Rozumieć Ukrainę

Dlaczego sukces amerykańskiej operacji w Wenezueli jest uznawany za wizerunkową porażkę Rosji i Putina? Co zarzuca się Służbie Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) w kontekście dymisji Wasyla Maluka?Dlaczego Artur Droń w swojej książce twierdzi, że Hemingway niczego nie wiedział o wojnie?Wracamy do Państwa po przerwie świątecznej, omawiając burzliwy początek 2026 roku, w którym Donald Trump zaskoczył świat spektakularną operacją wojskową w Wenezueli i uprowadzeniem Nicolasa Maduro. Analizujemy również trzęsienie ziemi na szczytach ukraińskiej władzy: dymisję potężnego Andrija Jermaka i zastąpienie go przez szefa wywiadu wojskowego Kyryła Budanowa, a także kontrowersyjne odwołanie szefa SBU Wasyla Maluka.Przyglądamy się sytuacji na froncie, gdzie mimo minimalnych zmian terytorialnych w 2025 roku Ukraina wciąż ponosi ogromne straty ludzkie, podczas gdy Rosja wchodzi w rok 2026 z wyczerpanymi rezerwami walutowymi i gospodarką „jadącą na oparach”,. Rozmawiamy o tym, jak amerykańska interwencja w Ameryce Południowej, odwołująca się do doktryny Monroe, wpływa na globalny układ sił, w tym na pozycję Chin oraz na rynek paliw.Nie zapominamy o kulturze – Edwin dzieli się wrażeniami z lektury najnowszych ukraińskich książek wojennych. Dyskutujemy o tym, jak ukraińscy żołnierze-pisarze dekonstruują mit „hemingwayowskiej” przygody wojennej, pokazując konflikt jako ciężką, egzystencjalną pracę, a nie wybór czy okazję do patosu.00:00 - Wstęp04:33 - USA porywaja Maduro30:50 - Czy Ukraina przegrywa?34:23 - Bankructwo Rosji?36:09 - Budanow bierze władzę44:28 - Czystki w SBU53:00 - Hemingway się mylił64:00 - Ambicje ZałużnegoOgólna sytuacja w Ukrainie. BAROMETR – grudzień 2025 https://socis.kiev.ua/ua/2025-12-24/?utm_source=chatgpt.com#pll_switcher Kyryło Budanow o wyzwaniach stojących przed Ukrainą u schyłku 2025 roku, zasobach Rosji i logice Trumpa. Wywiad - https://suspilne.media/1199212-kirilo-budanov-pro-vikliki-pered-ukrainou-na-kinec-2025-roku-resursi-rosii-ta-logiku-trampa-intervu/ Zełenski przestawia silne postacie na kluczowych stanowiskach. Jak nowe nominacje odzwierciedlają dynamikę wojny - https://www.liga.net/ua/politics/opinion/kadrove-tsunami-navishcho-zelenskyy-perestavliaie-sylni-fihury-na-kliuchovykh-pozytsiiakhNie warto przeceniac znaczenia tego, co dzieje się w Wenezueli (Witalij Portnikow) - https://espreso.tv/svit-ya-b-ne-perebilshuvav-znachennya-togo-shcho-vidbuvaetsya-u-venesueli-na-daniy-moment-portnikov Wenezuela komplikuje grę Rosji (Pawlo Klimkin) - https://24tv.ua/yaki-problemi-dlya-rosiyi-stvoryuye-operatsiya-ssha-venesueli_n2983668?utm_source=chatgpt.comKSIĄŻKI:“Łowcy szczęścia”, Wałerij Puzik“На мінному полі пам'яті. Щоденники, есеї, оповідання”, Максим «Далі» Кривцов"Життя на межі. Україна, культура та війна", Тетяна Огаркова, Володимир Єрмоленко“Моя війна”, Валерій Залужний"Слова і кулі", Наталя Корнієнко, Оксана Гаджій“Чим воюватимуть у Третій світовій? Нова українська зброя”, Роман Романюк"Війна дронів. Безпілотники в російсько-українській війні", Михайло Жирохов“Гемінґвей нічого не знає”, Артур ДроньZa produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Jak powrót Donalda Trumpa do władzy wpłynął na relacje amerykańsko-ukraińskie i pozycję Wołodymyra Zełenskiego? W jaki sposób Unia Europejska zareagowała na wycofanie się USA z finansowania Ukrainy? Na czym polega nowa ukraińska doktryna „strategicznej neutralizacji” i jakie sukcesy przyniosła?W tym odcinku „Rozumieć Ukrainę” podsumujemy ten trudny rok, analizując chłodne relacje z USA po powrocie Donalda Trumpa, w tym upokarzające „grillowanie” Zełenskiego w Białym Domu oraz kontrowersyjne spotkanie Trumpa z Putinem na Alasce,. Omówimy przebudzenie Europy, która wobec transakcyjnej polityki Waszyngtonu musiała przejąć ciężar finansowania Ukrainy, uruchamiając mechanizm pożyczkowy na 90 miliardów euro. Analizujemy sytuację na froncie, gdzie Ukraina mierzy się z brakiem żołnierzy, ale odnosi sukcesy w wojnie dronowej, w tym spektakularną operację „Pajęczyna” wymierzoną w rosyjskie lotnictwo,. Nie pomijamy też wątków wewnętrznych, takich jak dymisja Andrija Jermaka w cieniu skandali korupcyjnych, oraz ewolucji polskiej polityki, która przechodzi od emocjonalnych haseł o wdzięczności do pragmatycznego, transakcyjnego podejścia do bezpieczeństwa.00:00 - Wstęp 06:19 - Grillowanie Zełenskiego w Białym Domu14:32 - Spotkanie Trumpa z Putinem na Alasce19:10 - Szokujący plan pokojowy (28 punktów)38:25 - Doktryna „strategicznej neutralizacji” Rosji44:28 - Przesilenie polityczne w Kijowie52:41 - „Polskie Pearl Harbor” i koniec złudzeń01:01:11 - Prognoza: Pesymistyczny liberalizmKsiążki:"Dziki Zachód Europy Wschodniej" Pawło Kazarina“Świadectwo” Wiktorii Ameliny“Arabeski” Serhija Żadana“Czerwone ślady na czarnym” Iryny CiłykFilmy:“2000 m od Andrijwki” Mstyslava Chernova “Miesiąc miodowy” Zhanny Ozirnej“Dwóch prokuratorów” Serhieja ŁoźnicyZa produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj: FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

W tym odcinku podcastu "Rozumieć Ukrainę" analizujemy najnowsze wzmożenie dyplomatyczne w związku z wojną w Ukrainie, które rozpoczęło się od 28-punktowego planu Donalda Trumpa na zakończenie konfliktu.W jaki sposób wewnętrzna polaryzacja polityczna i słabość zaplecza wpływają na zdolność europejskich liderów do skutecznej realizacji ambitnej polityki wobec Ukrainy? Jakie warunki pokoju są nieakceptowalne dla ukraińskiego społeczeństwa i jak długo Ukraińcy deklarują gotowość ponosić koszty wojny?Zapraszamy na kolejny odcinek podcastu „Rozumieć Ukrainę”, przyjrzymy się, co pozostało z fali negocjacji wywołanej przez Donalda Trumpa po publikacji jego 28-punktowego planu na zakończenie wojny, który miał zmusić innych do pokazania, jakie mają karty. Zastanowimy się, jak na sytuację wpływa nowa narodowa strategia bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych, która otwarcie stwierdza, że USA kończą pełnienie roli „żandarma świata”, ponieważ nie mają już na to siły,. Omawiamy, jak presja ze strony Stanów Zjednoczonych zmusiła liderów europejskich do „ogarnięcia się”, skutkując m.in. decyzją o bezterminowym zamrożeniu rosyjskich aktywów w celu zapewnienia stabilnej pomocy Ukrainie. Poruszamy również kwestię wątłego zaplecza politycznego w Europie dla realizacji ambitnej polityki, wynikającego z polaryzacji i wzrostu roli sił skrajnie prawicowych.Zapraszamy do słuchania!00:00 - Wstęp 02:25 - Analiza 28-punktowego planu Trumpa i procesów negocjacyjnych05:26 - Koniec roli USA jako "żandarma świata"08:28 - Europa jako "arena rozgrywek" i podmiotowość17:09 - Retoryczne przebudzenie Europy i niepokojące trendy w opinii publicznej28:15 - Wyzwania geostrategiczne Europy: budowanie sojuszy z Globalnym Południem35:49 - Odporność i determinacja społeczeństwa ukraińskiego49:19 - Strategiczna neutralizacja: ataki Ukrainy na cele w RosjiNowy „plan pokojowy Trumpa”: do czego zmuszają Ukrainę - https://zn.ua/ukr/WORLD/novij-mirnij-plan-trampa-do-choho-primushujut-ukrajinu-analiz-chotirokh-dokumentiv.html Ukraina rozszerza wojnę morską - https://resurgamhub.org/ua/analytics/europe/ukraine-expands-its-naval-warfare-russian-oil-tankers-are-no-longer-safe-in-the-black-sea