Audycje Kulturalne

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/08/Audycje-Kulturalne-Polski-Paryz.mp3
W którym parku najchętniej wypoczywał Juliusz Słowacki? Gdzie mieszkała Maria Skłodowska-Curie? Kto zaczął produkować słynne ratanowe krzesła, które stały się symbolem francuskich kawiarni? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w wydanej niedawno książce pt. „Polski Paryż”.

Paryż jest jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystki i turystów miast na świecie. Co roku miliony ludzi podziwiają Wieżę Eiffla oraz Łuk Triumfalny – jednocześnie narzekając na ciągnące się w nieskończoność kolejki oraz wielkie tłumy.

Dlatego warto rozważyć zejście z głównego szlaku paryskich zabytków i pozwolenie na to, by czas, zamiast biec, zaczął się sączyć. To propozycja autora książki „Polski Paryż”, Adama Chowańskiego, który jest przewodnikiem, ale przede wszystkim „paryżaninem z wyboru”. Prześledził paryskie losy naszych rodaków i rodaczek i zachęca aby odwiedzić miejsca, w których żyli i bywali: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Fryderyk Chopin, Helena Rubinstein, Mela Muter czy Maria Skłodowska-Curie. To nie tylko ich domy czy pracownie, ale także ulubione miejsca odpoczynku, a nawet poświęcone im paryskie Muzea.

O książce „Polski Paryż” opowiedział w Audycjach Kulturalnych autor, Adam Chowański.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Wydawnictwa Znak.

Artykuł Śladami wielkich Polek i Polaków nad Sekwaną pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/08/Audycje-Kulturalne-Bach-w-Piach-2.mp3
Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać.

Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach publicznych 13 polskich miast, realizowany jest przez artystów zrzeszonych w Gildii Muzyki Nowej oraz przedstawicieli Fundacji MEAKULTURA. Choć akcja jest skierowana do najmłodszych, nieco wykluczonych użytkowników kultury, przyciąga także starszych słuchaczy.

Zaangażowani we flashmobowy projekt są muzycy z takich zespołów jak: Hashtag Ensemble, NeoQuartet, Orkiestra Muzyki Nowej, Ludzie z Vełny, Spółdzielnia Muzyczna Contemporary Ensemble, Sepia Ensemble oraz Flow Unit. Wykonają również utwory współczesnych kompozytorów m.in. Witolda Lutosławskiego, Marty Śniady, Joanny Szymali, Rafała Gorzyckiego i Aleksandra Kościowa. Chcą pokazać, że muzyka może być bliska każdemu odbiorcy, obecna w codziennym życiu każdego, niezależnie od jego wieku, wiedzy, doświadczenia.

„Bach w piach” jest też częścią szerszej kampanii społecznej „Save the Music”.

O akcji, która w tym roku potrwa do 12 września, w Audycjach Kulturalnych opowiedziały organizatorki: dr Marlena Wieczorek, prezeska fundacji  Meakultura, i dr Aleksandra Demowska-Madejska, szefowa Gildii Muzyki Nowej.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Gildii Muzyki Nowej/fot. Michał Piórkowski



Artykuł „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/07/Audycje-Kulturalne-program-jubileuszu.mp3
Święto Narodowego Centrum Kultury to nie tylko okazja, by lepiej poznać program instytucji i obszary, w których działa, ale także ludzi, którzy ją tworzą. Ich wspomnienia niedługo zostaną wydane w formie jubileuszowej publikacji.

Przez 75 lat istnienia instytucji zmieniały się jej nazwy i lokalizacje; stałe pozostało jednak nastawienie na wspieranie sektora kultury oraz osób z nim związanych. Dziś szeroka oferta obejmuje programy dotacyjne, działalność badawczą, wydawniczą czy edukacyjną.

Posłuchaj rozmowy z dyrektorem NCK Robertem Piaskowskim, zarejestrowanej w związku z jubileuszem.

Urodziny to świetna okazja do świętowania. Za nami jest piknik „Wolna sobota”, otwarte wydarzenie z udziałem partnerów instytucji. Odbywają się liczne debaty oraz spotkania; w planach są także rocznicowe publikacje. Jedna z nich będzie zawierać rozmowy z pracowniczkami oraz pracownikami NCK, a także byłymi dyrektorami, którzy podzielili się swoimi doświadczeniami pracy w tej instytucji.

