać Ukrainę, jakie priorytety powinny wyznaczać politykę pomocową oraz jaką rolę w tym procesie mogą odegrać organizacje pozarządowe, instytucje międzynarodowe i sektor prywatny.W rozmowie pojawią się także pytania o doświadczenia innych państw, które mogą być przydatne w planowaniu odbudowy Ukrainy, oraz o znaczenie współpracy między administracją publiczną, partnerami międzynarodowymi, biznesem i społeczeństwem obywatelskim.W dyskusji udział wezmą:Mykoła Kniażycki – deputowany do Rady Najwyższej Ukrainy,Paweł Kowal – przewodniczący sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych, przewodniczący Rady do spraw Współpracy z Ukrainą,Przemysław Krych – inwestor, założyciel Cornerstone Investment Management.Spotkanie poprowadzi Jolanta Pieńkowska – dziennikarka, prezenterka telewizyjna i radiowa.Mykoła Kniażycki – deputowany do Rady Najwyższej Ukrainy, dziennikarz, producent i menedżer mediów (koncernów medialnych i kanałów telewizyjnych). Współprzewodniczący Grupy Parlamentarnej ds. Kontaktów Międzyparlamentarnych z Polską, przewodniczący Komisji Parlamentarnej Stowarzyszenia między Ukrainą i UE.Paweł Kowal – przewodniczący Sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych, przewodniczący Rady do spraw Współpracy z Ukrainą. Politolog, historyk, polityk i publicysta. Profesor Instytutu Studiów Politycznych PAN. Autor artykułów naukowych, analiz i książek na tematy transformacji w Europie Środkowej i ZSRS oraz polityki wschodniej.Przemysław Krych – założyciel Cornerstone Investment Management i Griffin Real Estate, inwestor z doświadczeniem w zarządzaniu aktywami, restrukturyzacji i realizacji strategicznych transakcji. Ekspert w tworzeniu wartości inwestycyjnej i rozwoju projektów w Europie Środkowo-Wschodniej.Jolanta Pieńkowska – dziennikarka i prezenterka telewizyjna oraz radiowa. W latach 2006–2025 związana z Grupą TVN. Wcześniej pracowała w TVP, gdzie do 2004 roku prowadziła główne wydanie Wiadomości oraz programy publicystyczne i wieczory wyborcze. W radiowej Trójce do lipca 2006 prowadziła poranny „Salon Polityczny”. Wielokrotnie nagradzana za dziennikarskie osiągnięcia.„Środy Europejskie” to cykl debat organizowanych przez Fundację Centrum im. prof. Bronisława Geremka we współpracy z Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie.Spotkania poświęcone są szeroko pojętej tematyce europejskiej, obejmującej zagadnienia związane z bezpieczeństwem, integracją, ekologią, demokracją, kulturą i tożsamością europejską. Tworzą przestrzeń do refleksji i rozmowy z ekspertami, badaczami oraz przedstawicielami instytucji publicznych i organizacji społecznych.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#Ukraina #Europa #OdbudowaUkrainy #ŚrodyEuropejskie #Wszechnica #FundacjaGeremka #ŁazienkiKrólewskie #Debata #PolitykaMiędzynarodowa

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [26 maja 2026 r.]„Uważaj na tych, którzy cię przesadnie chwalą; chcą albo coś od ciebie wyciągnąć, albo myślą, że jesteś głupcem” Baltasar Graciàn w „Brewiarzu Dyplomatycznym”Komunikat na Truth Social prezydenta Donalda Trumpa o tym, że z szacunku dla prezydenta Karola Nawrockiego wyśle do Polski 5000 żołnierzy dla wielu oznacza, że powinno się zakończyć dyskusje, bo wszystko jest jasne. USA nadal wspierają Polskę. Realizm nakazuje zastanowić się jaką wartość strategiczną ma dla USA Polska, z czego wynika, że Polska jest takim ważnym sojusznikiem? Kościuszko i Pułaski? Położenie? Liczba Amerykanów polskiego pochodzenia?Po pierwsze Amerykanie wysyłając tu wojska nie myśleli o udzieleniu Polsce „gwarancji” bezpieczeństwa.Polska Agencja Prasowa cytuje treść depeszy wysłanej z Ambasady USA w Warszawie do centrali: „Rotacyjne rozmieszczenie wojsk zainicjowane po inwazji Rosji w 2022 roku nigdy nie miało na celu ustanowienia stałych baz, ale nigdy nie było to konsekwentnie ani skutecznie zakomunikowane publicznie” – stwierdza depesza. W konsekwencji „tymczasowa rotacyjna obecność stopniowo zaczęła być postrzegana w Polsce jako półtrwała gwarancja bezpieczeństwa, a my zrobiliśmy niewiele, by temu przeciwdziałać”.Drugi cytat zdaje się pokazywać niektóre cele amerykańskiej polityki wobec Europy i Polski: „Wstrząsy z ostatnich dniach mogą ‘wzmocnić presję na odejście od amerykańskich systemów obronnych, przyspieszenie integracji obronnej Unii Europejskiej kosztem Ameryki i szerzenie antyamerykańskich narracji politycznych i medialnych w całym regionie’ – ostrzeżono w depeszy.”Wygląda na to, że z jednej strony USA mówią Europie by się sama broniła, z drugiej integracja obronna Europy odbywa się „kosztem Ameryki”. Powstaje pytanie: to w końcu o co Amerykanom chodzi?O tym porozmawiamy na kolejnym spotkaniu z Jerzym Markiem Nowakowskim. Ale będziemy też rozmawiać o wojnie Rosji z Ukrainą, Niemczech i możliwym pokoju na Bliskim Wschodzie…Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#JerzyMarekNowakowski #PiotrSzczepański #Geopolityka #USA #Polska #Europa #Ukraina #Trump #Bezpieczeństwo #PolitykaMiędzynarodowa #Wszechnica #WszechnicaFWW #RozmowyWszechnicy

Wykład prof. dr hab. Piotra Macieja Majewskiego w ramach Kawiarni Naukowej Festiwalu Nauki [18 maja 2026 r.]Przed stu laty, 12 maja 1926 roku rozpoczął się przewrót majowy. Marszałek Józef Piłsudski obalił konstytucyjne władze państwa i ustanowił rządy autorytarne. Nie były one zjawiskiem wyjątkowym w międzywojennej Europie. Niedemokratyczne reżimy przebierały wiele form i odcieni. Na spotkaniu postaramy się odpowiedzieć na pytania: Co wyróżniało dyktaturę piłsudczyków? Pod jakimi względami była podobna do innych systemów autorytarnych? Jaki był jej bilans?prof. dr hab. Piotr Maciej Majewski – historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego związany z Wydziałem Historii UW. Specjalizuje się w historii Europy Środkowo-Wschodniej XX wieku, dziejach II Rzeczypospolitej, nacjonalizmów oraz historii Niemiec i Europy po I wojnie światowej. Autor licznych publikacji naukowych i popularnonaukowych poświęconych historii politycznej oraz społecznej XX wieku. Ceniony wykładowca i popularyzator historii, regularnie uczestniczący w debatach dotyczących pamięci historycznej i współczesnego spojrzenia na dzieje Polski oraz Europy.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#historia #PrzewrótMajowy #Piłsudski #IIRP #historiapolski #sanacja #FestiwalNauki #KawiarniaNaukowa #UW #Wszechnica