Polityczne konsekwencje dymisji Andrija Jermaka - https://www.liga.net/en/politics/opinion/political-consequences-of-yermaks-resignationPonad 60% Ukraińców ufa Zełenskiemu – sondaż - https://www.pravda.com.ua/news/2025/12/15/8011872/?utm_source Nothing Is Forever Lost - Analiza ukraińskiego ruch oporu pod okupacją - https://icds.ee/en/nothing-is-forever-lost-ukraines-multi-domain-resistance-and-the-future-of-peace/ Reprezentatywne badanie socjologiczne na temat ukraińskiej tożsamości narodowej i obywatelskiej (2025) - https://mms.gov.ua/storage/app/sites/16/Patriotychne_vyhovannia/Soc_doslidzhennia/2025/2025-prezentaciia-sociologicnogo-doslidzennia-u-sferi-utverdzennia-ukrayinskoyi-nacionalnoyi-ta-gromadianskoyi-identicnosti.pdf"Carol of the Bells” - https://www.youtube.com/watch?v=qM4X-8NWf2IZa produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj: FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Ukraina w ciągu 11 lat trwania konfliktu straciła aż 10 milionów mieszkańców, wliczając w to emigrację, ofiary śmiertelne oraz nienarodzone dzieci. W sferze geopolitycznej nowa strategia USA, określana przez autorów mianem „abdykacji przez siłę”, budzi niepokój o wycofanie się Stanów z roli strażnika światowego bezpieczeństwaDlaczego Polska jest nieobecna przy kluczowych stołach negocjacyjnych? Jak ogromna jest skala katastrofy demograficznej Ukrainy? Co oznacza nowa strategia bezpieczeństwa USA i dlaczego budzi lęk?Zapraszamy na odcinek w którym łączymy analizę bieżących wstrząsów geopolitycznych z naszą relacją z wyprawy na Zakarpacie – regionu, który staje się soczewką przemian wojennej Ukrainy. Zastanawiamy się, dlaczego mimo wydawania 5% PKB na zbrojenia Polska jest nieobecna przy kluczowych stołach negocjacyjnych, co budzi zdziwienie w Kijowie. Następnie przenosimy się na Zakarpacie, by opowiedzieć o fenomenie „wielkiej relokacji” – przenoszeniu całych fabryk i szkół z zagrożonego wschodu do małych miasteczek jak Pereczyn, co rodzi zarówno szanse gospodarcze, jak i napięcia kulturowe czy płacowe między „miejscowymi” a przybyszami. Całość klamrujemy refleksją Witalija Portnikowa o tym, że wojna ta może nie mieć klasycznego finału, więc najważniejszym wyzwaniem staje się to, by w cieniu stałego zagrożenia nieuczciwość nie stała się normą społeczną, oraz polecamy poruszające filmy dokumentujące tę nową rzeczywistość.00:00 - Wstęp 03:28 - Nowa strategia bezpieczeństwa USA i jej konsekwencje dla Europy12:54 - Rola społeczeństwa obywatelskiego w obliczu niepewności geopolitycznej16:16 - Zakarpacie jako bezpieczna przystań i specyfika regionu26:10 - Relokacja przemysłu ze wschodu na zachód Ukrainy29:27 - Napięcia społeczne i kulturowe między miejscowymi a przesiedleńcami41:50 - Wnioski Witalija Portnikowa: Życie w cieniu niekończącej się wojny44:29 - Katastrofa demograficzna Ukrainy56:00 - Tożsamość środkowoeuropejska a ukraińska01:03:32 - Kącik filmowy: Obraz wojny w kinie dokumentalnym i fabularnymFilmy: „2000m od Andrijwki”, „Miesiąc Miodowy”, „Listy do Theo”, „Dowżenko”, „Malewicz”, „Jesteś Wszechświatem”, „Obiekt Kachowski”Is Trump’s Ukraine Peace Deal a Faustian Bargain? - https://www.cfr.org/expert-brief/trumps-ukraine-peace-deal-faustian-bargain?utm_sourceBeyond Trump’s flip-flops on Putin, what might an Ukraine peace settlement look like? - https://www.chathamhouse.org/2025/10/beyond-trumps-flip-flops-putin-what-might-ukraine-peace-settlement-look?utm_sourceA carve-up in gift wrapping: Trump’s peace plan puts the sacrifice on Ukraine - https://www.theguardian.com/world/2025/apr/25/a-carve-up-in-gift-wrapping-trumps-peace-plan-puts-the-sacrifice-on-ukraine?utm_sourceZakarpacie - https://www.ukrainer.net/regions/zakarpattya/„Korupcja, zabawa w chowanego i uklady. Jak miliony „uchylających się” unikają odpowiedzialności w Ukrainie" - https://www.pravda.com.ua/articles/2025/11/05/8005881/?utm_source„Dlaczego mobilizacja poniosła klęskę i jak to naprawić" - https://bukvy.org/prychyny-provalu-mobilizacziyi-ta-yak-yih-vypravyty/?utm_sourceZa produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

