Czas odzyskany

250 lat temu powstały Stany Zjednoczone. Do młodego podówczas kraju przyjechał na początku lat 30. XIX w. francuski dyletant i potomek arystokratycznej rodziny Alexis de Tocqueville, by w 1835 r. opublikować traktat „O demokracji w Ameryce” – który może i ma nieco mniej lat, niźli USA, ale prawie dwa wieki. Nieważne: pozostaje najlepszym studium amerykańskiego charakteru, sposobu rządzenia tym krajem i niebezpieczeństw, jakie się z nim wiążą.
Do rozmowy o Ameryce i Tocqueville’u zaprosiłem Jana Tokarskiego, autora biografii i jego, i jego myśli, która ukazała się ostatnio nakładem „Przeglądu Politycznego”, laureata Nagrody im. Marcina Króla. Nagrywaliśmy tę rozmowę na początku lutego, gdy cała Ameryka żyła aktami Epsteina. Co zdarzyło się potem – o tym też dobrze się myśli w towarzystwie Alexisa de Tocqueville’a.
Podcastu „Czas odzyskany” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

This podcast uses the following third-party services for analysis:

Podtrac - https://analytics.podtrac.com/privacy-policy-gdrp

Rozpoznać ją – z pozoru nic łatwiejszego, przecież z historii wiadomo, jak wygląda. A jednak: gdy się narodziła na nowo na przełomie wieków, ujrzenie, że to właśnie ona, trochę zajęła, zwłaszcza mieszkańcom Zachodu. Tłumaczono ją rosyjską duszą, rozmaitymi specyfikami tego kraju, i dopiero dziś powszechnie używa się pojęcia „dyktatura", by to, co dzieje się w kraju ze stolicą w Moskwie, opisać. Kto chce sprawdzić, jak proces wprowadzenia tego ustroju wygląda od środka, niech sięgnie do niedawno sfilmowanego „Maga z Kremla”.
Gościnią pierwszego odcinka tego sezonu „Czasu odzyskanego” jest red. Krystyna Kurczab-Redlich: wieloletnia korespondentka polskich mediów w Moskwie i autorka gigantycznej biografii Władimira Putina pt. „Wowa, Wołodia, Władimir”. Rozmawiamy o tym, jak ten specyficzny model rządów został w Rosji zaprowadzony, kto jego zaprowadzenie ułatwiał, kto na nim skorzystał – i jak skończył.
Podcastu „Czas odzyskany” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

This podcast uses the following third-party services for analysis:

Podtrac - https://analytics.podtrac.com/privacy-policy-gdrp

Trudno o sposób życia i myślenia, który byłby w Polsce owiany czarniejszą legendą. Każdy się o tym uczy w szkole: Polska upadła, ponieważ szlachta, ponieważ złota wolność, ponieważ liberum veto. Gdyby nie sarmatyzm – ale by było! W ostatnich latach do takiego przesłania doszło jeszcze jedno, związane z tzw. „zwrotem ludowym” w historiografii: iż szlachcice chłopów traktowali jak Amerykanie niewolników, a w większości jesteśmy przecież potomkami chłopów.
Przesłanie – przesłaniem. Nie obok, a mimo niego w latach 90. w Polsce wyrosły domy stylizowane na dworki, a powieść historyczna odnosząca się do czasów sarmackich cieszy się wielką popularnością. Z autorem takiej powieści – świetnej „Krzywdy” – a także filozofem i historykiem, doktorem Pawłem Rzewuskim (herbu Krzywda właśnie) rozmawiam o anatemie, jaką sarmatyzm został w Polsce obłożony i o tym, jak i on, i anatema się kształtowały.
Podcastu „Czas odzyskany” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

This podcast uses the following third-party services for analysis:

Podtrac - https://analytics.podtrac.com/privacy-policy-gdrp

Czy „polski” mężczyzna w ogóle istnieje? Innymi słowy: czy w jakikolwiek sposób różni się od mężczyzny czeskiego albo francuskiego? W „Po męstwie” Wojciecha Śmiei odpowiedź brzmi: jak najbardziej, istnieje, i ukształtował go szereg raczej przykrych doświadczeń. Najpierw były to rozbiory, które wiązały się z utratą sprawczości. Następnie: nieudane zrywy niepodległościowe. Potem: pycha związana z II RP, i kompleksy wobec kolegów z Zachodu. Wreszcie: spełnienie czy jednak stuprocentowe spełnienie?
„Po męstwie” Śmiei, filologa z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, to fascynująca podróż przez generacje polskich mężczyzn: spotkamy tu i Józefa Piłsudskiego, i Lecha Wałęsę wraz z żoną, której zakazał palić, spotkamy wyznawców kodeksu Boziewicza i inteligencję techniczną epoki Edwarda Gierka, spotkamy mieszkańców współczesnych fortec ze szkła i stali. Każdy z tych mężczyzn będzie chciał stać się nośnikiem dominującej fikcji męskości. Z jakimi kosztami się ta aspiracja wiąże, jakie fikcje nie-męskości ją tworzyły – to tematy naszej rozmowy.
Podcastu „Czas odzyskany” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

This podcast uses the following third-party services for analysis:

Podtrac - https://analytics.podtrac.com/privacy-policy-gdrp

Święta wojna – takimi słowami określił ten konflikt Mario Vargas Llosa w zbiorze esejów i reportaży z początku XXI w., ostatnio wznowionym nakładem wydawnictwa Znak. Powodów wznowienia łatwo się domyślić: od 7 października 2023 roku oczy całego świata znowu zwrócone są na Bliski Wschód, a kwestia Izraela i Palestyny stała się dla Zachodu kwestią tożsamościową (wystarczy spojrzeć na ostatnie wybory w Nowym Jorku).
W dobie internetowego aktywizmu i łatwego oburzenia – wokół tej kwestii narosło wiele mitów oraz nieporozumień, które chciałbym rozwiać. Dlatego dzisiejszy odcinek jest przede wszystkim odcinkiem edukacyjnym, w którym omawiamy pojęcie syjonizmu. Zaprosiłem do niego Piotra Pazińskiego – ostatniego redaktora naczelnego „Midrasza”, pisarza, znawcę życia żydowskiego. Zagłębiamy się w historię, która jest długa i nie zaczęła się ani dwa lata temu, ani w roku 1948 – a o jej istotności najlepiej świadczy to, jak rezonuje dzisiaj.
Podcastu „Czas odzyskany” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

This podcast uses the following third-party services for analysis:

Podtrac - https://analytics.podtrac.com/privacy-policy-gdrp