Najlepsze stacje Podcasty Sporty na żywo Stacje w pobliżu Gatunki Tematy

Podcasty NaukaPrzySłowie

Słuchaj tego podcastu za darmo w aplikacji:

radio.pl

Sleep timer

Zapisz stacje

Pobierz za darmo z App Store

PrzySłowie

Polskie Radio S.A.

Nauka Nauki Społeczne

Najnowszy odcinek

228 odcinków

Małżonka i małżonek
05.02.2026 | 2 min.
W cyklu "PrzySłowie" Mateusz odpowiada na pytanie, kim są "małżonek" i "małżonka", skąd wzięły się te słowa i dlaczego nie powinniśmy ich używać do naszych osobistych partnerek i partnerów życiowych.
"Spolegliwy" czyli jaki?
04.02.2026 | 2 min.
Znaczenie tego słowa zmieniało się na przestrzeni lat. Tradycyjnie "spolegliwy" oznacza taki, który wzbudza zaufanie i można na nim polegać, jak na przykład na spolegliwym przyjacielu. Od jakiegoś czasu "spolegliwy" zrównało się znaczeniowo ze słowem "uległy" - unikający konfliktów, dążący do kompromisu i podporządkowania się. Czy za tą zmianą nadążają słowniki?
"Chciałbym" czy "chcę"?
03.02.2026 | 3 min.
W tym wydaniu audycji opowiadamy o tym, dlaczego w prośbach często używamy formy "chciałbym", a nie po prostu "chcę". Dowiadujemy się też co nieco na temat etymologii sów Pan, Pani i Państwo.
Dlaczego mówimy "dzień dobry", ale "dobry wieczór"?
02.02.2026 | 3 min.
Tym razem o tym, gdzie powinno stać wyrażenie "dobry" w popularnych przywitaniach i dlaczego to miejsce jest zmienne. Za granicą słyszymy "Guten Tag", "Good morning" czy "Dobrý den", a więc zaczynamy od "dobrego". W polskim powitaniu "dobry" przeemigrowało na drugie miejsce m.in. z powodów niechęci do gwar i pewnego rodzaju akcentowania. Niełatwą historię ma też "dobranoc". Za to "dobry wieczór" nie mógłby na przestrzeni stuleci brzmieć inaczej za sprawą budowy tego zwrotu.
Co można "ogacić"?
29.01.2026 | 2 min.
To staropolskie słowo może przydać się w zimne dni. Ogacić czyli owinąć, osłonić przed chłodem (na przykład donice czy okno). Brzmienie tego wyrazu przypomina także potoczną nazwę pewnej części garderoby, ale i blisko mu do "gacków" - nietoperzy. W tym odcinku wyjaśniamy wszystkie te językowe połączenia.

Więcej Nauka podcastów

O PrzySłowie

Przy kawie, przy herbacie, przy okazji, przy obcych i znajomych – każda rozmowa jest inna. A gdyby tak spotkać się przy słowie? Porozmawiać o jego sile, smaku i brzmieniu. O tym, które słowa lubimy, a których chcemy unikać; o języku, który nas otacza, i naszym stosunku do niego. Do rozmowy na te tematy zapraszam osoby, dla których język jest narzędziem pracy, partnerem i przyjacielem w codziennym życiu. Do usłyszenia - Mateusz Adamczyk. Nowe odcinki od poniedziałku do czwartku. #slowa #jezyk #przyslowie

Strona internetowa podcastu

Nauka Nauki Społeczne