W tym wyjątkowym odcinku, nagranym z udziałem publiczności w Muzeum Sztuki Nowoczesnej, wspólnie z prof. Jarosławem Hrycakiem zastanawiamy się nad przyszłością wojny, która trwa już niemal 12 lat.Nie pytamy tylko o to, kiedy ucichną działa, ale przede wszystkim o to, czym w obecnych realiach jest zwycięstwo Ukrainy. Czy to wciąż marzenie o „kawie na Krymie”, czy raczej pragmatyczna „strategiczna neutralizacja” Rosji, która uniemożliwi jej realizację imperialnych celów?.Na czym polega pesymistyczny scenariusz dla Ukrainy, który nie oznacza jej militarnego podboju? Jak zdefiniować „zwycięstwo Ukrainy”, gdy szybkie odzyskanie terytoriów jest niemożliwe?Analizujemy dwa główne scenariusze: optymistyczny, w którym Ukraina pokonuje „ostatni kilometr maratonu”, reformując sądownictwo i walcząc z korupcją,, oraz pesymistyczny, w którym kraj pogrąża się w stagnacji i wewnętrznych konfliktach. Rozmawiamy szczerze o tym, czego Zachód nie rozumie w charakterze tej nowoczesnej wojny i jak strach przed eskalacją paraliżuje decyzje o pomocy. Poruszamy także niezwykle ważny, choć rzadko omawiany wątek „dwóch armii” wewnątrz ukraińskich sił zbrojnych – starcia nowoczesnej mentalności z sowieckim sposobem dowodzenia.Zapraszamy do słuchania!00:00 - Wstęp 07:22 – Definicja ukraińskiego zwycięstwa i perspektywa długiej wojny12:57 – Scenariusz pesymistyczny: wewnętrzna „zimna wojna domowa”16:30 – Perspektywa Polski i Zachodu oraz polityczne cele Kremla22:45 – Zagrożenia dla integracji z UE i postawa ukraińskich elit33:01 – Nieprzygotowanie NATO do nowoczesnej wojny.39:39 – Wewnętrzne problemy Ukrainy: populizm rządu i „dwiearmie”48:39 – Niewykorzystane metody osłabiania Rosji66:49 – Pytania od publiczności: śmierć Putina, Chiny i przyszłość Polski.https://mck.krakow.pl/artykul/jaroslaw-hrycak-ukraina-wyrwac-sie-z-przeszlosci - książka Prof.Hrycaka przedstawia ponad tysiąc lat historii Ukrainy, analizując dzisiejsze wyzwania i przyszłe szanse kraju w historycznej perspektywie.https://www.pravda.com.ua/eng/articles/2025/12/01/8009732/ - A Ukrainian Manifesto - wizja przyszłości Ukrainy autorstwa ukraińskich intelektualistów, opublikowana 1 grudnia 2025 roku, określająca zwycięstwo kraju w wymiarze militarnym, politycznym i społecznym.https://www.kiis.com.ua/?lang=ukr&cat=reports&id=1565&page=1 - ogólnokrajowe badanie z października 2025 roku dotyczące postaw Ukraińców wobec jedności kraju.https://site.ua/valerii.pekar/scenariyi-zaversennya-viini-pidsumki-forsaitu-iyooon8 - analiza oparta na eksperckim foresighcie, systematyzująca możliwe scenariusze zakończenia wojny oraz kluczowe uwarunkowania determinujące ich realizację.https://nv.ua/ukr/world/geopolitics/zelenskiy-u-bryusseli-rozpoviv-pro-rol-nato-u-pripinenni-viyni-v-ukrajini-video-50459246.html - śledztwo ujawniające, jak Rosja omija sankcje, wykorzystując mechanizm fikcyjnego tranzytu.Za produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja BatoregoJesteśmy też tutaj:FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatoregoIG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations