Audycje Kulturalne

Organizatorzy festiwali często mierzą się z podobnymi wyzwaniami, choć na co dzień działają osobno, a czasem nawet ze sobą konkurują. Tymczasem wspólne szukanie rozwiązań może przynieść więcej korzyści niż rywalizacja – zarówno dużym wydarzeniom z wieloletnią tradycją, jak i niewielkim, lokalnym inicjatywom. 

W piątym odcinku cyklu „Żywe Kultury”, nagranym podczas FestForum, Klaudia Obrębska rozmawia z Caroliną Pietyrą, dyrektorką Krakowskiego Biura Festiwalowego, Jarosławem Wasikiem, dyrektorem Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu, oraz Katarzyną Jakubowiak, zastępczynią dyrektora Centrum Nauki i Kultury Młyny Rothera. 

Choć festiwale różnią się programami i publicznością, ich organizatorzy często zadają sobie te same pytania: jak zapewnić stabilne finansowanie, zatrzymać doświadczonych pracowników czy przygotować się na coraz bardziej nieprzewidywalną pogodę? Wspólne spotkania pozwalają nie tylko wymieniać sprawdzone rozwiązania, ale też mówić jednym głosem o potrzebach całego środowiska. 

O tym dlaczego warto dzielić się doświadczeniem posłuchacie w kolejnym odcinku „Żywych Kultur” w „Audycjach Kulturalnych” Narodowego Centrum Kultury. 

Jeśli organizujesz festiwal:

Zapytaj organizatorów innych festiwali, jak poradzili sobie z problemem, z którym właśnie się mierzysz. 

Przed nawiązaniem zagranicznego partnerstwa określ, co konkretnie chcesz dzięki niemu osiągnąć. 

Szukaj możliwości wieloletniego finansowania festiwalu, żeby móc planować kolejne edycje z wyprzedzeniem.

Wystawa, którą można zobaczyć w Muzeum Narodowym w Krakowie, opowiada o dorobku instytucji, która do tej pory była traktowana jako fragment trudnej pamięci o czasach PRL. Ekspozycja podkreśla wartość dziedzictwa Cepelii jako ważnego ośrodka polskiego designu, kształtującego tak różne jego dziedziny jak meblarstwo, tkanina, moda czy architektura wnętrz.

Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego (Cepelia) została założona w 1949 r. I przez cztery dekady wywierała ogromny wpływ na gust i wrażliwość estetyczną Polaków. Wyznaczała trendy w wystroju wnętrz, modzie oraz pamiątkarstwie, a także współtworzyła powszechne rozumienie rodzimego folkloru i tradycji, stając się jednym z najbardziej wyrazistych zjawisk epoki PRL-u.

„Obywatelka Cepelia” w Muzeum Narodowym w Krakowie odsłania pełen wachlarz funkcjonowania Cepelii – od projektowania i produkcji, przez badania i eksperyment, po system sprzedaży i wystawiennictwa.

Prezentowane eksponaty, w zdecydowanej większości nigdy dotąd niepublikowane i niewystawiane, pochodzą z kolekcji muzealnych i prywatnych. To mówi wiele o współczesnym statusie przedmiotów z Cepelii: rozproszonych, często niedocenianych. Zestawienie unikatowych prac oraz krótkich serii autorskich z produkcją masową i przykładami tzw. cepeliowskiego kiczu daje pełny obraz ówczesnej rzeczywistości.

Wystawę można oglądać w Muzeum Narodowym w Krakowie do 21 lutego 2027 r.

W Audycjach Kulturalnych o ekspozycji „Obywatelka Cepelia” opowiedzieli jej twórcy, prof. UAM dr. hab. Piotr Korduba i dr Anna Wiszniewska.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Muzeum Narodowego w Krakowie/ fot. Natalia Gąsowska, Anna Olchawska

Czy w świecie, w którym wydarzenia plenerowe i festiwale spotykamy niemal na każdym kroku, jest jeszcze miejsce na kolejne inicjatywy? Jak stworzyć wydarzenie, które nie tylko przyciąga publiczność na kilka dni, ale przede wszystkim buduje trwałą i zaangażowaną społeczność? I wreszcie – czy festiwal realizujący ważną misję społeczną lub kulturalną musi być całkowicie bezpłatny?

Festiwale to znacznie więcej niż sceny muzyczne, warsztaty, wystawy czy spotkania z artystami. To skomplikowany organizm składający się z setek codziennych decyzji organizacyjnych, niewidocznej na pierwszy rzut oka ciężkiej pracy zespołów i wolontariuszy oraz relacji, które potrafią przetrwać znacznie dłużej niż same wydarzenia. To też zauważenie przepracowania, zmęczenia i przebodźcowania i pozwolenie sobie na odpoczynek, spowolnienie, może nawet drzemkę.

