Przerwa Techniczna

Siedemdziesiąty dziewiąty pierwiastek to złoto, ale odcinek jest o czymś dokładnie odwrotnym — o tym, jak przez dekady braliśmy rzeczy, za które nikt nie płacił 🏴‍☠️ Remek i Marek siadają do tematu piractwa i zaczynają od najbardziej niewygodnej części: własnego coming outu. Gry z giełdy, dyskietki kopiowane X-Copy u kolegi z Amigą, muzyka nagrywana z radia (z uprzejmą zapowiedzią prowadzącego, kiedy przełożyć kasetę na drugą stronę), instrukcje kserowane mimo czerwonej farby, filmy wymieniane na bazarze, gdzie naklejka rzadko zgadzała się z zawartością. Wszystko przed ustawą o prawie autorskim z 4 lutego 1994 roku, która dopiero wprowadziła w Polsce pojęcie własności intelektualnej w tym zakresie.

Potem robi się poważniej: dlaczego właściwie piraciliśmy? Padają konkretne powody — brak dostępności (COCOM, sprzęt tylko w Pewexie i Baltonie albo z przemytu, ZX Spectrum z mikrodrivem za cenę małego Fiata), ceny liczone w miesięcznych wypłatach, kompletny brak edukacji na temat legalności, gmatwanina licencyjna, a nawet fatalne przepisy podatkowe naliczane od nośnika, nie od treści. Prowadzący zwracają uwagę, że Polska nie produkowała piratów, tylko była rynkiem zbytu — kopie przyjeżdżały głównie z Niemiec, a na Zachodzie kwitły BBS-y i grupy ścigające się, kto szybciej i lepiej spakuje release.

Na koniec dwie strony bilansu 💾 Po stronie zysków: pokolenie, które nauczyło się softu, którego nigdy by nie kupiło, firmy wyrosłe z giełdy komputerowej i pirackiego obiegu, pierwsza polska lokalizacja (Syndicate, 1005 sprzedanych sztuk) oraz umowa z Electronic Arts na lokalne tłoczenie dyskietek. Po stronie strat: brak instrukcji i klawiszologii, wycięte filmiki z ripów, popsute kopie, wbudowane zabezpieczenia w stylu Lasermanii nie do przejścia na czwartym poziomie, no i zero wsparcia, gdy coś przestaje działać. To pierwsza część rozmowy — ciąg dalszy za kilka dni. Dajcie znać w komentarzach, jak to wyglądało u Was.

Kontakt z nami:

Przerwa Techniczna - mastodon, email
Remek Rychlewski - mastodon, email
Marek Telecki - email

Rozdziały

00:00:00 Intro

00:02:34 Czym jest piractwo komputerowe?

00:05:24 Wstydliwe wyznania prowadzących

00:11:10 Muzyka i filmy na kasetach

00:15:51 Niedostępność sprzętu i oprogramowania

00:19:30 BBS-y i grupy pirackie

00:21:25 Ceny i licencjonowanie oprogramowania

00:27:54 Piractwo w firmach i urzędach

00:33:01 Straty i zyski z piractwa

00:40:11 Firmy zrodzone z piractwa

00:47:42 Czego brakowało w piratach?

00:55:29 Bloopersy

Zaczynamy pogodnie: Apple ogłasza zmiany dla deweloperów w Unii Europejskiej. Znika Core Technology Fee, rozliczenia zostają uproszczone do czterech przypadków, prowizja w podstawowym App Store spada z 30 na 26 procent (a dla mniejszych deweloperów zostaje 15), alternatywne sklepy nie muszą już być prowadzone przez „developera w dobrej komitywie", a kwestie użytkowników poniżej 18 roku życia doczekały się wreszcie wyjaśnienia. Dwa kciuki w górę — ktoś w końcu usiadł do stołu zamiast robić na złość. Na podobną notatkę w sprawie Siri, cóż, jeszcze sobie poczekamy. 🤷

