Mazowsze dla Korony. Opowieści sprzed 500 lat

Dziedzictwo Piastów mazowieckich, którzy rządzili regionem przez niemal trzy stulecia aż do formalnego włączenia Mazowsza do Korony w 1526 roku, stanowi dziś jeden z najważniejszych fundamentów tożsamości kulturowej, architektonicznej i administracyjnej centralnej Polski. Choć linia ta wygasła wraz ze śmiercią Janusza III oraz ustąpieniem jego siostry Anny Mazowieckiej, ślady ich panowania spotykamy na Mazowszu na każdym kroku. Od zamków i zabytków architektury po muzealne kolekcje, archiwalia i historyczne pamiątki - przypominają o odrębności dawnego Mazowsza i jego bogatej przeszłości. Które z nich są najważniejszymi świadkami epoki Piastów mazowieckich? Jak historia książęcego Mazowsza wpływa na współczesną tożsamość regionu? I co z tej przeszłości wciąż czeka na odkrycie? Gościem odcinka jest Barbara Rydzewska, starszy kustosz Muzeum Mazowieckiego w Płocku.
Współpraca komercyjna.

Rok 1526. Mazowsze staje się częścią Korony, ale droga do zjednoczenia nie jest prosta - król negocjuje trzy lata. Czym była inkorporacja i czym różniła się od zwykłego przyłączenia ziem? Czy Mazowsze miało zachować autonomię, czy działać na równi z innymi województwami? Czego obawiały się mazowieckie elity, na co liczył dwór Zygmunta Starego i jaką rolę odegrała królowa Bona? Opowiadamy o przywilejach, kompromisach i ludziach, którzy stali za tym politycznym sukcesem. Gośćmi podcastu są prof. Jolanta Choińska-Mika z Uniwersytetu Warszawskiego oraz prof. Janusz Grabowski z Archiwum Głównego Akt Dawnych i Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Współpraca komercyjna.

Marzec 1526 roku. Umiera Janusz III, ostatni Piast mazowiecki. Półtora roku wcześniej równie nagle odszedł jego brat Stanisław. Obaj byli młodzi, a żaden nie zostawił syna. Warszawa szepcze o truciźnie, podejrzenia padają na Katarzynę Radziejowską, a nawet na królową Bonę. Zygmunt Stary wszczyna śledztwo, a po dwóch latach ogłasza werdykt, w który mało kto wierzy. Zbrodnia polityczna czy choroba i hulaszcze życie? O zagadce, która przetrwała pięć wieków i zaważyła na losach Mazowsza, opowiada prof. Janusz Grabowski z Archiwum Głównego Akt Dawnych i Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.
Współpraca komercyjna.

Księżne i księżniczki mazowieckie często odgrywały znacznie większą rolę, niż mogłoby się wydawać. Choć formalnie władzę dziedziczyli mężczyźni, kobiety z mazowieckiej linii Piastów niejednokrotnie kierowały państwem, prowadziły politykę, zawierały sojusze i broniły interesów swojej dynastii. Które z nich realnie sprawowały władzę? Jak wyglądało życie i edukacja księżniczek mazowieckich? Co losy tych kobiet mówią nam o dziejach Mazowsza i średniowiecznej Polsce? O kobietach u władzy w Księstwie Mazowieckim opowiada dr Marta Piber-Zbieranowska, badaczka historii średniowiecznego Mazowsza z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie.
Współpraca komercyjna.

Biskup, książę, polityk. W średniowieczu jedna osoba potrafiła łączyć wszystkie te role, a władza mazowieckich hierarchów sięgała daleko poza mury katedry. Na biskupie stolice trafiali przedstawiciele książęcych rodów, a za ich nominacjami często stała polityczna kalkulacja. Ich dzieje to konflikty z książętami, ambicje, wystawne życie i walka o wpływy. Ważnym ośrodkiem tej władzy był Płock, a biskupi musieli wybierać między interesem Mazowsza a interesem Korony. Ślady tych historii przetrwały do dziś i dopełniają opowieść o 500-leciu Mazowsza w Koronie. Gościem odcinka jest prof. Leszek Zygner, historyk i znawca dziejów średniowiecznego Mazowsza.
Współpraca komercyjna.