Tłoczone z danych

Czy polskie firmy naprawdę nie inwestują? A może problem leży w tym, jak mierzymy inwestycje?
W rozmowie z Marcinem Wolskim z Europejskiego Banku Inwestycyjnego analizujemy wyniki najnowszej ankiety inwestycyjnej EBI. Z danych wynika, że aż 4 na 5 firm w Polsce deklaruje inwestycje. Dlaczego więc w statystykach makro wciąż widać relatywnie niską relację inwestycji do PKB?
Rozmawiamy o tym:
czym różni się inwestycja w księgowości firmy od inwestycji w rachunkach narodowych
dlaczego leasing, software i rozwiązania energetyczne nie zawsze widać w twardych danych
jak Polska wypada na tle innych krajów UE
dlaczego firmy rzadziej wdrażają zaawansowane technologie, w tym GenAI
jakie są główne bariery inwestowania: niepewność, koszty energii i brak pracowników
Zaskakujące wnioski? Polskie firmy są bardzo świadome ryzyk klimatycznych i inwestują w efektywność energetyczną, ale jednocześnie postrzegają transformację jako zagrożenie. Coraz więcej z nich deklaruje inwestycje, mimo globalnej niepewności.
To rozmowa o tym, jak naprawdę wygląda proces inwestowania w Polsce – i dlaczego same dane makro nie wystarczą, by go zrozumieć.

🕰️ Czasówka:
0:00 - Intro
0:41 - Czy firmy często inwestują?
6:57 - Co kwalifikuje się jako inwestycja?
8:34 - Znaczenie danych ankietowych
13:37 - Szybki monitoring w NBP
22:01 - Wyniki badań o inwestycjach
28:19 - Jakie cechy Polska gospodarka dzieli z krajami regionu?
32:42 - Co to znaczy, że 4 na 5 firm inwestuje w Polsce?
40:04 - Czy mamy wystarczająco dużo zasobów dla nowych firm?
49:19 - Spadek produktywności przemysłowej
56:51 - Co możemy zrobić żeby ułatwić inwestowanie firm w Polsce?
1:05:28 - Liczba Odcinka / Outro
 

Gość: Marcin Wolski
Ma doktorat z University of Amsterdam, ekonomista Europejskiego Banku Inwestycyjnego, specjalizuje się w inwestycjach przedsiębiorstw, transformacji cyfrowej, produktywności i konkurencyjności gospodarek.
 

🕹 Montaż: Maximillian Nosal

Czy ekonomia naprawdę zaczyna się od inflacji, stóp procentowych i skomplikowanych wykresów? A może od dużo prostszego pytania: co wybrać, gdy nie możemy mieć wszystkiego? Wyruszamy w podróż od ogniska pierwszych wspólnot, przez narodziny własności i pierwsze długi, aż po idee, które ukształtowały współczesny system gospodarczy.

Maciej przedstawia historię ekonomii, zanim stała się „ekonomią”, i zobaczysz, że to opowieść przede wszystkim o ludziach, decyzjach i regułach, które organizują nasze wspólne życie.

CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?

Zaprasza Maciej Krzysztoszek.

Czy państwo może zadłużać się w nieskończoność? Czy kraj może zbankrutować we własnej walucie? I kiedy dług publiczny przestaje być bezpieczny? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE). 
W rozmowie z Wojciechem Paczosem analizujemy, czym naprawdę jest bankructwo państwa, jak działa dług publiczny i dlaczego deficyt budżetowy bywa zarówno narzędziem stabilizacji, jak i źródłem ryzyka.
Dlaczego państwa rzadko bankrutują całkowicie? Czy istnieje bezpieczny poziom długu w relacji do PKB? Jak inflacja wpływa na realną wartość zadłużenia i dlaczego bywa nazywana „podatkiem inflacyjnym”? Czym różni się dług krajowy od zagranicznego i jakie ma to konsekwencje dla gospodarki?
Rozmawiamy o tym:
czy zrównoważony budżet zawsze ma sens
kiedy dług publiczny wypycha inwestycje prywatne
jak kapitał zagraniczny wpływa na koszty finansowania państwa
dlaczego wiarygodność kredytowa decyduje o tym, czy rząd może prowadzić politykę antykryzysową
jakie wyzwania – system podatkowy, wydatki zbrojeniowe, waloryzacja świadczeń – kształtują dziś strategię długu w Polsce
To rozmowa o granicach bezpieczeństwa finansów publicznych. O tym, kiedy dług jest narzędziem rozwoju, a kiedy zaczyna działać jak zapalnik.

🕰️ Czasówka:
0:00 - Intro
0:46 - Czy komuś jest potrzebny zerowy deficyt budżetowy?
5:39 - Ile długu jest zdrowe?
13:33 - Pożyczanie aby wspierać gospodarkę
19:05 - Od czego zależy wybór zadłużenia krajowego vs zadłużenia zagranicznego?
28:53 - Rola państwa w dostarczaniu dóbr publicznych
36:56 - Ekonomia reputacji
44:47 - Czy czas zmniejszyć dług publiczny?
52:21 - Liczba odcinka / Outro
 
🎙 Gość: Wojciech Paczos
Makroekonomista, wykładowca Cardiff University, pracownik Instytutu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk. Jego badania koncentrują się na ekonomii międzynarodowej, polityce pieniężnej i fiskalnej oraz systemie bankowym. Jest współzałożycielem i prezesem think tanku Dobrobyt na Pokolenia. 
 