O planach na ten rok a także o wpływie NCK na polską kulturę opowiedziała w Audycjach Kulturalnych Elżbieta Wrotnowska-Gmyz, zastępczyni kierowniczki Działu Animacji i Edukacji Kulturalnej NCK oraz koordynatorka jubileuszu.

Artykuł „Być tu i teraz” – 75 lat NCK pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/07/Audycje-Kulturalne-Pola-Nirenska.mp3
Całe jej życie wypełniała pasja do tańca: kontakt z nim wymuszała szantażem i głodem, by móc tańczyć jeździła po całej Europie, w końcu wyjechała do Stanów. Przez całe życie musiała też uciekać przed prześladowaniami i nienawiścią, w końcu, przed bolesną pamięcią. O Poli Nireńskiej pisze Weronika Kostyrko.

Choć Pola Nireńska (1910-1992) nie stworzyła własnego, unikatowego stylu, jest jedną z najważniejszych postaci tzw. modern dance. Urodzona w żydowskiej rodzinie w Warszawie, wyjechała do Drezna, by uczyć się pod okiem słynnej Mary Wigman.

Chcąc tańczyć i występować, wyjeżdżała także do Włoch i Austrii, jednak po dojściu Hitlera do władzy zmuszona była osiąść w Wielkiej Brytanii, gdzie przetrwała wojnę. Tam też dowiedziała się że niemal cała jej rodzina zginęła w Zagładzie. Ostateczną przystań znalazła w Stanach Zjednoczonych: w Waszyngtonie ponownie zapisała się do szkoły tańca, otworzyła też własne studio. Rozłąkę ze sceną przepłaciła zdrowiem: wieloletnią depresją.

Jej ostatni występ i choreografia „Tetralogia Holocaustu” przeszły do historii tańca. Nireńska rozliczyła się w ten sposób z własnym doświadczeniem i bolesną historią, a także oddała hołd ofiarom Zagłady. Dwa lata po premierze tancerka popełniła samobójstwo.

Historię tancerki można poznać dzięki ponownemu wydaniu książki Weroniki Kostyrko pt. „Tancerka i Zagłada: historia Poli Nireńskiej”.

W Audycjach Kulturalnych o pracy nad biografią opowiedziała autorka, Weronika Kostyrko.

Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe



Artykuł Tancerka i Zagłada. Historia Poli Nireńskiej pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/07/Audycje-Kulturalne-Krol-Tanga-1.mp3


Tadeusz Miller – pieśniarz powojennego Szczecina

Słuchacze mylili go z Mieczysławem Foggiem, on sam cenił twórczość Binga Crosby’ego. Choć płyty z wykonywanymi przez niego tangami sprzedawały się w tysiącach egzemplarzy, przedwczesna  śmierć sprawiła, że Tadeusz Miller na całe dekady został zapomniany. Zmienia się to m.in. za sprawą poświęconej mu książki „Król Tanga”.



Zostawił po sobie kilkadziesiąt płyt, na których wybrzmiewały śpiewane przez niego tanga: tuż po wojnie sprzedawały się w zawrotnych wówczas, tysiącach egzemplarzy. Historia Tadeusza Millera i jego żony Luny to także historia wojennej i powojennej tułaczki, zakończonej ostatecznie w Szczecinie. To właśnie w tamtejszym oddziale Polskiego Radia jego głos słuchacze mogli usłyszeć po raz pierwszy.

Przez lata współpracował z pierwszą polską prywatną wytwórnią płytową “Mewa”, dla której w Poznaniu nagrywał tanga, w tym swój największy przebój “Kwiat paproci”.

Jego karierę przerwała nagła śmierć: zginął w wypadku samochodowym. Kiedy wracał motocyklem do domu, został potrącony przez ciężarówkę prowadzoną przez radzieckiego żołnierza.

Przez lata twórczość Tadeusza Millera pozostawała zapomniana, między innymi z powodu niewystarczającej dokumentacji, a także… podobieństwa głosu Millera do Mieczysława Fogga, z którym często był mylony, co wyjątkowo irytowało jego żonę.

Dziś pamięć o Tadeuszu Millerze wraca, przede wszystkim dzięki staraniom szczecinian i szczecinianek: lokalnych dziennikarzy oraz artystów. Z miastem związana jest także Sylwia Trojanowska, autorka książki “Król Tanga”, która przybliża biografię pieśniarza. W Audycjach Kulturalnych opowiedziała o jego twórczości, a także o podążaniu jego śladami i odkrywaniu przeszłości, zapomnianej przez blisko 80 lat.

Artykuł Król Tanga pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.