Potem robi się boleśnie. Krzysztof upuścił iPada Pro z M5 z jakichś trzydziestu centymetrów — prosto na rożek. Ekran działa, świeci, wszystko gra, pokruszyła się tylko zalaminowana szybka. Autoryzowany serwis wyjaśnił uprzejmie, że wymiana wyświetlacza w tym urządzeniu po prostu nie jest przewidziana, więc zostaje wymiana całego sprzętu — od jakichś siedmiu tysięcy w górę. Przy iPadzie kupionym osiem miesięcy wcześniej i wciąż na gwarancji arytmetyka robi się absurdalna. Idziemy więc dalej: AppleCare, które w polskim wydaniu jest tym samym co zwykła gwarancja, ubezpieczyciel oddający 120 zł z 700 zł naprawy, polisa operatora z limitem 1200 zł, wycięty katalizator wyceniony przez policję na 400 zł i serwis, który iPadów z M5 jeszcze nie tyka, bo „za nowe". Happy end przychodzi z najmniej oczekiwanej strony — jeden dzień i 1800 zł. Polak potrafi. Przy okazji wracamy do zapowiedzi Apple na raty od Klarny, reklam wchodzących do darmowych planów OpenAI, fali phishingu podszywającego się pod ChatGPT oraz błędu w 26.6, przez który zamknięcie klapki nie pauzowało odtwarzania (to jednak nie był nowy feature). 😅

Na koniec uciekamy od faktur i szkła w stronę książek. Sporo miejsca poświęcamy LitRPG — gatunkowi, w którym zgarbiony geek w końcu może pomachać mieczem. Jest podsumowanie całej siedmioczęściowej „Drogi szamana" (pierwsze cztery tomy połknięte w tydzień, ostatnie trzy już mocno naciągane), jest polski „Dungeon Crawler Carl" z kotem kradnącym każdą scenę, jest „Cooking with Disaster", „Level Up", „Świat przeistoczonych", „Primal Hunter" i szesnaście tomów, do których trzeba mieć naprawdę mocne postanowienie. Rozkminiamy też, ile części to złoty środek, dlaczego siódmy tom zwykle jest gorszy od trzeciego i czy warto w końcu przełamać się na angielski. Zapraszamy — rozdziały w odcinku są, więc nawet jeśli interesuje Was tylko jedna z tych historii, traficie prosto do niej. 🎧

Kontakt z nami:

Przerwa Techniczna - mastodon, email
Remek Rychlewski - mastodon, email
Krzysztof Nowicki - email

Rozdziały

00:00:00 Intro

00:01:30 App Store i Unia Europejska

00:03:08 Upadek iPada i wycena Apple

00:10:42 AppleCare i ubezpieczenia sprzętu

00:14:32 Naprawa w serwisie nieautoryzowanym

00:17:29 Składany telefon i polisy operatora

00:22:02 Reklamy i phishing OpenAI

00:24:54 Apple na raty z Klarną

00:30:27 LitRPG i Droga szamana

00:34:52 Dungeon Crawler Carl

00:39:59 Świat przeistoczonych i Primal Hunter

00:48:10 Bloopersy

Siedemdziesiąty siódmy odcinek — czyli dwie siekierki, dwa tomahawki, ewentualnie ciupagi — robimy w duecie: Remek i Marek. 🪓🪓 Temat niby lekki, bo sezon ogórkowy, ale wyszło z tego całkiem serio: co się właściwie stanie, jeśli któregoś dnia stracimy dostęp do technologii, na której stoi nasza praca, szkoła i urząd. Punktem wyjścia jest Huawei, który od 2019 roku funkcjonuje bez błogosławieństwa Google i zamiast zniknąć z rynku, dorobił się własnego HarmonyOS-a — dziś już nie na smartfonach, ale i na komputerach.