🕹 Montaż: Maximillian Nosal

Gdzie te kobiety? Ile z nich naprawdę zasiada w zarządach i radach nadzorczych firm? Sprawdzimy na przykładzie 2 milionów europejskich przedsiębiorstw!
Czy więcej kobiet to lepsze wyniki finansowe? Wyższe zyski? Co z płacami? Jedna kobieta na kierowniczym stanowisku robi różnicę, czy potrzeba więcej, żeby coś się zmieniło? I na koniec, czy dyskryminowane w firmach kobiety uciekają w samozatrudnienie?
Odpowiedzi tłoczymy z danych z Joanną Tyrowicz. Zapraszają: Magdalena Smyk-Szymańska & Marcin Bojanowski.
 
🔗  STRONA ODCINKA:
https://tinyurl.com/GRAPE-Odcinek25-WWW
 
⏱ CZASÓWKA:
0:00 Początek
0:43 Gdzie te kobiety?
5:08 Jedna kobieta robi różnicę?
8:02 Mechanizm reputacyjny
10:33 Paprotki 
14:59 Nie szkodzą?
21:00 Dwa mln firm
24:30 Bohaterki
28:40 Ucieczka
32:19 Numerek
34:19 Zakończenie 
 
📚 ŹRÓDŁA:
·      Gender Board Diversity Dataset (GBDD)

Jak zrobić efekt kuli śniegowej w nauce w Polsce? Odpowiedzi szukają Joanną Tyrowicz (GRAPE) i Łukasz Woźny (SGH) w rozmowie z Anna Korzekwą-Józefowicz z Narodowego Centrum Nauki. Zapraszamy do posłuchania!
Dlaczego w Polsce prywatne finansowanie badań podstawowych niemal nie istnieje? Jak pod tym względem wyglądamy na tle innych krajów o podobnym poziomie rozwoju? W jaki sposób efekt ciepłego blasku (warm glow) wpływa na motywację darczyńców i czy bycie mecenasem nauki może być elementem budowania marki pracodawcy?
Dlaczego budowanie nowych struktur badawczych obok skostniałych instytucji publicznych może być najskuteczniejszą drogą do zmiany całego systemu nauki w Polsce? Jakie korzyści podatkowe mogą skłonić polskiego przedsiębiorcę do sfinansowania naukowca zamiast po prostu zapłacenia podatku?
Jakie wnioski płyną z danych z Japonii i Korei dotyczących tzw. efektu mnożnikowego, w którym każda złotówka wydana przez państwo na badania jest wielokrotnie refinansowana przez sektor prywatny? W jaki sposób zagraniczne modele, takie jak fundowanie katedr przez firmy w USA czy finansowanie prestiżowych ośrodków badawczych przez organizacje pracodawców w Szwecji, wpływają na rozwój tamtejszej nauki? Co polski przedsiębiorca może zyskać, patrząc na swój biznes okiem naukowca, i dlaczego taka perspektywa bywa dla prezesów firm zaskakująca oraz odkrywcza?
Jakie bariery utrudniają dziś współpracę nauki z biznesem w Polsce? Dlaczego polskie biura prawne na uczelniach bywają większą barierą dla darczyńców niż brak funduszy w samym biznesie?W jaki sposób stworzenie niezależnych ścieżek finansowania obok instytucji publicznych mogłoby zdynamizować rozwój najzdolniejszych polskich badaczy?
Dlaczego finansowanie konkretnych stanowisk dla doktorantów może być dla firm najprostszym i najbardziej efektywnym sposobem na wspieranie przełomowych badań? Czy bycie mecenasem nauki może stać się dla polskich liderów biznesu nowym standardem aspiracyjnym, podobnym do wspierania sztuki czy sportu? W jaki sposób mechanizm „magic call”, znany z uczelni takich jak Stanford, kształtuje postawy absolwentów i ich poczucie obowiązku wspierania macierzystych jednostek?
 
Gościni: Joanna Tyrowicz
Joanna Tyrowicz jest współzałożycielką GRAPE, profesorką nauk ekonomicznych, związaną z Uniwersytetem Warszawskim. W latach 2007-2017 pracowała w Instytucie Ekonomicznym Narodowego Banku Polskiego, specjalizując się w zagadnieniach dotyczących rynku pracy i gospodarstw domowych. W kadencji 2022-2028 członkini Rady Polityki Pieniężnej. Fulbright Scholar (Columbia University) oraz Mellon Fellow (w Netherlands Institute for Advanced Studies), gościła także w IAAEU w Trewirze oraz w IOS w Regensburgu.
 
Gość: Łukasz Woźny
Łukasz Woźny jest profesorem zwyczajnym w SGH w Warszawie. Odbył staże badawcze m.in. w Belgii (Louvain-la-Neuve), USA (Pheonix), Wielkiej Brytanii (Oxford, Glasgow). Jego zainteresowania naukowe obejmują m.in.: dynamiczne (stochastyczne) modele równowagi ogólnej, równowaga rekursywna, niespójność czasowa decyzji, optymalne kontrakty (m.in. projektowanie wynagrodzeń), strategiczne interakcje decyzyjne w IO, gry stochastyczne oraz duże gry. Publikuje m.in. w Journal of Economic Theory, Theoretical Economics, Economic Theory, Games and Economic Behavior, Journal of Economic Dynamics and Control, International Journal of Game Theory, Journal of Mathematical Economics. Był stypendysta Komisji Europejskiej, Fundacji Fulbrighta, MNiSW. Otrzymał nagrodę Prezesa Rady Ministrów za wysoko ocenione osiągnięcia będące podstawą nadania stopnia doktora habilitowanego. Finalista Nagród Naukowych tygodnika Polityka 2017. Był gościem odcinka podcastu GRAPE | Tłoczone z danych o tym, dlaczego rzucamy palenie dopiero od jutra.