Rachunek myśli | Słuchaj podkast online za darmo

503 odcinków

„Idea Rzeczypospolitej”. Gość: dr Jakub Wolak
02.05.2026 | 59 min.
Rzeczpospolita szlachecka była na wskroś nienowoczesna. Nieufna wobec nowinek z zachodu i południa Europy, kierowała się antycznym ideałem dobrego życia w polis – twierdzi dr Jakub Wolak w książce „Idea Rzeczypospolitej”. Czy ta deklaracja była czymś więcej niż tylko retorycznym ornamentem? W jaki sposób przekładała się na praktyki egzystencjalne i polityczne oraz na relacje z sąsiadami? Czy w nowoczesnym świecie jest miejsce na taką formę polityczności? O staropolskim rozumieniu „rzeczy pospolitej” Michał Nowak rozmawia z dr. Wolakiem.
Próba powrotu do doświadczania. Co wiemy o uważności?
04.04.2026 | 1 godz. 29 min.
W ostatnim czasie zrobiła oszałamiającą karierę. Stała się modą i praktyką, techniką i postawą, wyborem i obietnicą pełniejszej obecności. W świecie rozproszonym przez nadmiar bodźców i narracji, jawi się jako próba powrotu do czystego doświadczania – bycia tu i teraz, zanim zostanie ono przechwycone przez uprzedzenia, pragnienia, logikę użyteczności. Ma też gwarantować przestrzeń, w której świat może ukazywać się takim, jakim jest. O uważności Michał Nowak rozmawia z prof. Piotrem Domerackim.
Neuroestetyka muzyki, czyli między neuronem a przeżyciem
21.03.2026 | 59 min.
Muzyka jest zjawiskiem osobliwym: niematerialnym, a jednak dotykającym ciała. Abstrakcyjnym, a jednak wywołującym bardzo konkretne emocje. To napięcie dawniej opisywano w języku metafizyki, harmonii kosmosu lub psychologii uczuć. Dziś coraz częściej próbuje się je zrozumieć w języku neuronów. Neuroestetyka – rozwijająca się na styku filozofii, muzykologii i neuronauki – pyta o to, co właściwie dzieje się w mózgu, kiedy słyszymy muzykę. O tym Michał Nowak rozmawia z filozofką i pianistką profesor Anną Chęćką.
Równość i przywileje. Rozmowa z Janem Hartmanem
07.03.2026 | 58 min.
Idealna równość jest utopią, jednak nowożytność z uporem maniaka zdaje się do niej powracać. A przecież praktyka życiowa uczy nas, że możemy być równi tylko wobec czegoś lub pod jakimś względem. Przed prawem, w teorii, stajemy na tych samych zasadach. Łączy nas też godność i śmiertelność. Zarazem jednak talenty, uroda, siła i prestiż nie są wśród ludzi rozdysponowane jednakowo. Czy wynikające z nich przywileje są czymś skandalicznym?
Gościem Michała Nowaka jest prof. Jan Hartman.
Asceza. Gość: prof. Piotr Domeracki
21.02.2026 | 1 godz. 1 min.
Jej cel może być zarówno religijny, jak i moralny. Zawsze zakłada jednak hierarchię dóbr, która skłania do realizacji jednych kosztem drugich. W tym sensie jest nieustannym ćwiczeniem, mającym prowadzić do zbawienia, cnoty, harmonijnego życia.
O ascezie rozmawialiśmy w audycji z prof. Piotrem Domerackim, filozofem z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Więcej Filozofia podcastów

Trendy w podcaście Filozofia

O Rachunek myśli

Naszą codzienność wypełniają automatyzmy i schematy, która ułatwiają nam funkcjonowanie. Od czasu do czasu stajemy jednak wobec spraw, które każą nam się zastanowić nad tym, czy te "naturalne” dla nas sposoby działania i postrzegania rzeczywiście zdają egzamin. Być może lepiej byłoby zachowywać się i myśleć w inny sposób? Ale jak? Gdy zaczynamy się nad tym zastanawiać, sprawy bynajmniej nie są oczywiste. W "Rachunku myśli” poruszamy się pośród tych szarości, starając się stworzyć mapę, która pozwala nam się lepiej w nich orientować. To audycja dla osób, które dają sobie i innym przestrzeń do wątpienia, zadawania pytań i udzielania niepełnych, zawsze tymczasowych odpowiedzi. Nowe odcinki w każdy poniedziałek. #filozofia #pscyhoanaliza

Strona internetowa podcastu

Filozofia Społeczeństwo i Kultura