Audycje Kulturalne

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/09/Audycje-Kulturalne-Uniwersum-Wajnberga.mp3
Interaktywna, dwujęzyczna mapa pozwala poznać skomplikowaną biografię oraz twórczość Mieczysława Wajnberga, jednego z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku. Uniwersum będzie rozwijane, w miarę dalszych ustaleń dotyczących jego życiorysu.

Mieczysław Wajnberg był kompozytorem polsko-żydowskiego pochodzenia. Urodził się w Warszawie, gdzie wraz z rodzicami i siostrą mieszkał w kamienicy przy ul. Żelaznej 66. Do wybuchu wojny studiował w klasie fortepianu w konserwatorium. W 1939 r. wyjechał do Taszkientu, a w latach 40. do Moskwy, gdzie spędził resztę życia.

Wajnberg jest znany przede wszystkim z kompozycji orkiestrowych, symfonii, a także oper: do „Pasażerki” libretto napisał Aleksander Miedwiediew na podstawie słuchowiska i książki Zofii Posmysz, byłej więźniarki KL Auschwitz-Birkenau, Ravensbrück i Neustadt-Glewe.

Uniwersum to platforma, która pozwala użytkownikom „wędrować” po miejscach związanych z biografią kompozytora, a także odkrywać globalne konteksty rodzinne i kulturowe, ośrodki realizujące badania nad jego twórczością oraz najnowsze wydarzenia artystyczne związane z jego muzyką. Każdy punkt jest rozbudowany o materiały multimedialne, archiwalia, teksty literacko-analityczne oraz linki zewnętrzne prowadzące do aktualnych źródeł, festiwali, publikacji i wykonań.

Uniwersum przygotował Instytut Mieczysława Wajnberga, który od kilku lat organizuje „Domówkę u Mietka” czyli koncert plenerowy przy rodzinnym domu kompozytora na Żelaznej 66 w Warszawie. W tym roku spotkanie odbędzie się 13 września.

W Audycjach Kulturalnych o Uniwersum opowiedziała prezeska Instytutu Wajnberga. Prof. Maria Sławek.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Instytutu Mieczysława Wajnberga.

Artykuł „Wyciąganie historii z pamięci”: Uniwersum Wajnberga pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/09/Audycje-Kulturalne-Za-czym-kolejka-ta-stoi.mp3
Najnowsza wystawa w Muzeum Historii Polski przybliża muzykę rozrywkową lat 1944-1989, skupiając się nie tylko na najważniejszych wydarzeniach ze świata sztuki. Twórcy pokazują też, jakie funkcje muzyka pełniła w życiu Polaków i w jaki sposób próbowały ją wykorzystywać ówczesne władze.

Ekspozycja „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle” to osiem rozdziałów tematycznych, prezentujących m.in. muzyków i całe zespoły, realia pracy twórczej w PRL, cenzurę, rynek muzyczny, sceny festiwalowe oraz nastroje panujące w społeczeństwie.

Na 1200 mkw. zgromadzono setki eksponatów, zarówno ze zbiorów Muzeum, jak i przekazanych przez postaci ze świata muzyki popularnej. Oglądając wystawę, można zobaczyć m.in. oryginalne pianino z Cafe Fogg, kawiarni, która działała przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie tuż po wojnie, 12- strunową gitarę Maryli Rodowicz, rękopisy nut Krzysztofa Komedy i Jerzego Wasowskiego, oryginały płyt wycofanych przez cenzurę (np. zespołu Skaldowie) czy suknię Marii Koterbskiej.

Twórcy wystawy „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle” pozwalają lepiej zrozumieć PRL, unikając przy tym sentymentalizowania czy uciekania się do prostej symboliki. Ocenę zjawisk czy twórczych decyzji, pozostawiają widzom.

Wystawę „Za czym kolejka ta stoi? PRL w muzycznym zwierciadle” można oglądać w Muzeum Historii Polski do 6 grudnia. W Audycjach Kulturalnych opowiedział o niej jej kurator, Krzysztof Banach.

Zdjęcia: dzięki uprzejmości Muzeum Historii Polski / fot. Małgorzata Kowalczyk

Artykuł „Muzyka była sposobem reagowania na świat” – PRL w muzycznym zwierciadle pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/08/Audycje-Kulturalne-Polski-Paryz.mp3
W którym parku najchętniej wypoczywał Juliusz Słowacki? Gdzie mieszkała Maria Skłodowska-Curie? Kto zaczął produkować słynne ratanowe krzesła, które stały się symbolem francuskich kawiarni? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w wydanej niedawno książce pt. „Polski Paryż”.

Paryż jest jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystki i turystów miast na świecie. Co roku miliony ludzi podziwiają Wieżę Eiffla oraz Łuk Triumfalny – jednocześnie narzekając na ciągnące się w nieskończoność kolejki oraz wielkie tłumy.

