Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice

Dlaczego ochrona małych języków, gwar, dialektów jest ważna w dobie globalizacji? I czy w ogóle jest ważna? Przecież wszyscy mówią, że mamy być tacy sami? Co język mówi o nas i naszej tożsamości? Iwona Kwaśny zaprasza na Szkołę Bardzo Wieczorową. Gośćmi są: językoznawczyni prof. Jolanta Tambor i socjolingwista dr Tymoteusz Król. W audycji wykorzystano także rozmowy przeprowadzone podczas Dnia debat "Język języczkiem u wagi" (marzec 2026 r.) na Uniwersytecie Śląskim.

Pierwsze obozy koncentracyjne powstały w XIX wieku, między  innymi w Hiszpanii oraz na Kubie w 1896 roku gdzie przetrzymywano rebeliantów i ludność cywilną.  W Europie obozy stosowali także Rosjanie wobec polskich jeńców konfederacji barskiej w XVIII wieku,  ale dopiero w XX wieku, w czasie II wojny światowej, niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne stały się symbolem systematycznej eksterminacji i niewolniczej pracy tak jeńców wojennych jak i ludności cywilnej, która w działania wojenne nie była w żaden sposób zaangażowana. Często podważa się istnienie obozów zagłady i obozów śmierci, więc trzeba przypominać, co też ludzie ludziom gotowali od lat. O historii obozów i jak w tej historii obecnej mówi się o obozach koncentracyjnych mówi historyk dr Jacek Kurek. Audycje przygotował Marek Mierzwiak.

Edyta Stein, o której w dzisiejszej Szkole Bardzo Wieczorowej wykładać będzie profesorka Anna Adamus Matuszyńska urodziła się 12 października 1891 roku we Wrocławiu, a zginęła, a właściwie została zamordowana - najpierw zagazowana, później spalona w krematorium  9 sierpnia 1942 roku w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz - Brzezinaka
Była Niemką pochodzenia żydowskiego, filozofką, pisarką, później zakonnicą, karmelitanką bosą, męczennicą kościoła katolickiego. Została też świętą tegoż kościoła, a całkiem niedawno patronką Europy.
O tym jak bardzo aktualne są do dziś myśli i pisma Edyty Stein mówić  będzie profesorka Anna Adamus Matuszyńska, a rozmawia z nią  Marek Mierzwiak.

Cyryl i Metody to bizantyńscy misjonarze, którzy w IX wieku chrystianizowali Słowian, stworzyli głagolicę i wprowadzili język słowiański do liturgii, stając się fundamentem kultury słowiańskiej. Dzięki ich pracy chrześcijaństwo i kultura słowiańska mogły rozwijać się równolegle, a ich misja stała się fundamentem dla późniejszego rozwoju literatury, edukacji i religii w regionie. Papież Jan Paweł II ogłosił ich współpatronami Europy w 1980 roku, a ich święto obchodzone jest 14 lutego. W wykładzie dr Jacek Kurek przypomni tak życiorysy obu świętych, jak również będzie nawiązywał do współczesności. Co znaczy dziś dla przeciętnego człowieka język i w jaki sposób powinnyśmy porozumiewać się zawsze? Audycje przygotował Marek Mierzwiak.

W historii powszechnej zapisują się wielkie nazwiska, spektakularne wydarzenia, wartościowe książki, zachwycające dzieła sztuki i ich autorzy. Wydaje się, że tak będzie trwać na wieki, jednak czas jest nieubłagany i zaciera pamięć. Historia Uniwersytetu Śląskiego jest młoda, a jednak już nie pamiętamy jej twórców. Dzisiaj Beata Tomanek i jej gość przypomną wielką osobowość związaną z zainicjowaniem powstania naszej uczelni. Znakiem czasu i podstawą dzisiejszego wykładu będzie również pewne dzieło, na które patrzymy, leży przed nami.