Historia w 5 minut

Freikorpsy, pucz Kappa, spory graniczne i reparacje podważają Republikę Weimarską. Przemoc uliczna oraz konflikt o granice zamieniają powojenny kryzys w walkę o państwo.
Pucz Kappa, działalność Freikorpsów, plebiscyty i walki o Górny Śląsk pokazują, że powojenna granica nie powstaje wyłącznie przy stole negocjacyjnym. Republika musi jednocześnie bronić konstytucji, negocjować reparacje i mierzyć się z uzbrojonymi przeciwnikami.
Berlin mówi o krzywdzie wersalskiej, Polska walczy o sporne ziemie, alianci próbują egzekwować traktat, a niemieccy radykałowie odrzucają legalny porządek.
To odcinek 15 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.
Rozdziały:
00:00 Granice, Freikorpsy i pucz
00:39 Traktat wersalski w praktyce
06:36 Oburzenie na traktat wersalski
08:02 Pucz Kappa
19:51 Plebiscyty na wschodzie
27:50 Górny Śląsk i propaganda
30:52 Wina Niemiec i reparacje wojenne
Wybrana literatura: Mary Fulbrook, A History of Germany 1918–2008; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.
Dalej w sezonie: Jak Hitler wszedł do niemieckiej polityki — NIEMCY 16
Bonus wyjaśniający upadek Republiki Weimarskiej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e15

Traktat wersalski, rewolucja i mit ciosu w plecy tworzą pokój, który nie kończy politycznej wojny w Niemczech. Republika Weimarska rodzi się pod presją klęski, przemocy i upokorzenia.
Republika Weimarska rodzi się w chwili klęski, rewolucji i demobilizacji milionów żołnierzy. Traktat wersalski oraz mit ciosu w plecy pozwalają przeciwnikom demokracji przedstawiać nowe państwo jako produkt zdrady, a nie próbę uporządkowania katastrofy.
Alianci chcą zabezpieczyć powojenny ład, niemieccy demokraci próbują ocalić państwo, a skrajna prawica buduje opowieść o zdradzie wewnętrznej.
To odcinek 14 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.
Rozdziały:
00:00 Wersal i pokój bez końca
00:32 Koniec Cesarstwa Niemieckiego
07:57 Mit ciosu w plecy
17:55 Powroty żołnierzy z frontu
26:42 Powstanie Spartakusa
36:36 Samozatopienie floty w Scapa Flow
43:24 Narzucenie traktatu wersalskiego
Wybrana literatura: Mary Fulbrook, A History of Germany 1918–2008; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.
Dalej w sezonie: Granice, Freikorpsy i pucz Kappa — NIEMCY 15
Bonus wyjaśniający upadek Republiki Weimarskiej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e14

Dlaczego Niemcy przegrały I wojnę światową? Ofensywa wiosenna załamuje się, Ludendorff traci kontrolę, a bunt marynarzy, rewolucja i abdykacja Wilhelma II kończą Cesarstwo Niemieckie.
Po nieudanej ofensywie wiosennej Niemcy tracą ludzi, zapasy i inicjatywę, a wojska amerykańskie wzmacniają Ententę. Załamanie frontu, bunt marynarzy, rewolucja i abdykacja Wilhelma II kończą Cesarstwo; dowództwo oraz rząd zabiegają już o rozejm.
OHL próbuje przenieść odpowiedzialność za klęskę i prośbę o rozejm na rząd cywilny, żołnierze oraz cywile chcą końca wojny, a wojska Ententy przejmują inicjatywę.
To odcinek 13 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.
Rozdziały:
00:00 Dlaczego Niemcy przegrały
00:37 Pokój w Brześciu i rok 1918
04:16 Gospodarcze wyczerpanie Niemiec
07:47 Ostatnia ofensywa Ludendorffa
14:19 OHL poznaje skalę klęski
19:11 Czarny dzień armii niemieckiej
26:18 Bunt marynarzy w Kilonii
29:39 Abdykacja Wilhelma II
35:54 Upadek monarchii
Wybrana literatura: Gordon A. Craig, Germany, 1866–1945; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.
Dalej w sezonie: Wersal: pokój, który nie zakończył wojny — NIEMCY 14
Bonus o odpowiedzialności Niemiec za wybuch I wojny światowej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e13

Blokada Niemiec i bitwa nad Sommą odbierają Cesarstwu ludzi oraz zasoby, a wejście USA przesuwa równowagę sił. Berlin próbuje wyłączyć Rosję z wojny, ułatwiając Leninowi powrót i zawierając pokój brzeski.
Somma wyczerpuje armię, a blokada morska i zima brukwiowa uderzają w zaplecze oraz ludność cywilną; wejście USA przesuwa równowagę sił. Niemcy próbują wyłączyć Rosję, wspierając powrót Lenina i zawierając pokój brzeski.
Dowództwo niemieckie liczy czas i zasoby, cywile walczą z głodem, Amerykanie wchodzą do wojny, a rewolucyjna Rosja szuka wyjścia z konfliktu.
To odcinek 12 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.
Rozdziały:
00:00 Niemcy na krawędzi
00:30 Ludendorff i wojna totalna
05:13 Bitwa nad Sommą
10:30 Bitwa Jutlandzka, 1916
17:26 Zima brukwiowa i głód
22:48 USA przystępują do wojny
27:26 Królestwo Polskie i Legiony
34:45 Lenin wraca do Rosji
38:39 Rezolucja pokojowa Reichstagu
42:46 Pokój w Brześciu 1918
Wybrana literatura: Gordon A. Craig, Germany, 1866–1945; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.
Dalej w sezonie: Dlaczego Niemcy przegrały I wojnę światową — NIEMCY 13
Bonus o odpowiedzialności Niemiec za wybuch I wojny światowej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e12

Bitwa pod Verdun, U-Booty i gaz bojowy mają przełamać impas I wojny światowej. Zamiast rozstrzygnięcia przynoszą Niemcom i ich przeciwnikom jeszcze większe straty.
Niemcy używają gazu bojowego i U-Bootów, szukając przełomu; pod Verdun Falkenhayn próbuje wykrwawić Francję w narzuconej bitwie materiałowej. Środki te zwiększają skalę śmierci, ale nie przynoszą rozstrzygnięcia.
Niemieckie dowództwo szuka rozstrzygnięcia, Francuzi bronią Verdun, a Berlin obawia się reakcji państw neutralnych; po zatopieniu Lusitanii szczególnie silnie reagują Stany Zjednoczone.
To odcinek 11 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.
Rozdziały:
00:00 Verdun, gaz i U-Booty
00:30 Wojna bez przełomu
03:29 Nowi sojusznicy i Włochy
09:04 Początek wojny gazowej
12:08 Chlor pod Ypres
19:35 Mitteleuropa i plan dla Europy
26:15 Wojna U-Bootów
31:31 Zatopienie Lusitanii
34:01 Bitwa pod Verdun
37:31 Plan wykrwawienia Francji
Wybrana literatura: Gordon A. Craig, Germany, 1866–1945; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.
Dalej w sezonie: Głód, Somma i Lenin: Niemcy na krawędzi — NIEMCY 12
Bonus o odpowiedzialności Niemiec za wybuch I wojny światowej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e11