De Universiteit van Nederland Podcast

Een soa-test is geen feestje... En heb je de test achter de rug, dan begint het wachten op de uitslag. Maar wat als je al binnen een halfuur weet waar je aan toe bent? Onderzoeker Yosta de Stigter van de TU Eindhoven werkt aan zo’n snelle test. Haar inspiratie: een lichtgevende diepzeegarnaal met een bijzonder trucje. Dat trucje kan de sleutel zijn tot snellere diagnoses, ook bij andere infectieziekten.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Lekker een dagje naar de sauna om heerlijk te ontspannen, of is het stiekem ook een training voor je hart en bloedvaten? Bewegingswetenschapper Veerle de Haan van de Universiteit Maastricht onderzoekt hoe ons lichaam reageert op extreme warmte en kou. Finse studies suggereren dat saunabezoeken goed kunnen zijn voor je hart en bloedvaten, en vinden zelfs een verband met een lager risico op dementie.
Ook gezondheidsgoeroes zweren bij koude baden en extreme hitte, maar wat zegt de wetenschap daar eigenlijk over? Want terwijl jij in de sauna zit te ontspannen, draait je lichaam op volle toeren om oververhitting te voorkomen. Zijn zulke extreme temperaturen dan wel goed voor je? Bekijk de video en ontdek wat de wetenschap zegt: voortaan vaker de sauna in, of kun je die relaxdag toch maar beter overslaan?
0:00 Is de sauna goed voor je?
0:49 Is hitte goed voor je lichaam?
1:26 Wat is onze comfortzone qua temperatuur?
2:29 Hoe houdt je lichaam zichzelf koel tijdens hitte?
3:08 Waarom zetten je bloedvaten uit bij hitte?
4:00 Zo kan je je hartspier en bloedvaten trainen tegen veroudering
5:13 Hoe houdt je lichaam warmte vast?
5:40 Is hitte of kou beter voor je lichaam?
6:12 Zorgt de sauna voor een verlaagd risico op hart- en vaatziekten en dementie?
7:31 Hoe kan de sauna helpen bij overgewicht en suikerziekte?
8:54 Wanneer kan je beter niet naar de sauna gaan?
9:43 Kan de sauna invloed hebben op je vruchtbaarheid?
10:20 Is na het sporten naar de sauna gaan goed voor je?
11:26 Tips voor naar de sauna gaan
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit is de tweede aflevering van onze NIEUWE SERIE: Atomen Enzo ⚛️.
Meer afleveringen hoor je hier: https://open.spotify.com/show/6V5u9TBNBoVP0LnImbiFsL?si=f66b93bc934e493a
PFAS zijn 'eeuwige chemicaliën': ze breken nauwelijks af en zijn slecht voor mens en milieu. Maar wat als champignons ze gewoon kunnen opruimen? In deze aflevering van Atomen Enzo gaat Florian Helinski in gesprek met microbioloog Brigitte van Brenk over champignonsubstraat: afval van de champignonkweker dat vervuild water en grond mogelijk kan schoonmaken. Hoe werkt dat? En waarom rent Brigitte op vrijdagavond terug naar het lab? Luister mee!
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Software zit overal in: in je elektrische tandenborstel, je auto, de trein, een pacemaker. Maar wat als die software iets gaat doen wat je niet wilt? In deze aflevering vertelt hoogleraar informatica Jan Friso Groote (TU Eindhoven) over verborgen functies in software waarmee de fabrikant een apparaat op afstand of op een vooraf bepaald moment anders kan laten werken, of helemaal kan uitschakelen. Je hoort over treinen die na onderhoud bij een concurrent niet meer willen rijden en auto’s die op slinkse wijze emissietesten omzeilen. Maar ook over de gevaren als zulke technieken op grotere schaal worden ingezet, bijvoorbeeld bij conflicten tussen landen. Én wat we kunnen doen om onszelf daartegen te beschermen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zwarte gaten blijven een mysterie in ons heelal: van hoe ze ontstaan tot wat er in zit. Sterrenkundige Daniëlle Pieterse is vooral geïnteresseerd in de allereerste seconde van de vorming, na een botsing van twee sterren. In die ‘geboortekamer’ van zwarte gaten, ligt een schat aan informatie verborgen die tot nu toe onbereikbaar bleef. Maar met nieuwe methoden en de hulp van mensen over de hele wereld, hoopt Daniëlle te voorspellen waar het volgende zwarte gat gaat ontstaan, om zo voor het eerst mee te kijken.
De link naar de Black Hole Finder app: https://www.blackholefinder.org/
Het onderzoek over de vorming van zwarte gaten is een project van de Nationale Wetenschapsagenda (NWA). De NWA maakt onderzoek mogelijk waarin wetenschappers samenwerken met maatschappelijke partijen. Dit leidt tot kennis die de wetenschap zonder hulp van de maatschappij niet had kunnen krijgen. Lees er meer over op hun website ► https://www.nationalewetenschapsagenda.nl
0:00 De geboorte van een zwart gat
0:33 Hoe kun jij helpen een zwart gat te vinden?
1:25 Waar is een ster van gemaakt?
2:10 Hoe komen sterren tot hun eind?
2:32 Wat is een ‘supernova-explosie’?
2:54 Waar en wanneer ontstaat een zwart gat?
3:19 Wat is een neutronenster?
4:00 Wat zijn zwaartekrachtsgolven?
4:37 Hoe kunnen we voorspellen waar een zwart gat ontstaat?
5:26 Hoe kan jij via een app helpen een zwart gat te vinden?
7:04 Waarom moet de geboorte van een zwart gat snel worden gevonden?
7:49 Waarom is er nog geen geboorte van een zwart gat gevonden?
8:47 Hoe ontstaat goud in de ruimte?

See omnystudio.com/listener for privacy information.