De Ongelooflijke Podcast

Vindt er in Duitsland – en daarmee ook in Europa – een politieke aardverschuiving plaats? Vandaag gaat Duitsland opnieuw naar de stembus, in Berlijn én in Mecklenburg-Vorpommern, een Oost-Duitse deelstaat waar de extreemrechtse AfD hoog staat in de peilingen. Dat terwijl de partij onlangs in Saksen-Anhalt al een historische zege boekte met bijna 44 procent van de stemmen. Hoe gevaarlijk is deze ontwikkeling? En waarom is de AfD juist in Oost-Duitsland zo succesvol?

Onder die politieke schokgolf zit een fascinerend verhaal. Over de erfenis van de DDR, over regio’s waar industrie, verenigingen en andere maatschappelijke verbanden zijn verdwenen – maar ook over religie. Saksen-Anhalt is namelijk het gebied van Maarten Luther en Wittenberg, de plek waar ruim vijfhonderd jaar geleden de Reformatie begon en het christendom ingrijpend veranderde. Tegenwoordig behoort het juist tot de minst kerkelijke gebieden van Europa.

En uitgerekend daar beroept de AfD zich op de christelijke cultuur. Hoe kan het dat het geloof er bijna verdwenen is, maar het christendom als politieke identiteit weer opduikt? En van wie is die christelijke erfenis eigenlijk als bijna niemand nog naar de kerk gaat?

Daarover spreekt David Boogerd met hét Ongelooflijke duo: historicus Beatrice de Graaf van de Universiteit Utrecht en theoloog Stefan Paas van de VU Amsterdam en de TU Utrecht.

We gaan weer live (https://meer.eo.nl/de-ongelooflijke-podcast) met De Ongelooflijke! Een voortslepend conflict met Iran, de Epstein-files die Trump blijven achtervolgen en dan: de spannendste midterms in jaren. Wordt dit het begin van het einde van Trump? Op 15 november spreken we journalist en Amerikakenner Geert Mak tijdens De Ongelooflijke Live in Theater de Kom in Nieuwegein (https://meer.eo.nl/de-ongelooflijke-podcast). We analyseren de uitslagen van de midterms en trekken parallellen met het verleden. Wat kan de geschiedenis ons vertellen over waar Amerika nu staat?

🔎 Doorzoek al onze afleveringen op thema met onze archieftool (https://www.eo.nl/campagne/welke-de-ongelooflijke-podcast-aflevering-luister-jij-vandaag).
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) (https://deongelooflijke.substack.com/). Zoals ook dit stuk met Beatrice dat in de aflevering genoemd werd: Waarom Oost-Duitsland nog steeds een van de meest atheïstische regio’s ter wereld is (https://deongelooflijke.substack.com/p/waarom-oost-duitsland-nog-steeds)
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

We werken aan een web-app voor reflectievragen bij onze podcast. Wil je helpen meedenken? Vul een korte vragenlijst in via eo.nl/gespreksvragen (http://eo.nl/gespreksvragen).

Relevante afleveringen:

🎧 #232 - De democratie in een existentiële crisis? Extreemrechts rukt op in Duitsland (met Beatrice de Graaf en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/119754/232-de-democratie-in-een-existentiele-crisis-extreemrechts-rukt-op-in-duitsland-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas)
🎧 #300 - Waarom Nederland geen nazi-Duitsland werd - en Hongarije Orbán wegstemde (met Beatrice de Graaf en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/140367/300-waarom-nederland-geen-nazi-duitsland-werd-en-hongarije-orban-wegstemde-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas)

Wat gebeurt er met je als degene die het dichtst bij je staat ineens wegvalt?

Twee jaar geleden verloor journalist en RTL Z-presentator Frederieke Hegger haar man Michael, na een kort ziekbed van slechts drie maanden. Hij was pas 36 jaar en hun dochtertje nog geen drie.

Het zette niet alleen haar leven op zijn kop, maar ook haar blik op de wereld. Na Michaels dood ging ze anders kijken naar werk, de samenleving, kunst en geloof. Ze ging op zoek naar taal voor wat haar was overkomen - en vond die onder meer bij de Romeinse denker Cicero, die ruim tweeduizend jaar geleden zelf zijn dochter verloor.

Frederieke schreef daarover een essay (https://deongelooflijke.substack.com/p/een-rationele-levenshouding-is-lang) voor De Ongelooflijke, Substack (https://deongelooflijke.substack.com/).

Wat doet groot verlies met een mens? Hoe leer je opnieuw lopen na zo’n aardverschuiving? En kun je daarna ooit nog dezelfde worden?

David Boogerd spreekt daarover met Frederieke Hegger en vaste gast Stefan Paas, theoloog, columnist voor Trouw en hoogleraar aan de VU en de Theologische Universiteit Utrecht.

We gaan weer live (https://meer.eo.nl/de-ongelooflijke-podcast) met De Ongelooflijke! Een voortslepend conflict met Iran, de Epstein-files die Trump blijven achtervolgen en dan: de spannendste midterms in jaren. Wordt dit het begin van het einde van Trump? Op 15 november spreken we journalist en Amerikakenner Geert Mak tijdens De Ongelooflijke Live in Theater de Kom in Nieuwegein (https://meer.eo.nl/de-ongelooflijke-podcast). We analyseren de uitslagen van de midterms en trekken parallellen met het verleden. Wat kan de geschiedenis ons vertellen over waar Amerika nu staat?

🔎 Doorzoek al onze afleveringen op thema met onze archieftool (https://www.eo.nl/campagne/welke-de-ongelooflijke-podcast-aflevering-luister-jij-vandaag).

📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) (https://deongelooflijke.substack.com/).
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

We werken aan een web-app voor reflectievragen bij onze podcast. Wil je helpen meedenken? Vul een korte vragenlijst in via eo.nl/gespreksvragen (http://eo.nl/gespreksvragen)

Relevante afleveringen:
🎧 #274 - Waarom we de dood moeten herwaarderen (met Manu Keirse en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/132992/274-waarom-we-de-dood-moeten-herwaarderen-met-manu-keirse-en-stefan-paas)
🎧 #201 - Een bevrijdend gesprek over de dood (met Christiaan Rhodius en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/109623/201-een-bevrijdend-gesprek-over-de-dood-met-christiaan-rhodius-en-stefan-paas)
🎧 DIt is de Bijbel #138 Is ons geloof te ik-gericht? (met Alain Verheij (https://npo.nl/luister/podcasts/663-dit-is-de-bijbel/138546)

Het baarde nogal wat opzien, twee jaar geleden. Christophe Vekeman is een Vlaamse schrijver die lange tijd bekendstond als fervent atheïst, tot hij in zijn boek Tot God openlijk vertelde dat hij christen was geworden, katholiek. Mede door een bijzondere ervaring in Oxford. Hij werd zelfs al de ‘Vlaamse C.S. Lewis’ genoemd, naar de beroemde Britse christelijke schrijver en denker.

Maar nu is zijn nieuwe boek uit, met de cryptische titel Het gebeurt, het gebeurt elke dag. Daarin schrijft Vekeman openhartig over wat er ná zijn bekering gebeurde.

Want terwijl hij zaal na zaal afging om het christelijk geloof te verdedigen, begon bij hemzelf juist de twijfel toe te slaan. Was zijn geloof misschien toch een bevlieging geweest? Had hij zijn bijzondere ervaring in Oxford door het steeds opnieuw vertellen groter en mooier gemaakt dan die werkelijk was?

We spreken hem verder over de bedreigingen die hij na zijn bekering kreeg, over een wonder dat hij meemaakte en over zijn held C.S. Lewis.

Een opvallend eerlijk boek en gesprek: soms duister, maar gelukkig ook doordrenkt van humor.

David Boogerd spreekt Christophe Vekeman uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

We gaan weer live (https://meer.eo.nl/de-ongelooflijke-podcast) met De Ongelooflijke! Een voortslepend conflict met Iran, de Epstein-files die Trump blijven achtervolgen en dan: de spannendste midterms in jaren. Wordt dit het begin van het einde van Trump? Op 15 november spreken we journalist en Amerikakenner Geert Mak tijdens De Ongelooflijke Live in Theater de Kom in Nieuwegein (https://meer.eo.nl/de-ongelooflijke-podcast). We analyseren de uitslagen van de midterms en trekken parallellen met het verleden. Wat kan de geschiedenis ons vertellen over waar Amerika nu staat?

🔎 Doorzoek al onze afleveringen op thema met onze archieftool (https://www.eo.nl/campagne/welke-de-ongelooflijke-podcast-aflevering-luister-jij-vandaag).
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack), (https://deongelooflijke.substack.com/)zoals ook dit briljante stuk van Stefan Paas over de grootste bedreiging voor onze christelijke cultuur. (https://deongelooflijke.substack.com/p/de-grootste-bedreiging-voor-onze)
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis, (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen) met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

Relevante afleveringen:
🎧 #190 - Van fervent atheïst 'Tot God', schrijver Christophe Vekeman ging op zoek naar de waarheid (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/106445/190-van-fervent-atheist-tot-god-schrijver-christophe-vekeman-ging-op-zoek-naar-de-waarheid)
🎧 #70 - Waarom 'linkse feminist' Kristien Hemmerechts sinds dit jaar naar de kerk gaat (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/62846/70-waarom-linkse-feminist-kristien-hemmerechts-sinds-dit-jaar-naar-de-kerk-gaat)

Hoe kan het dat wij als moderne mensen zó veel weten, meten en beheersen - en toch het gevoel hebben dat we iets wezenlijks kwijtraken? Dat we onszelf niet zijn… 

Iain McGilchrist is een van de de belangrijkste - en veelzijdigste - denkers van deze tijd. Hij is neurowetenschapper, psychiater, literatuurwetenschapper en filosoof. Zijn werk omvat veel, hij schrijft niet voor niets boeken van ruim duizend pagina’s.

Volgens McGilchrist zit onder veel van de crises van onze tijd een dieper probleem: de manier waarop wij naar de werkelijkheid kijken. Daarbij spelen onze twee hersenhelften volgens hem een cruciale rol. Ons brein is uit balans geraakt. De analytische, controlerende manier van kijken is steeds dominanter geworden - met grote gevolgen voor hoe we omgaan met onszelf, elkaar, de natuur en de wereld om ons heen. In het gesprek leggen we uitgebreid uit wat hij daarmee bedoelt.

Fascinerend is vooral dat je door zijn bril ineens heel anders naar alledaagse dingen gaat kijken: naar wetenschap, technologie, zingeving, mentale gezondheid en ook naar geloof.

Want ook op dat gebied heeft McGilchrist zelf een opvallende ontwikkeling doorgemaakt. Lange tijd was hij terughoudend om zichzelf religieus te noemen, maar de laatste jaren noemt hij zichzelf steeds openlijker christen. Wat heeft hij in het christendom gevonden?

David Boogerd spreekt Iain McGilchrist uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

Vind je het lastig om een Engelstalige podcast te volgen? Je kunt het gesprek ook bekijken op YouTube (https://www.youtube.com/watch?v=3bZj2VBkkGQ) met Nederlandse ondertiteling.

🔎 Doorzoek al onze afleveringen op thema met onze archieftool. (https://www.eo.nl/campagne/welke-de-ongelooflijke-podcast-aflevering-luister-jij-vandaag)
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack).  (https://deongelooflijke.substack.com/)
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

Relevante afleveringen:
🎧#314 - Waarom voelt het moderne leven zo leeg? De zingevingscrisis met Dirk de Wachter, Tim Hofman, Esther van Fenema e.a. | The Best Of Ongelooflijke (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/143929/314-waarom-voelt-het-moderne-leven-zo-leeg-de-zingevingscrisis-met-dirk-de-wachter-tim-hofman-esther-van-fenema-ea-the-best-of-ongelooflijke)

Poetin stuurt versterking naar de frontlinie. Maar het zijn geen tanks of drones. Het zijn relieken: botten van een middeleeuwse Russische prins, die deze zomer werden opgegraven. Waarom noemen de Russen dit 'een geheim wapen'?

Het is maar één voorbeeld van iets wat wij in West-Europa misschien jarenlang hebben onderschat: wereldpolitiek draait niet alleen om macht, geld en strategische belangen. Religie, heilige verhalen en ideeën over goed en kwaad doen er óók toe.

Dat ontdekte historicus Beatrice de Graaf opnieuw toen zij een deel van haar zomervakantie doorbracht in een Duits archief. Beatrice spreekt over ‘de terugkeer van de goden in de wereldpolitiek’. Maar zijn die goden eigenlijk wel terug? Of zijn ze nooit weggeweest en hebben wij ze simpelweg te weinig serieus genomen?

We kijken naar Rusland, maar ook dichter bij huis. Waarom wordt het christendom in Europa steeds vaker gebruikt als bron van identiteit, juist in landen waar steeds minder mensen actief gelovig zijn?

Ook het Vaticaan komt aan bod. Daar vond deze zomer een bijzonder topoverleg plaats om afscheid te nemen van een eeuwenoud idee: de rechtvaardige oorlog.

Wat gebeurt er als de goden terugkeren in de politiek? 

David Boogerd in gesprek met hét Ongelooflijke Duo: historicus Beatrice de Graaf van de Universiteit Utrecht en theoloog Stefan Paas van de VU Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

🔎 Doorzoek al onze afleveringen op thema met onze archieftool (https://www.eo.nl/campagne/welke-de-ongelooflijke-podcast-aflevering-luister-jij-vandaag).
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack) (https://deongelooflijke.substack.com/). 
🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis (https://www.eo.nl/podcast/de-ongelooflijke-geschiedenis/afleveringen), met Beatrice de Graaf en Stefan Paas!
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube (https://www.youtube.com/@deongelooflijke)
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/)
📱 Volg David op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)of Blue Sky (https://bsky.app/profile/davidboogerd.bsky.social)
📱 Volg Stefan op LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/stefan-paas-51373a5/)

Relevante afleveringen:
🎧 #60 - Wat geloven terroristen nou echt? 'Radicale verlossing' met Beatrice de Graaf en Stefan Paas (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/57052/60-wat-geloven-terroristen-nou-echt-radicale-verlossing-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas)
🎧 #315 - De nieuwe wereldorde? Rob de Wijk, Beatrice de Graaf, Joris Luyendijk, Maarten van Rossem e.a. | The Best Of Of (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/143942/315-de-nieuwe-wereldorde-rob-de-wijk-beatrice-de-graaf-joris-luyendijk-maarten-van-rossem-ea-the-best-of-ongelooflijke)
🎧 #309 - De chaosstrategie van Trump, Poetin en andere tirannen (Beatrice de Graaf en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/142883/309-de-chaosstrategie-van-trump-poetin-en-andere-tirannen-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas)