Wielkie pieniądze, wielki świat

Informacja genetyczna ma ogromną wartość nie tylko dla koncernów farmaceutycznych, ale też obych wojsk. Dane genetyczne dziesiątek, jeśli nie setek tysięcy Polaków są gdzieś w świecie, oceniają eksperci. Tymczasem Polska nie ma przepisów, które regulowałyby wypływ z kraju informacji genetycznej - ostrzega przewodniczący Komitetu Genetyki Człowieka i Patologii Molekularnej PAN profesor Michał Witt. Ostatnio w ambitny projekt tworzenia Genomicznej Mapy Polski włączono chiński koncern, który według amerykańskich służb specjalnych "może służyć chińskim władzom jako "globalne narzędzie do gromadzenia genetycznych baz danych".

W Bogatyni trwa wydobycie węgla brunatnego. Kopalnia działa, mimo że w piątek jej natychmiastowe zamknięcie nakazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Takie orzeczenie Trybunał wydał, badając sprawę czeskiej skargi na skażenie środowiska. Polska jednak ignoruje ten nakaz. O co chodzi w sporze o Turów? Dlaczego Trybunał wydał tak drastyczne orzeczenie? Dlaczego Polska się nie zastosowała się do tego nakazu? Co będzie dalej?

Kolejka do śmierci. Co kilka sekund ktoś przechodzi na drugą stronę. W czasie pandemii liczba zagrożonych głodem wzrosła dwukrotnie. W tym samym czasie łączny majątek kilkuset miliarderów zwiększył się o półtora biliona dolarów. Sam ten roczny wzrost bogactwa grupy ludzi, którzy mogliby się zmieścić do jednego samolotu, wystarczyłby, by wszystkie 15 mln restauracji świata zapełnić tymi, którym brakuje jedzenia i przez rok napychać ich tam od rana do nocy. Światowy Program Żywnościowy potrzebuje dodatkowych kilku miliardów dolarów, by ratować zwiększoną w tym roku liczbę ludzi od śmierci głodowej - mówi mi przedstawicielka organizacji.

To była najdłuższa amerykańska wojna. W mijającym tygodniu Joe Biden ogłosił, że od maja zacznie się wycofywanie wojsk z Afganistanu. Dzwonił też do Władimira Putina, którego miesiąc temu nazwał mordercą, by umówić się na osobiste spotkanie. Nie poinformowano, czy powiedział mu o sankcjach przeciwko Rosji, które Biały Dom ogłosił dwa dni później. Podano, że wspomniał o Ukrainie, bo przy jej granicach Rosjanie koncentrują wojska. Twierdzą, że to odpowiedź na ruchy armii ukraińskiej i na manewry wojsk NATO Defender Europe, skupione w dużej mierze na obszarach przyległych do Morza Czarnego. Ukraińskie władze prowadzą już ofensywę, ale dyplomatyczna, przekonując że potrzebują nie tylko słów poparcia, ale pieniędzy, sprzętu wojskowego i poparcia dla akcesu do NATO. Dowódca wojsk amerykańskich w Europie ocenia prawdopodobieństwo rychłego rosyjskiego ataku na Ukrainę jako "niskie do średniego". Pytany przez amerykańską komisję parlamentarną, jak widzi to ryzyko w dłuższym okresie, odparł: "To zależy".

We wtorek rano w Kanale Sueskim zaklinował się potężny kontenerowiec. Po pięciu dniach nadal tam tkwi. Możliwe, że trzeba będzie ściągać z pokładu kontenery, a to zajęłoby zapewne tygodnie. Tymczasem w morskim korku stoi już pół tysiąca statków z towarami wartymi mniej więcej 50 mld dolarów. Nikt nie potrafi powiedzieć, kiedy uda się usunąć Ever Given. Armatorzy nie wiedzą, czy zbiornikowce z ropą i skroplonym gazem oraz kontenerowce powinny czekać, czy raczej ruszyć od razu w długą drogę dookoła Afryki. Eksperci od rynku ropy i gazu i logistyki wiedzą za to, że każdy dzień zamknięcia kanału oznacza chaos w globalnej morskiej logistyce i wzrost cen frachtu oraz presję na wzrost cen paliw, a także komplikacje głównie dla europejskiego przemysłu uzależnionego od dostaw części z Chin przez Kanał Sueski. Przerwanie jednej z głównych arterii handlowych świata, która szczególną rolę pełni w wymianie między Azją i Europą, zbiegła się w czasie ze spięciem między Unią Europejską i Chinami. Unia po raz pierwszy od lat wykonała symboliczny, ale poważny antychiński gest, dołączając do sankcji nałożonych na kilku chińskich urzędników przez USA, Kanadę i Wielką Brytanię, w związku z programem masowych obozów dla Ujgurów. Chiny odpowiedziały sankcjami wobec dziesięciu osób, w tym europralamentarzystów zajmujących się sprawą Ujgurów. W odpowiedzi Parlament Europejski odwołał zaplanowane na koniec tygodnia zatwierdzenie europejsko-chińskiego Kompleksowego Porozumienia Inwestycyjnego, które w czasie rywalizacji między amerykańskim i chińskim mocarstwem miało związać interesami bliżej Europę i Chiny. Historia ma też wymiar wulgarny. Według zapisów na stronach do śledzenia ruchu morskiego, statek przed wejściem do kanału wyrysował na Zatoce Arabskiej nieprzystojne kształty.