Rozumieć Ukrainę

Ukraina uderza w Rosję, przesuwa front i niszczy zaplecze logistyczne wroga. Sukcesy operacji „Vivaldi” oraz głębokie zmiany w zarządzaniu, które wprowadza generał Drapaty, sprawiają, że wojsko ukraińskie odsuwa front i odzyskuje ziemie.Czy Rosja popada w desperację? Brak postępów na froncie prowadzi do tego, że rosyjskie drony coraz częściej są wysyłane bezpośrednio na Kijów. Każdy kolejny atak na Ukrainie prowadzi do zniszczenia infrastruktury cywilnej – mostów, uczelni, Akademii Nauk.Czy proponowany rozejm na Ukrainie jest akceptowalny? Czy Ukraina wygra wojnę? Co na ten temat mówią badania socjologiczne? W jakim kierunku posuwa się front i jak wygląda rzeczywistość pod hasłem Ukraina Rosja dzisiaj?W dzisiejszym odcinku wideokastu Rozumieć Ukrainę Agnieszka Lichnerowicz i Edwin Bendyk analizują konflikt, który cały świat śledzi dziś pod hasłem Ukraina Rosja wojna. Pokazują, co się dzieje i jak złożona jest ta układanka, w której centrum znajduje się geostrategiczna Ukraina. Ukraina i jej wsparcie nie jest celem, którym bezpośrednio kieruje się polityka USA. Pod tym względem Trump i Biden są do siebie podobni. A jakie stanowisko zajmuje Unia Europejska? Autorzy odsłaniają kulisy negocjacji na strategicznej osi Rosja USA. Zastanawiają się, czy zaproszenie Putina do udziału w szczyt G20 wpłynie na negocjacje pokojowe, czy Wybory w USA i ewentualne polityczne ustalenia na linii Donald Trump Putin drastycznie zmienią sojusz USA Ukraina.Autorzy omawiają także postać legendarnego hetmana. Iwan Mazepa został wyklęty przez rosyjski Kościół prawosławny. Ta niezwykle silna postać nie tylko inspirowała ówczesnych pisarzy, takich jak Byron i Juliusz Słowacki, ale również budziła ogromną niechęć w Rosji. Rosyjski Kościół Prawosławny nie tylko objął Mazepę anatemą, lecz także do dziś corocznie ją odnawia.Pomnik kozackiego hetmana ma stanąć w centrum stolicy w miejscu, gdzie niegdyś stał pomnik Lenina. Kim był ten słynny buntownik? Dlaczego zmienił stronę w konflikcie? I jak wydarzenia historyczne są powiązane z tym, jakie są plany Rosji?Na koniec autorzy stawiają pytania o przyszłość naszej autonomii strategicznej: czy Europie grozi wojna, jeśli Unia nie wyjdzie poza stare, wąskie schematy polityczne? Czy jesteśmy gotowi przyjąć kraj, w którym wciąż trwa wyniszczająca wojna w Ukrainie, jako docelowy filar naszego własnego bezpieczeństwa?Zapraszamy do słuchania, oglądania i dyskusji w komentarzach!Podcast realizowany jest wspólnie przez Fundację im. Stefana Batorego oraz Tygodnik „Polityka”.Linki:"Chaos bezsojuszu: Polska i Europa wobec rumowiska starego świata", Eugeniusz Smolar : https://www.batory.org.pl/publikacja/chaos-bezsojuszu-polska-i-europa-wobec-rumowiska-starego-swiata/

