Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Reportaż przybliża twórczość jednej z najbardziej bezkompromisowych graficzek i rzeźbiarek XX wieku. Sto lat temu urodziła się Aliny Szapocznikow, artystka, która zamieniła własne ciało w język sztuki. Pochodziła z żydowskiej rodziny, przeżyła piekło wojny, a później z odwagą i ironią opowiadała o kruchości istnienia, chorobie i pamięci. W 1963 roku Szapocznikow wyjechała z Polski i zamieszkała w Paryżu. Jej prace, od odlewów ust i piersi po monumentalne formy z żywicy, wciąż prowokują, poruszają i nie pozwalają przejść obojętnie. Co mówi o niej materia, z którą pracowała, miękka, nietrwała, cielesna, twarda, nowoczesna? Alina Szapocznikow zmarła w marcu 1973 roku we Francji.

Tomasz Konieczny, bohater reportażu, jest śpiewakiem operowym. Ale jego droga do muzyki wcale nie była oczywista. Zanim odkrył, że to właśnie bas-baryton jest jego prawdziwym językiem, żył innym artystyczny życiem, teatralnym i filmowym. Ukończył łódzką Szkołę Filmową, grał na scenach i przed kamerą, współpracując m.in. z Andrzejem Wajdą. Śpiew towarzyszył mu od zawsze, lecz długo pozostawał jedynie przyjemnym dodatkiem, czymś, co robił z pasji, nie z zawodowej ambicji. Dopiero później zrozumiał, że to właśnie operowa ekspresja pozwala mu mówić najpełniej. W latach 90. wyjechał do Niemiec, wybierając życie pełne podróży, rozstań i artystycznego ryzyka. Na scenie wciela się w bogów, demonów i tragicznych bohaterów Wagnera: Wotana, Albericha czy Kurwenala. Podbił światowe sceny operowe, ale równie ważna jest dla niego rodzina i zwykła ludzka bliskość. W kwietniu 2026 powrócił na polską scenę. Wystąpił w Operze Narodowej w koncercie z cyklu Wielkie głosy.

Reportaż zabiera w podróż po przestrzeni, którą na co dzień mija się w pośpiechu, nie dostrzegając historii ukrytych tuż pod powierzchnią codzienności. Z okazji Nocy Muzeów, kiedy swoje drzwi otwiera także Radiowa Trójka przy ulicy Myśliwieckiej, Jakub Tarka zaprasza na niezwykły spacer po tej wyjątkowej okolicy, zarówno tej dobrze znanej, jak i tej, o której pamiętają już tylko nieliczni. W towarzystwie varsavianisty Adriana Sobieszczańskiego odkrywamy dzieje miejsca, w którym stoi gmach Polskiego Radia. Jego dawne funkcje, zapomniane epizody, architektoniczne smaczki i miejskie legendy. To dźwiękowa wędrówka, w której Warszawa odsłania swoje mniej oczywiste oblicze.

Ania jest mamą, żoną i córką, a jednocześnie kobietą, która z odwagą realizuje się zawodowo. W pewnym momencie postanowiła dopisać do swojej listy życiowych ról jeszcze jedną, choć sama nie przepada za tym określeniem, rolę tancerki. Od ponad sześciu lat tańczy taniec towarzyski, startuje w turniejach i z każdym kolejnym krokiem odkrywa siebie na nowo. Taniec jest dla niej sportem, wypełnionym emocjami, ekspresją, relacjami i techniką. Jest sztuką, w której głowa jest równie ważna, a może i ważniejsza, niż ciało. Co sprawiło, że właśnie taniec stał się jej drogą? Co ją zainspirowało, by zacząć? I w końcu jak odkrywała nową definicję siebie na parkiecie?

Bohaterami reportażu są Mateusz Urban i Miłosz Przepiórkowski, para, która po ślubie zawartym w Berlinie walczyła w Polsce o transkrypcję aktu małżeństwa. Warszawski Urząd Stanu Cywilnego odmówił, uznając, że uznanie ich małżeństwa jest sprzeczne z polskim porządkiem prawnym. Po przegranej w WSA złożyli skargę do NSA, który 7 maja 2026 roku przyznał im rację, powołując się na artykuł 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka gwarantujący prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Ich sprawa nie jest wyjątkiem. Coraz więcej par jednopłciowych, które zawarły śluby za granicą, domaga się respektowania tych dokumentów zgodnie z prawem UE. Narastające napięcia doprowadziły w kwietniu 2026 roku do dużej demonstracji pod KPRM, pod hasłem "Żądamy realizacji wyroku TSUE". Organizacje skupiające ludzi LGBT zarzucały rządowi obłudę, ignorowanie sądów i blokowanie działań na rzecz równości małżeńskiej.