ARTEFAKTY

Łukasz Białkowski
ARTEFAKTY
Najnowszy odcinek

12 odcinków

  • ARTEFAKTY

    Co robi malarz w czasach karaoke?

    01.04.2026 | 47 min.
    Dubravka Ugrešić przekonuje, że kultura karaoke to smutny czas, w którym na własne życzenie stajemy się klonami innych osób i radośnie podbieramy cudze melodie i teksty, żeby przez chwilę zabłysnąć w tłumie. Jak pisze: „Możliwość transformacji, metamorfozy i teleportacji w coś lub kogoś innego są ciekawsze od grzebania we własnym wnętrzu. Kultura narcyzmu zmutowała się w kulturę karaoke. Albo po prostu jest jej konsekwencją” .
    Tak pisze Ugrešić, czy jednak jej diagnoza na pewno jest trafna? I czy dotyczy też sztuk wizualnych? Obrazy są dzisiaj nie tylko masowo produkowane, ale zapożyczane, przetwarzane, remiksowane, rekonfigurowane. Staje się to praktyką powszechną, często wręcz niezbędną w życiu codziennym. Oczywiście naturalną konsekwencją tego, jest to, że obrazy tracą wartość z każdym powtórzeniem.
    To wszystko każe zadać pytanie o rolę, którą obecnie powinien odgrywać artysta. Innymi słowy, jaką rolę może przyjąć malarz, by jego działalność – na przekór naporowi innych mediów – pozostała kulturotwórcza i nie ograniczała się do wąskiego grona przedstawicieli socjety, którzy kontaktu ze sztuką potrzebują przede wszystkim dla potwierdzenia swojego statusu społecznego? Wydaje się, że jedną z odpowiedzi na to pytanie, daje twórczość Pawła Książka. I jest to odpowiedź dość przewrotna.

    Odcinek powstał na bazie tekstu dostępnego w magazynie "Szum" (https://magazynszum.pl/znikanie-jako-zabieg-estetyczny-czyli-malarz-w-kulturze-karaoke/).
  • ARTEFAKTY

    Sztuka... lub sztuki współczesne?

    01.03.2026 | 49 min.
    Przywykliśmy myśleć, że sztuka rozwija się liniowo. Że jedne style zastępują inne, a nowe pokolenia artystów rozwijają to, co było wcześniej. Coraz częściej można jednak odnieść wrażenie, że obok siebie funkcjonują różne światy sztuki, które mówią zupełnie innymi językami i rzadko się ze sobą spotykają. W tym odcinku przyglądam się idei "światów równoległych" w sztuce i zastanawiam się, czy różnice między nimi faktycznie istnieją i czy rzeczywiście są głębokie.

    Odcinek powstał na podstawie tekstu Contemporary Art or Contemporary Arts? Remarks on "Le paradigme de l’art contemporain", który ukazał się w numerze XXI czasopisma "Art Inquiry".
  • ARTEFAKTY

    Kto znika w sztuce?

    23.12.2025 | 1 godz. 8 min.
    Zawód artysty kojarzy się dzisiaj z osobami, które stale zabiegają o atencję. Szukają rozpoznawalności i uznania. Zakładamy wręcz, że zawody artystyczne przyciągają ludzi przesadnie skupionych na sobie i uznajemy to za naturalne. Istnieje jednak grupa twórców, którzy mają w tej kwestii zupełnie inne zdanie i szczególnie cenią sobie niewidzialność lub niewidoczność. Albo tacy, którzy po prostu postanowili wycofać się ze świata sztuki. I chociaż funkcjonują poza jego ramami, dalej uznają, że tworzą sztukę. W tym odcinku przyglądam się kilku takim artystkom i artystom. Twórcom, którzy zrezygnowali z widzialności, uznali ją za problem i postanowili zejść do podziemia.
     
    Odcinek powstał na podstawie artykułu From Artist Gone Underground to Occupational Realism. Remarks on Artistic Strategies Based on Invisibility, który ukazał się w czasopiśmie “Art Inquiry”.
  • ARTEFAKTY

    Księdzu świeczkę a plastykom ogarek. Kilka słów o prowincjonalnych galeriach

    24.10.2025 | 26 min.
    Jeśli wchodzimy dzisiaj w Polsce do publicznej, a nie prywatnej galerii sztuki, to jest spora szansa, że powstała ona czasach PRL-u i że była częścią sieci, którą nazwano Biurem Wystaw Artystycznych. Szczególnie chętnie otwierano te galerie w niewielkich miastach, takich jak Słupsk, Elbląg czy Jelenia Góra. Często były to miejscowości, w których nie istniało nawet znaczne środowisko artystyczne. Sieć w szczytowym okresie liczyła kilkadziesiąt galerii, a upadła w połowie lat 90., wskutek transformacji ustrojowej. Odcinek opowiada o kilku kłopotliwych śladach, które w polskim życiu artystycznym pozostawiła sieć BWA.

    Odcinek powstał na bazie tekstu o takim samym tytule, opublikowanym na łamach magazynu "Obieg".
  • ARTEFAKTY

    Księdzu świeczkę a plastykom ogarek. Kilka słów o prowincjonalnych galeriach

    22.10.2025 | 26 min.
    Jeśli wchodzimy dzisiaj w Polsce do publicznej, a nie prywatnej galerii sztuki, to jest spora szansa, że powstała ona czasach PRL-u i że była częścią sieci, którą nazwano Biurem Wystaw Artystycznych. Szczególnie chętnie otwierano te galerie w niewielkich miastach, takich jak Słupsk, Elbląg czy Jelenia Góra. Często były to miejscowości, w których nie istniało nawet znaczne środowisko artystyczne. Sieć w szczytowym okresie liczyła kilkadziesiąt galerii, a upadła w połowie lat 90., wskutek transformacji ustrojowej. Odcinek opowiada o kilku kłopotliwych śladach, które w polskim życiu artystycznym pozostawiła sieć BWA.

    Odcinek powstał na bazie tekstu o takim samym tytule, opublikowanym na łamach magazynu "Obieg".
Więcej Sztuka podcastów
O ARTEFAKTY
O sztuce, o jej złożonych związkach z życiem społecznym, technologią, nauką i polityką. Autorem podcastu jest Łukasz Białkowski, krytyk sztuki, niezależny kurator, wykładowca akademicki i tłumacz. Więcej na stronie https://lukaszbialkowski.wordpress.com/
Strona internetowa podcastu

Słuchaj ARTEFAKTY, #BEZPIECZNIK i wielu innych podcastów z całego świata dzięki aplikacji radio.pl

Uzyskaj bezpłatną aplikację radio.pl

  • Stacje i podcasty do zakładek
  • Strumieniuj przez Wi-Fi lub Bluetooth
  • Obsługuje Carplay & Android Auto
  • Jeszcze więcej funkcjonalności