W trzecim odcinku cyklu „Żywe Kultury” Klaudia Obrębska rozmawia o transformacji branży festiwalowej z ekspertkami i praktyczkami kulturalnymi: Olą Zając (dyrektorką programową Slot Art Festival) oraz Agnieszką Wojciechowską (dyrektorką programową festiwalu Wschód Kultury – Inne Brzmienia). Podczas audycji rozmówczynie przyglądają się dynamicznym zmianom na rynku wydarzeń oraz analizują, jak zmieniają się potrzeby i oczekiwania współczesnej publiczności.

Trzy wskazówki na projektowanie doświadczeń uczestników festiwali:

Zadbaj o miejsca do siedzenia i odpoczynku między wydarzeniami. 

Zaplanuj program tak, aby uczestnicy mogli zobaczyć najważniejsze punkty programu bez konieczności wybierania między nimi. 

Przygotuj słuchawki wyciszające dla osób wrażliwych na nadmiar bodźców. 

🎧 Posłuchaj audycji o:

współpracy międzynarodowej w kulturze

tworzeniu wystaw od pomysłu do wernisażu

Ekspozycja przygotowana z okazji Roku Jerzego Giedroycia, po raz pierwszy z perspektywy muzykologicznej naświetla relacje łączące twórcę Instytutu Literackiego w Maisons-Laffitte z wybitnymi kompozytorami, pianistami oraz krytykami muzycznymi XX wieku.

Wystawa udowadnia, że sprawy muzyczne stanowiły istotny element geopolitycznej i estetycznej diagnozy stawianej przez środowisko „Kultury”. Przekonuje, że twórczość kompozytorska oraz publicystyka muzyczna stawały się orężem w walce o niezależność artystyczną i oporem wobec dyktatu socrealizmu.

Jedną z najważniejszych postaci z kręgu „Kultury” był Józef Czapski, o którym w Audycjach Kulturalnych opowiadaliśmy kilkukrotnie.

Kuratorzy wystawy prezentują sylwetki siedmiu wybitnych kompozytorów, pianistów i krytyków muzycznych, związanych z paryską „Kulturą”: Andrzeja Panufnika, Romana Palestra, Konstantego Regameya, Zygmunta Mycielskiego, Stefana Kisielewskiego, Witolda Małcużyńskiego oraz Jana Holcmana.

Na wystawie w Sali im. W Instytucie Sobieskich Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie zgromadzono unikatową korespondencję, rękopisy muzyczne, recenzje oraz materiały prasowe ukazujące kulisy obecności problematyki muzycznej na łamach paryskiego pisma.

O wystawie „Muzycy w kręgu paryskiej »Kultury«” opowiedzieli w Audycjach Kulturalnych jej kuratorzy:  dr hab. Beata Bolesławska-Lewandowska, prof. IS PAN oraz dr Michał Ceglarek (NIFC – Muzeum Fryderyka Chopina).

Zdjęcia dzięki uprzejmości Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie/ fot. Andrzej Stawiński

Co kontakty międzynarodowe mogą dać instytucjom kultury? W drugim odcinku cyklu “Żywe kultury” Klaudia Obrębska rozmawia z dr Joanną Orlik, zastępczynią dyrektora Narodowego Centrum Kultury, o tym, jak budować relacje międzynarodowe w kulturze.

Współpraca międzynarodowa to możliwość spojrzenia na własną instytucję z innej perspektywy, poznania nowych sposobów działania i wymiany doświadczeń z partnerami z całego świata. Jak zacząć budować takie relacje i dlaczego warto je rozwijać? 

Z rozmowy dowiemy się, gdzie szukać zagranicznych partnerów, jak wykorzystać istniejące miasta partnerskie oraz programy wspierające współpracę międzynarodową. Gościni opowiada również o wyzwaniach, jakie pojawiają się podczas realizacji wspólnych projektów – od różnic w systemach finansowania i przepisach po bariery językowe i organizacyjne. 

Jak zrobić pierwszy krok? Czy współpraca międzynarodowa jest zarezerwowana wyłącznie dla dużych instytucji? I dlaczego warto potraktować różnice między partnerami nie jako przeszkodę, lecz jako szansę na rozwój? 

Jeśli planujesz współpracę międzynarodową:

Miasta partnerskie Twojego ośrodka to Twój naturalny sojusznik. 

Nie bój się obcego języka – śmiało korzystaj z nowoczesnych technologii.

Zaplanuj czas na wyjaśnianie różnic w procedurach.

Żywe Kultury to nowy cykl podcastów powstający w ramach Audycji Kulturalnych – projektu Narodowego Centrum Kultury. Klaudia Obrębska zapraszam do rozmów osoby, które na co dzień ożywiają polską kulturę: projektują, organizują, wspierają i rozwijają wydarzenia kulturalne w całym kraju.