Po drodze przeglądamy statystyki StatCountera (Windows ponad 71%, macOS niecałe 20%, Linux 7,5%, ChromeOS mniej niż 1,5% — serio!), zastanawiamy się, dlaczego kolejny rok Linuksa na desktopie znowu się nie wydarzył i czemu tańsze pomysły Microsoftu na Windowsa S też nie chwyciły. 📊 Sprawdzamy, czy Europa ma czym się pochwalić — okazuje się, że ARM, WWW, SSH, Linux, FFmpeg, MP3, GSM, Wi-Fi, no i paczkomaty jednak coś znaczą — tylko systemu operacyjnego jak nie było, tak nie ma. Jest też Tizen jako karta przetargowa Samsunga, Valve robiące Windowsa lepiej niż Windows, Estonia z backupem własnego państwa i OpenAI, które szykuje własny hardware. Wielki Brat 5.0 czeka. 👀

Kończymy dość nieoczywistym wnioskiem: własnego systemu chyba już nie napiszemy i trzeba się z tym pogodzić, ale usług, aplikacji i warstw pośrednich jest cała masa — i to tam warto grać, żeby nie być tym biednym wujkiem z gorszej dzielnicy. 🇪🇺 A jeśli uznacie, że gdzieś popłynęliśmy za bardzo — piszcie, nie obrażamy się. Wakacje, posypiemy głowę popiołem. 😄

Kontakt z nami:

Przerwa Techniczna - mastodon, email
Remek Rychlewski - mastodon, email
Marek Telecki - email

Rozdziały

00:00:00 Intro

00:01:41 Zależność od big techów

00:06:03 Huawei bez usług Google

00:08:51 Udziały systemów według StatCounter

00:13:54 ChromeOS i systemy mobilne

00:21:11 Czy Europa potrzebuje własnego systemu

00:23:33 Europejskie technologie w informatyce

00:26:39 Zgodność aplikacji i ekosystemy

00:32:45 Polityka, AI i Estonia

00:38:41 Edukacja i oferty big techów

00:41:00 HarmonyOS poza Chinami

00:44:09 Podsumowanie i wnioski

W świecie Apple cisza jak makiem zasiał praktycznie nic nowego się nie dzieje, więc tym razem robimy wycieczkę tam, gdzie naprawdę wrze: na rynek gier. A wrze głównie od cen. Xbox Series X i Series S w wersji terabajtowej podrożały o 200 euro, co w przypadku eSki oznacza skok z 400 na 600 euro, czyli równe 50% więcej za technologię, która ma już sześć lat. Zastanawiamy się, czy to naprawdę wina RAMmagedonu, czy raczej próba zasypania 10-procentowego spadku przychodów z treści i usług — i czy ktoś w Redmond nie zapomniał wpisać do arkusza zmiennej „a co, jeśli nikt tego nie kupi". W tle: ambitny plan nowej pani prezes o pół miliarda użytkowników dziennie do 2030 roku (Minecraft i Candy Crush pozdrawiają 👋), sojusz Xboxa z Metą oraz kreatywna arytmetyka, którą Microsoft ćwiczył już przy statystykach Edge'a.

Dalej jest jeszcze weselej. Sony obiecuje, że do marca 2027 cen nie podniesie, bo ma pamięci na hałdzie — tyle że PS5 Pro i tak kosztuje dziś 4999 zł zamiast 3000 zł sprzed czternastu miesięcy. Valve pokazało swoją kostkę, a przecieki o goglach VR mówią o 1100 dolarach na start i okolicach 2000 dolarów za „dorosły" zestaw. Sprawdzamy to znanym przelicznikiem: ile godzin trzeba przegrać, żeby wydatek miał sens (spoiler: przy pięciu tysiącach złotych to około tysiąca godzin). Rozmawiamy też o tym, dlaczego duzi wydawcy tną etaty tysiącami i zamrażają projekty, na które naprawdę czekaliśmy, podczas gdy na Steamie jedenastoosobowe studio wypuszcza tytuł ładniejszy niż niejedno AAA na premierę. Przy okazji łapiemy się za łby o AI w gamedevie — jeden z nas widzi narzędzie, drugi widzi problem. 🪓

Na koniec temat najcięższego kalibru: Sony planuje zakończyć tłoczenie płyt, sklepy dla PS3 i Vity się zamykają, a niedawne awarie PSN i Xbox Live pokazały, że nawet pobrana gra potrafi przestać działać, bo serwer miał gorszy dzień. Gadamy o tym, co się stanie z małymi sklepami growymi, o zniknięciu konkurencji cenowej, o Game Key Cards w Switchu 2, o planach Xboxa na zamianę starych płyt w cyfrowe klucze — i o tym, czy gry, skoro są sztuką, nie powinny kiedyś trafiać do domeny publicznej, tak jak myszka Miki, dzięki której powstała polska Mouse P.I. Detective. Zapraszamy — a jeśli coś Was zbulwersuje, dajcie znać. No i korzystajcie z rozdziałów, bo mają je już wszystkie odcinki, również archiwalne. 😉

