Historia i podróże w Miejsca Nieoczywiste

W 1883 roku młody student z Lęborka wpadł na pomysł urządzenia, które miało pozwolić przesyłać obrazy na odległość. Kilka tygodni później Paul Nipkow zgłosił patent na „elektryczny teleskop”.
Jego najważniejszym elementem była wirująca tarcza z otworami ułożonymi spiralnie. Tarcza Nipkowa rozkładała obraz na punkty i linie, a po kilkudziesięciu latach stała się podstawą pierwszych działających systemów telewizyjnych.
Paul Nipkow nie zbudował jednak telewizora i nie uczestniczył bezpośrednio w jego późniejszym rozwoju. Jego pomysł wykorzystali między innymi John Logie Baird i inni pionierzy telewizji mechanicznej. W latach 30. jego nazwiskiem nazwano nawet berlińską stację telewizyjną.
Kim był człowiek, którego nazwisko znalazło się w historii telewizji? Skąd wzięła się opowieść o jego kaszubskich korzeniach? I dlaczego wynalazek biednego studenta z Lęborka musiał czekać czterdzieści lat, zanim technika pozwoliła go wykorzystać? To historia Paula Nipkowa, tarczy, która zmieniła sposób myślenia o przesyłaniu obrazu, oraz miasta, które po latach ponownie przypomniało sobie o swoim wynalazcy.
Wesprzyj Podcast:
⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠
⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Traktat w Radnot z 1656 roku był próbą rozbioru Rzeczypospolitej między Szwecję, Siedmiogród, Brandenburgię, Bogusława Radziwiłła i Kozaczyznę.
Karol X Gustaw, osłabiony klęskami wojsk szwedzkich, szukał nowego sojusznika. Znalazł go w Jerzym II Rakoczym, księciu Siedmiogrodu, który liczył na koronę polską i powiększenie znaczenia własnego państwa.
6 grudnia 1656 roku w Radnot, dzisiejszym Iernut w Rumunii, podpisano porozumienie przewidujące podział ziem Rzeczypospolitej. Szwecja miała otrzymać między innymi Kujawy, Prusy Królewskie, Kaszuby, część Mazowsza, Podlasie oraz znaczne obszary Wielkiego Księstwa Litewskiego. Brandenburgii przypadły wcześniej obiecane ziemie Wielkopolski, Bogusławowi Radziwiłłowi województwo nowogródzkie, a Rakoczemu ogromna część Korony, w tym Małopolska. Kozacy mieli uzyskać własne państwo, którego granic nie określono dokładnie.
Traktat nie został jednak zrealizowany. Wkroczenie Rakoczego do Rzeczypospolitej zakończyło się klęską, a plan podziału państwa rozpadł się szybciej, niż jego autorzy zakładali. Radnot pozostał jednym z najbardziej konkretnych projektów rozbioru Rzeczypospolitej w XVII wieku.
Wesprzyj podcast:
⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠
⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Posłuchaj odcinkaBursztyn był nie tylko ozdobą i towarem, lecz surowcem, o który państwa walczyły, którego wydobycie kontrolowały, a czasem ukrywały — od kopalń Sambii po tajne złoża NRD i nielegalne wydobycie na Pomorzu.

Bursztyn bałtycki, wydobycie bursztynu, kopalnie bursztynu, Sambia, Jantarnyj i historia bursztynu — od państwowego monopolu po przemysłowe górnictwo i tajne wydobycie.
Bursztyn przez wieki był nie tylko ozdobą i przedmiotem handlu. Był surowcem, nad którym państwa próbowały przejąć kontrolę. W tym odcinku historia przemysłowego wydobycia bursztynu na Pomorzu, Sambii, Kurpiach i w dawnej NRD. Opowiadam o firmie Stantien & Becker, największej kopalni bursztynu w Palmnicken, późniejszym Jantarnym, oraz o jej powojennej historii. Jest też zbrodnia w Palmnicken i marsz żydowskich więźniarek z KL Stutthof w styczniu 1945 roku.
Wracamy do Bursztynowej Góry pod Bąkowem, Możdżanowa i złóż w rejonie ujścia Wisły Martwej. Jest PRCiP, Port Północny, nielegalny handel bursztynem, kurpiowskie kopalnie oraz tajemnica złoża odkrytego w kopalni węgla brunatnego Goitsche w NRD. Na koniec historia Bursztynowego Niedźwiadka ze Słupska — od torfowiska pod Słupskiem, przez Szczecin i Stralsund, aż do powrotu do Muzeum Narodowego w Szczecinie w 2009 roku.
Wesprzyj podcast:
⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠
⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronit

Posłuchaj odcinkaBursztyn bałtycki, powstały dziesiątki milionów lat temu, przez tysiące lat był amuletem, symbolem prestiżu i cennym towarem, który z wybrzeży Bałtyku trafiał do Rzymu, na dwory władców i do warsztatów całej Europy.