Jak obecnie kształtuje się polityka Ukrainy? W jakim punkcie znajdują się dziś relacje polsko-ukraińskie i skąd biorą się antyukraińskie nastroje? No i w końcu: kiedy wybory na Ukrainie i czy w obecnej sytuacji wybory na Ukrainie są w ogóle możliwe?W dzisiejszym odcinku wideokastu „Rozumieć Ukrainę” Edwin Bendyk rozmawia z politolożką i ukraińska badaczka i pisarką, dr Oleksandra Iwaniuk. Omawiamy, jak wielkim i wyniszczającym obciążeniem dla całego społeczeństwa jest trwająca wojna na Ukrainie. Analizujemy zjawisko kryjące się pod hasłem korupcja Ukraina oraz to, czy jest to problem, który martwi obywateli bardziej niż atakujące rosyjskie drony na Ukrainie.Temat, pod którym kryje się Ukraina wojna, powraca podczas analizy najnowszych badań społecznych, z których wynika ogromna determinacja obywateli. Przyglądamy się temu, jak wygląda dziś front Ukraina Rosja, jak radzi sobie wojsko ukraińskie i co sprawia, że na kluczowe pytanie: „czy Ukraina wygra wojnę?”, zdecydowana większość wciąż odpowiada z nadzieją, wierząc, że przyszłość Ukrainy maluje się w jasnych barwach.W rozmowie nie uciekamy od trudnych tematów wewnętrznych władzy. Dyskutujemy o tym, z jakimi głośnymi aferami mierzy się teraz NABU Ukraina (Narodowe Biuro Antykorupcyjne) i dlaczego wizerunek władzy słabnie. Zastanawiamy się również, dlaczego społeczeństwo obarcza prezydenta odpowiedzialnością za wady systemu i co tak naprawdę komunikuje Zelenski o korupcji w dobie narastającego zmęczenia.Wątek sąsiedzki to jednak nie tylko spory. Analizujemy, co pokazują sondaże i co tak naprawdę myślą Ukraińcy o Polsce i Polakach po miesiącach dyplomatycznych napięć, na które wpływ miały m.in. spory o zboże z Ukrainy oraz kwestie, które publicznie komentował Zełenski o Polsce. Zauważamy przy tym, że Ukraina zaczyna traktować Polskę z większą powagą, co widać po zmianach w ukraińskim MSZ, otwieraniu archiwów i przyspieszeniu zgód na ekshumacje – to ważny, dający ogromną nadzieję punkt tej rozmowy. Zastanawiamy się również, jak w tej rzeczywistości odnajdują się Ukraincy w Polsce – najnowsze relacje z ich codziennego życia pokazują bowiem, że pomijając wielką politykę, proces wzajemnej integracji ma się dobrze.Na koniec udowadniamy, że kultura w czasie wojny ma niezwykłą siłę przetrwania. Szukając oddechu w sztuce, opowiadamy o fenomenie "Rozstrzelanego Odrodzenia" w ukraińskiej literaturze lat 20. oraz o niedawno wydanej w Polsce antologii opowiadań pt. "Chleb i marzenia". Pięknym finałem i dowodem na udaną współpracę artystyczną jest wspomnienie o polsko-ukraińskim spektaklu "Kasandra" w reżyserii Grzegorza Jarzyny, w którym starożytny tekst Eurypidesa pozwala głębiej zrozumieć dzisiejszy dramat wojny.Zapraszamy do słuchania i oglądania!Podcast realizowany jest wspólnie przez Fundację im. Stefana Batorego oraz Tygodnik „Polityka”.

W najnowszym odcinku formatu „Rozumieć Ukrainę” Agnieszka Lichnerowicz oraz Edwin Bendyk analizują, jak wygląda wojna w Ukrainie dzisiaj. Zbliża się mroźna zima. Ukraina stoi przed ogromnym wyzwaniem, ale inicjatywę na kluczowych odcinkach przejmuje wojsko ukraińskie. Na froncie ruszyła potężna kontrofensywa Ukrainy pod kryptonimem operacja Vivaldi, za którą odpowiadają Siły Zbrojne Ukrainy. Równocześnie trwa bezprecedensowy wyścig zbrojeń i dynamicznie rozwija się technologia wojskowa. Rosjanie do ataków wykorzystują nowe drony odrzutowe, na co Kijów odpowiada ze zdwojoną siłą. Widzimy zuchwałe ataki Ukrainy na Rosję. Obserwując kolejne wybuchy w rafineriach i składach amunicji, świat zadaje sobie pytanie: czy to ukraińskie drony? Tak, to ukraińskie drony i to właśnie precyzyjne ukraińskie drony w akcji niszczą logistykę wroga. Zwracamy też uwagę na zaskakujące badania nastrojów: mimo że trwa brutalna wojna kognitywna, aż 71% Ukraińców nadal uważa się za osoby szczęśliwe, co świadczy o niezwykłej odporności tego społeczeństwa.

W tym odcinku analizujemy również, jaka jest obecna postawa USA wobec wojny i jak wdrożone właśnie sankcje na Rosję uderzą w Kreml. Odrzucając emocje i skupiając się na faktach, sprawdzamy, jak radzi sobie gospodarka Rosji po sankcjach i czy zamrożone zachodnie rosyjskie aktywa zostaną w całości przekazane do Kijowa. To niezbędna pomoc dla Ukrainy. Zwracamy też uwagę na wyzwania wewnętrzne: jak w dobie konfliktu funkcjonuje gospodarka Ukrainy i jak zwalczana jest korupcja w Ukrainie, by strategiczny cel, jakim jest Ukraina w Unii Europejskiej, mógł zostać zrealizowany. W tle polityki międzynarodowej odbyły się zmanipulowane wybory w Rosji, również na terenach nielegalnie anektowanych. Kreml inscenizuje tam poparcie, jednak podczas gdy reżim symuluje demokrację, na froncie Ukraina wybiera prawdziwą drogę do wolności.

Na koniec kuluarowe doniesienia z Niemiec – skrajnie prawicowa partia AfD i jej liderka Alice Weidel potajemnie przygotowują się do rozmów z Kremlem o wznowieniu dostaw paliw. Wracamy również do śledztwa wokół gazociągu Nord Stream. Polecamy książkę „Wysadzić Nord Stream”, która analizuje, jak technicznie wyglądało wysadzenie nord stream. Zastanawiamy się wspólnie, czy był to wprost sabotaż rosyjski, a może skomplikowana gra, w którą uwikłane były międzynarodowe służby specjalne?
Linki:
• Badania Kijowskiego Międzynarodowego Instytutu Socjologii dotyczące poczucia szczęścia Ukraińców: Press releases and reports - Dynamics of self-assessment of happiness of the population of Ukraine from 2001 to 2026
• Eugeniusz Smolar:
Chaos bezsojuszu: Polska i Europa wobec rumowiska starego świata
Fundacja im. Stefana Batorego: Chaos bezsojuszu: Polska i Europa wobec rumowiska starego świata - Fundacja im. Stefana Batorego
• Analiza OSW autorstwa Marka Menkiszaka:
Rosyjski plan wojny: podporządkować Ukrainę, zastraszyć Europę, przekupić USA: Rosyjski plan wojny: podporządkować Ukrainę, zastraszyć Europę, przekupić USA

Podcast realizowany jest wspólnie przez Fundację im. Stefana Batorego oraz Tygodnik „Polityka”.

W najnowszym odcinku formatu „Rozumiec Ukrainę” Agnieszka Lichnerowicz oraz Edwin Bendyk analizują, czym grozi bezpośredni atak dronów na pociąg pasażerski relacji Kijów–Warszawa, jak groźny jest ten atak na pociąg tuż przy zachodniej granicy oraz czego chce Putin, gdy kolejne ataki rosji na Ukrainę uderzają w kluczowe centra logistyczne. Publicyści sprawdzają, jak wygląda kolejny zmasowany atak na Ukrainie, jak dramatycznie kształtuje się obecna sytuacja na froncie w Ukrainie oraz dlaczego tezy, które głosi Donald Trump o kraju, a także technologiczny wyścig zbrojeń mijają się z realiami pola walki.
W programie autorzy odsłaniają kulisy konferencji Yalta European Strategy (YES) w Kijowie oraz konfrontują stanowcze postulaty Radosława Sikorskiego z transakcyjnymi pomysłami, jakie reprezentuje amerykańska dyplomacja. Na linii walk klasyczna obrona ustąpiła miejsca morderczemu pasowi ziemi, w którym bezzałogowce i nowoczesna technologia wojskowa zbierają krwawe żniwo. Choć w Donbasie przeprowadzana jest lokalna kontrofensywa Ukrainy, a zreorganizowane wojsko ukraińskie oraz nowoczesne ukraińskie drony w akcji stawiają zacięty opór, sytuacja państwa staje się dramatyczna, a na horyzoncie pojawia się paraliżująca zima w Ukrainie.
Z powodu niszczenia fabryk, uderzeń w infrastrukturę (w tym atak na stacji benzynowej), blokady szlaków handlowych i rosnącego do 190 mln dolarów dziennego kosztu walk, załamuje się gospodarka Ukrainy, a prezydent Wołodymyr Zełenski alarmuje o dziurze budżetowej sięgającej 24 miliardów euro. Rozmówcy wyjaśniają, dlaczego zamrożone rosyjskie aktywa, które miały osłabić Kreml bardziej niż same sankcje na Rosję, wciąż nie trafiły na front. W programie analizowana jest także systemowa korupcja w Ukrainie, bezkompromisowe śledztwa prowadzone przez NABU oraz bolesny fakt, jak destrukcyjna bywa korupcja na Ukrainie w czasie wojny. Autorzy dowodzą, dlaczego rozliczenie afer to warunek, od którego zależy dalsza międzynarodowa pomoc dla Ukrainy oraz perspektywa, jaką jest Ukraina w unii europejskiej. Zwieńczeniem analizy jest poruszający obraz fenomenu kijowskiej kultury - spektaklu „Kasandra” Grzegorza Jarzyny granego w cieniu syren alarmowych.
Linki:Najnowszy raport European Council on Foreign Relations: Future nostalgia:Europe’s unfinished song - European Council on Foreign Relations

W najnowszym odcinku wideokastu „Rozumieć Ukrainę” Agnieszka Lichnerowicz oraz Edwin Bendyk rozmawiają na temat misji specjalnych wysłanników Donalda Trumpa: Steve Witkoff i Jared Kushner, którzy odbywali wizyty w Moskwie i Kijowie, żeby wznowić rozmowy pokojowe Rosja-Ukraina oraz o tym, czy Putin chce pokoju, skoro zgodził się na telefoniczne rozmowy trójstronne? Publicyści analizują, na czym polega nowa polityka Donalda Trumpa, co oznacza wizyta, którą złożyli Jared Kushner oraz Steve Witkoff, i czy transakcyjne rozmowy Putin Trump Zełenski dadzą odpowiedź na pytanie, kiedy koniec wojny na Ukrainie?Rozmawiamy też o tym jak wygląda sytuacja na froncie w Ukrainie, gdy w Kijowie wybuchła bezprecedensowa wojna specsłużb. Odcinek naświetla wydarzenia z zaplecza frontu: bezpośrednie starcie zbrojne i strzelaninę w centrum Kijowa między agentami SBU a oficerami HUR, której celem była próba obalenia szefa wywiadu Kyryła Budanowa. Autorzy sprawdzają, jak endemiczna korupcja w Ukrainie oraz nagła dymisja, którą otrzymał ceniony minister obrony Mychajło Fedorow, wpływają na morale państwa, podczas gdy śledztwa prowadzone przez organizację antykorupcyjną NABU Ukraina obnażają miliardowe straty w zamówieniach dla wojska. W cieniu politycznych pęknięć i afery energetycznej coraz bliżej jest do zimy w Ukrainie, a brak środków na infrastrukturę stawia pod znakiem zapytania odporność państwa.Na samej linii walk trwa bezwzględny pat: nowoczesna wojna robotów sprawiła, że Donbas przecina kilkunastokilometrowa strefa śmierci, w której operują bezzałogowce uderzeniowe, a wyczerpana armia Ukrainy przechodzi na system korpusowy pod naporem wroga. Autorzy tłumaczą, czy pełzająca mobilizacja w Rosji zniweczy obronę, czy zachodnie rakiety Patriots wystarczą do ochrony miast oraz dlaczego twarde gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy to jedyna bariera przed imperialnymi żądaniami Moskwy, które bezpośrednio zagrażają również bezpieczeństwu Polski?Podcast realizowany jest wspólnie przez Fundację im. Stefana Batorego oraz Tygodnik „Polityka”.