Dlatego warto rozważyć zejście z głównego szlaku paryskich zabytków i pozwolenie na to, by czas, zamiast biec, zaczął się sączyć. To propozycja autora książki „Polski Paryż”, Adama Chowańskiego, który jest przewodnikiem, ale przede wszystkim „paryżaninem z wyboru”. Prześledził paryskie losy naszych rodaków i rodaczek i zachęca aby odwiedzić miejsca, w których żyli i bywali: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Fryderyk Chopin, Helena Rubinstein, Mela Muter czy Maria Skłodowska-Curie. To nie tylko ich domy czy pracownie, ale także ulubione miejsca odpoczynku, a nawet poświęcone im paryskie Muzea.

O książce „Polski Paryż” opowiedział w Audycjach Kulturalnych autor, Adam Chowański.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Wydawnictwa Znak.

Artykuł Śladami wielkich Polek i Polaków nad Sekwaną pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/08/Audycje-Kulturalne-Bach-w-Piach-2.mp3
Muzycy zamiast na scenie filharmonii pojawiają się na placach zabaw, skwerach, przy piaskownicach. W ten sposób spotykają się z nowymi odbiorcami muzyki klasycznej „u nich”, w najbardziej naturalnym dla słuchaczy kontekście. I pokazują, że ten rodzaj sztuki nie musi onieśmielać.

Ogólnopolski projekt „Bach w piach” – cykl muzyczno-edukacyjnych flashmobów w przestrzeniach publicznych 13 polskich miast, realizowany jest przez artystów zrzeszonych w Gildii Muzyki Nowej oraz przedstawicieli Fundacji MEAKULTURA. Choć akcja jest skierowana do najmłodszych, nieco wykluczonych użytkowników kultury, przyciąga także starszych słuchaczy.

Zaangażowani we flashmobowy projekt są muzycy z takich zespołów jak: Hashtag Ensemble, NeoQuartet, Orkiestra Muzyki Nowej, Ludzie z Vełny, Spółdzielnia Muzyczna Contemporary Ensemble, Sepia Ensemble oraz Flow Unit. Wykonają również utwory współczesnych kompozytorów m.in. Witolda Lutosławskiego, Marty Śniady, Joanny Szymali, Rafała Gorzyckiego i Aleksandra Kościowa. Chcą pokazać, że muzyka może być bliska każdemu odbiorcy, obecna w codziennym życiu każdego, niezależnie od jego wieku, wiedzy, doświadczenia.

„Bach w piach” jest też częścią szerszej kampanii społecznej „Save the Music”.

O akcji, która w tym roku potrwa do 12 września, w Audycjach Kulturalnych opowiedziały organizatorki: dr Marlena Wieczorek, prezeska fundacji  Meakultura, i dr Aleksandra Demowska-Madejska, szefowa Gildii Muzyki Nowej.

Zdjęcia dzięki uprzejmości Gildii Muzyki Nowej/fot. Michał Piórkowski



Artykuł „Bach w piach”: muzyka wychodzi z sal koncertowych pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.

https://audycjekulturalne.pl/wp-content/uploads/2026/07/Audycje-Kulturalne-program-jubileuszu.mp3
Święto Narodowego Centrum Kultury to nie tylko okazja, by lepiej poznać program instytucji i obszary, w których działa, ale także ludzi, którzy ją tworzą. Ich wspomnienia niedługo zostaną wydane w formie jubileuszowej publikacji.

Przez 75 lat istnienia instytucji zmieniały się jej nazwy i lokalizacje; stałe pozostało jednak nastawienie na wspieranie sektora kultury oraz osób z nim związanych. Dziś szeroka oferta obejmuje programy dotacyjne, działalność badawczą, wydawniczą czy edukacyjną.

Posłuchaj rozmowy z dyrektorem NCK Robertem Piaskowskim, zarejestrowanej w związku z jubileuszem.

Urodziny to świetna okazja do świętowania. Za nami jest piknik „Wolna sobota”, otwarte wydarzenie z udziałem partnerów instytucji. Odbywają się liczne debaty oraz spotkania; w planach są także rocznicowe publikacje. Jedna z nich będzie zawierać rozmowy z pracowniczkami oraz pracownikami NCK, a także byłymi dyrektorami, którzy podzielili się swoimi doświadczeniami pracy w tej instytucji.

O planach na ten rok a także o wpływie NCK na polską kulturę opowiedziała w Audycjach Kulturalnych Elżbieta Wrotnowska-Gmyz, zastępczyni kierowniczki Działu Animacji i Edukacji Kulturalnej NCK oraz koordynatorka jubileuszu.

Artykuł „Być tu i teraz” – 75 lat NCK pochodzi z serwisu Audycje Kulturalne.