Kontakt z nami:

Przerwa Techniczna - mastodon, email
Remek Rychlewski - mastodon, email
Krzysztof Nowicki - email

Rozdziały

00:00:00 Intro

00:01:39 Podwyżki cen konsol Xbox

00:07:44 Wyniki finansowe i plany Xboxa

00:11:26 Xbox i Meta, zastój VR

00:13:39 Steam Machine i gogle Valve

00:22:43 Ceny konsol Sony

00:26:07 Rekordowe wyniki i GTA 6

00:30:24 Mało gier na konsolach

00:32:50 Zwolnienia w studiach deweloperskich

00:38:12 Małe studia na Steamie

00:42:38 AI w produkcji gier

00:45:35 Koniec płyt w PlayStation

00:50:35 Zachowanie starych gier

00:56:53 Nośniki Switcha 2

00:58:34 Wsteczna kompatybilność Xboxa

01:03:18 Bloopersy

Świeży pozew Apple przeciwko OpenAI i io Products był dobrym pretekstem, żeby usiąść i przejść przez całą listę spraw sądowych — chronologicznie, od 1988 roku. Zaczynamy od starcia z Microsoftem i HP o elementy interfejsu, które Apple przegrało dość sromotnie (bo, jak się okazało, większość z nich sam wcześniej zalicencjonował, a resztę sąd uznał za oczywistą). Po drodze jest HTC jako straszak dla całego obozu Androida, Motorola, której procesory napędzały Maki przez dwie dekady, siedmioletnia wojna z Samsungiem, i Qualcomm, któremu Apple przez lata płaciło procent od wartości każdego telefonu. 💸

Wychodzi z tego dość konsekwentny wzorzec: firma, która dostarcza Apple komponenty, jest jednocześnie pozywana; a ugody na kilkaset milionów dolarów wyglądają jak drobne przy kontraktach, które te same firmy właśnie ze sobą podpisały. Zaglądamy też w miejsca, o których łatwo zapomnieć — Facebook wbudowany w iOS 6 na poziomie systemu, Google Maps jako sztandarowa funkcja iPhone'a, producent szafirowego szkła, który po współpracy z Apple po prostu przestał istnieć, i dekada pracy nad własnym modemem, która skończyła się układem C1.

Na koniec sprawy wciąż otwarte: Epic Games, który zmienił sporo w App Store i okazał się zaskakująco uparty, Masimo, które faktycznie zablokowało funkcję w Apple Watchu na terenie USA, i wspomniany OpenAI — gdzie w pozwie zabrakło pewnego nazwiska, choć wszyscy o nim myślą. Jeśli interesuje Was nie tyle kto komu zapłaci, ile co wypłynie w dowodach, to ten odcinek jest właśnie o tym. Zapraszamy — i dajcie znać w komentarzach, o którym pozwie powinniśmy opowiedzieć szerzej. 🎧

Kontakt z nami:

Przerwa Techniczna - mastodon, email
Remek Rychlewski - mastodon, email
Kuba Baran - mastodon, email

Rozdziały

00:00:00 Intro

00:01:32 Microsoft i HP, rok 1988

00:09:03 Pozew przeciwko HTC

00:14:42 Motorola i wojny patentowe

00:18:48 Siedem lat sporu z Samsungiem

00:21:38 Google, Rockstar i mapy

00:23:51 Szafirowe szkło i GT Advanced

00:25:32 Qualcomm i opłaty licencyjne

00:32:06 Facebook w iOS 6

00:36:23 Nuvia i Gerard Williams

00:39:23 Epic Games i App Store

00:42:34 Masimo i pulsoksymetr

00:45:00 OpenAI i io Products

00:56:04 Wnioski na koniec

00:58:17 Bloopersy