Mamy zielone pojęcie

Najnowszy odcinek podcastu „Mamy Zielone Pojęcie” poświęcony jest pszczołom i temu, jak działa rodzina pszczela – od komunikacji, orientacji i organizacji życia w ulu po rójkę oraz najważniejsze zagrożenia zdrowotne, zwłaszcza warrozę. Pojawia się też przegląd produktów pszczelich i praktyczne wątki dotyczące miodu, jego właściwości oraz zasad używania. Prof. Paweł Chorbiński i prof. Paweł Migdał rozmawiają również o fałszowaniu miodu i dają wskazówki, jak świadomie wybierać produkty z pewnego źródła.

Nowy odcinek podcastu „Mamy Zielone Pojęcie” bierze na warsztat temat, który wraca jak bumerang wraz z początkiem roku: czy można schudnąć zdrowo i na stałe – bez obietnic „w dwa tygodnie”, bez karania się za potknięcia i bez mylenia estetyki z medycyną. Gośćmi rozmowy są prof. Joanna Wyka oraz dr Dorian Nowacki z Katedry Żywienia Człowieka.Punkt wyjścia jest nowy rok sprzyjający deklaracjom. Wiele osób chce wrócić do formy, jeść mniej, czy zmieścić się w ubrania sprzed lat. Tyle że w samym celu kryje się pułapka. Gdy redukcja masy ciała staje się wyłącznie zadaniem estetycznym, łatwo wpaść w logikę skrótów: szybko, radykalnie, jak najmniejszym kosztem czasu. Organizm nie działa w takim trybie. Masa ciała to wskaźnik, a nie diagnoza, a nadmiar tkanki tłuszczowej ma znaczenie biologiczne. Tkanka tłuszczowa to aktywny narząd endokrynny, który wpływa na gospodarkę hormonalną i procesy zapalne. Zdrowa redukcja zaczyna się od rozróżnienia modelowania sylwetki, redukcji nadwagi czy leczenia otyłości. Otyłość jest chorobą i stanowi ważny czynnik ryzyka powikłań metabolicznych i sercowo-naczyniowych. To przesuwa akcent z oceny („brak dyscypliny”) na rozumienie mechanizmów. Gdy ktoś wraca do wyższej masy ciała po okresie restrykcji, nie zawsze przegrywa charakter. Często działa biologia, nawyki utrwalane latami, stres, środowisko, a czasem brak dostępu do profesjonalnej opieki.Z zewnątrz najgłośniej słychać masę obietnic. Moda na diety eliminacyjne, protokoły, suplementy i proste reguły. Proste zasady dają poczucie kontroli, a spadek masy ciała na początku bywa szybki. Tyle że efekt na wadze nie mówi, co dokładnie ubywa: tkanka tłuszczowa, woda, mięśnie. Przy długim stosowaniu diet wysokotłuszczowych i wysokobiałkowych rośnie ryzyko przeciążeń wątroby i nerek, pogorszenia profilu lipidowego oraz powrotu dawnych wzorców jedzenia. Wtedy pojawia się klasyczny efekt jo-jo, a wraz z nim poczucie porażki.Na to nakłada się presja społeczna. Komentarze w stylu „jak świetnie wyglądasz” potrafią wzmacniać niezdrowe zachowania, bo sukces zostaje zdefiniowany wyglądem, nie zdrowiem. Wstyd i wykluczenie osób z otyłością przynoszą kolejne konsekwencje: unikanie spotkań, lęk przed jedzeniem publicznie, kompulsywne kontrolowanie posiłków. W tej przestrzeni mieszczą się też zaburzenia odżywiania, które przybierają różne formy: obsesja na punkcie kaloryczności produktów, przymus ćwiczeń, koncentracja na masie mięśniowej, ciągłe myślenie o jedzeniu mimo braku głodu.Najbardziej stabilnym punktem pozostaje podejście długofalowe. Zmiana działa wtedy, gdy jest do utrzymania, opiera się na diagnozie i indywidualizacji: skład ciała, nawyki, sen, aktywność, stan zdrowia, kontekst psychologiczny. W praktyce wraca kilka prostych zasad: wybór produktów o wysokiej gęstości odżywczej, ograniczanie żywności wysoko przetworzonej, rozsądne porcje, regularność, miejsce na okazjonalną przyjemność bez budowania wokół niej planu dnia. Wtedy redukcja masy staje się skutkiem ubocznym sensownej strategii, a nie jedynym celem.

W najnowszym odcinku podcastu „Mamy zielone pojęcie” dr Julia Miller i dr Joanna Rosenberger opowiadają, jak zwierzęta radzą sobie zimą – od kotów śpiących na kaloryferze, przez psy przerażone fajerwerkami, po ptaki, jeże i kaczki na miejskich stawach. Rozmawiają o tym, jak mądrze pomagać zwierzętom w sylwestrową noc, jak odpowiedzialnie dokarmiać ptaki i dlaczego czasem najlepsze, co możemy zrobić, to… zostawić w spokoju stertę liści w ogrodzie.

W najnowszym odcinku podcastu „Mamy zielone pojęcie” zaglądamy pod choinkę… i dużo głębiej – w głąb lasu, parku i systemów przyrodniczych, od których zależy nasze codzienne życie. Nasi goście, profesorowie Pusz i Bąbelewski, opowiadają o tym, jak mądrze wybierać bożonarodzeniowe drzewko (żywe, w donicy, z plantacji czy z lasu), co dzieje się z nim po świętach i dlaczego jego zapach to nie tylko kwestia nastroju, ale też chemii roślin. Pojawiają się konkretne gatunki drzew, mniej oczywiste wybory choinek oraz pomysły na to, jak zamknąć świąteczne drzewko w obiegu zamiast na wysypisku.

W rozmowie udział wzięli:
prof. Wojciech Pusz, Katedra Ochrony Roślin, Zakład Fitopatologii i Mykologii UPWr
prof. Przemysław Bąbelewski, Katedra Ogrodnictwa, Zakład Roślin Ozdobnych, Dendrologii i Ogrodnictwa Miejskiego
Prowadząca: red. Katarzyna Kaczorowska
Kamery: Aleksandra Rzepka, Magdalena Jajszczyk
Dźwięk: Tomasz Lewandowski
Montaż: Aleksandra Rzepka
Słuchaj i oglądaj na:Spotify, Apple Podcasts, YouTube

Mleko od wieków towarzyszy człowiekowi – jako symbol odżywienia, bliskości natury, a dziś także jako punkt zapalny w dyskusji o zdrowiu, etyce i nowoczesnej diecie. Z jednej strony to produkt, który ukształtował cywilizację: pozwolił przetrwać dzięki przetwarzaniu na sery i fermentowany nabiał, umożliwił rozwój hodowli i dostarczył białka oraz wapnia w formie, jakiej nie oferuje żadne inne źródło. Z drugiej – stał się obiektem podejrzeń i modnych restrykcji, często pozbawionych naukowych podstaw. Czy naprawdę powinniśmy je pić? Co mówi nauka o nietolerancji laktozy? I dlaczego fermentowany nabiał wciąż nie ma sobie równych, jeśli chodzi o wpływ na mikrobiotę jelitową? 🎙️ W rozmowie udział wzięli: 🔹 dr Marek Szołtysik – Katedra Rozwoju Funkcjonalnych Produktów Żywnościowych, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu 🔹 dr Dominika Mazurkiewicz – Katedra Żywienia Człowieka, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu