Filozofia jest dla dziewczyn

W końcowym odcinku naszego podcastowego cyklu filozoficznego bierzemy z doktoressą Katarzyną Kasią na warsztat potężne narzędzie, jakim jest wyobraźnia. Bez niej nie byłoby niczego, a już na pewno nie byłoby filozofii, bo żeby ona w ogóle zaistniała, w głowach filozofów musiało najpierw powstać jakieś wyobrażenie struktury rzeczywistości, w której funkcjonujemy. Bez wyobraźni starożytny mędrzec Demokryt z Abdery nie wymyśliłby atomów przed epoką teleskopów i zderzaczy hadronów, a współczesna nauka, mimo maszyn oraz zaawansowanych technologii, byłaby niczym bez inwencji i wyobraźni przekraczającej granice. Sięgamy po myśl Mikołaja Kuzańczyka, późnośredniowiecznego filozofa, który dowartościowuje wyobraźnię jako siłę stwórczą (by nie powiedzieć bluźnierczo – boską). Przywołujemy Francisa Bacona, Davida Hume’a, Immanuela Kanta i Olgę Tokarczuk tropiących moc wyobraźni. Podążamy śladem żyjącego imaginacją Don Kichota i zaglądamy do książek, które są najlepszym sposobem na ćwiczenie „mięśnia” wyobraźni. Bo wyobraźnia jako narzędzie poznania, twórczości i empatii jest warta zachodu.
Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

W tym odcinku z troską pochylamy się nad... troską, szukając tego, co można przeciwstawić przemocy i egoizmowi naszych czasów. Oto starożytna epimeleiai jej współczesne wcielenia – przywołujemy je, rozmawiając zarówno o indywidualnej „trosce o duszę”, do której nawoływał już Sokrates, jak i o etyce wspólnoty, czyli o trosce, której gesty wykonujemy w relacjach bliższych (przysłowiowe: matka i dziecko) i dalszych, związanych z życiem społeczeństw i grup także tych łączących nas z bytami pozaludzkimi. Przyglądamy się niewidzialnej pracy troski, zwykle wykonywanej przez kobiety, ale też trosce o Ziemię i naszą wspólną matkę – Naturę. Razem z Katarzyną Kasią wskakujemy w rollercoaster filozoficzny, który od starożytności przenosi nas błyskawicznie do etyczki feministycznej drugiej połowy XX wieku, Carol Gilligan, autorki klasycznej już pozycji „In a Different Voice”, i jej uczennic. Przywołujemy też naszą ukochaną Jolantę Brach-Czainę i jej „krzątactwo”, jako akt oporu wobec nicości. Po drodze zahaczamy o etykę chrześcijańską, figurę Jezusa (jak na dwie agnostyczki przystało) i pojęcie caritas oraz miłości bliźniego, która, jak się wydaje, tak trudno przychodzi człowiekowi. Na koniec proponujemy uwolnić tę potrzebę troski, którą każdy gdzieś tam w sobie ma schowaną (czasem głęboko) i postulujemy oficjalne zadekretowanie „Roku troski”.
Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

Od wielkich kryzysów z poprzedniego odcinka naszego podcastu przechodzimy do pomniejszych trudności i uciążliwości, którymi na co dzień usłane jest nasze życie. To one czepiają się nas nieustannie, niczym rzepy psiego ogona, potrafią doprowadzić do rozpaczy, podkopać nasze siły do dalszego trwania i poczucie sensu. Obwołujemy więc miniony właśnie grudzień miesiącem trudności, bo to czas, kiedy wszyscy gonią jak szaleni ku Świętom i strasznie się spinają, a niektórzy potem spinają się też strasznie samym świętowaniem. Naszymi towarzyszami w tej (najeżonej trudnościami) podróży jest smutas Sören Kierkegaard (i jego niedoszła żona Regina Olsen) oraz Fryderyk Nietzsche i Umberto Eco, ale też nasza ukochana Jolanta Brach-Czaina. Przywołujemy również współczesną książkę „Life is hard. Filozofia na trudne czasy”, której autorem jest profesor filozofii na MIT – Kieran Setiya. Zastanawiamy się, czym byłoby nasze życie bez przeszkód, czego nauczył nas pewien upierdliwy stołek i czym jest „siniakowe memento mori”. A doktoressa Kasia ujawnia też, że filozofa tak naprawdę służy do utrudniania nam życia i dlaczego to jest jednak dobre!
Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

W tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” analizujemy modne ostatnio słowo w dyskursie publicznym i prywatnych rozmowach – kryzys. Może być egzystencjalny, psychiczny, klimatyczny, polityczny, zdrowotny, gospodarczy. Razem z dr Katarzyną Kasią zastanawiamy się, czy filozofia może być odpowiedzią na kryzys. Niektórzy mówią, że filozofia jest córką kryzysu, inne, że jego matką, w każdym razie filozofia bardzo dobrze pokazuje ambiwalencję zawartą w samym pojęciu „kryzys”, jeżeli myślimy o nim jako o stanie zakłócenia, nieciągłości, czy o sytuacji, która nie jest komfortowa materialnie czy psychicznie. Bywa też szansą na nowe otwarcie, każe wyjść poza schematy myślowe i poszukiwać głębszego porządku. Zapraszamy do rozmowy o kryzysach Marksa, Hegla i Ani z Zielonego wzgórza. Przychodzą do nas egzystencjaliści, stoicy, Jolanta Brach-Czaina oraz Kryzysowa Narzeczona. Sprawdzamy, czy dziś żyjemy w najgłębszym z kryzysów, czy raczej w najlepszym momencie historii. Zapytujemy, czy dopiero wraz z końcem cywilizacji przyjdzie kres kryzysu. I czy rewersem kryzysu może być nadzieja.
Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

Samotnicy i Samotniczki! W dzisiejszym odcinku pochylimy się (mgr Sańczuk z dr Kasią) nad „epidemią naszych czasów”, jak mówi się o samotności. Nietrudno o poczucie izolacji i oddzielenia w dobie szybkich randek z Tindera, zagubienia w sieci, zatomizowanego, podzielonego na frakcje oraz plemiona świata. My jednak oglądamy samotność z wielu stron. Zarówno z tych mrocznych, związanych z wykluczeniem, opuszczeniem czy niezrozumieniem, które potrafi uczynić nas samotnymi nawet w związku, ale też z tych pozytywnych, w których samotność z wyboru pozwala usłyszeć siebie, tworzyć czy odpocząć od zgiełku świata. Dyskutujemy np. z egzystencjalistami, którzy samotność uważali za przyrodzoną cechę człowieczeństwa, a jej wybór wiązał się z ceną prawdziwej wolności, o czym nauczali choćby Sartre i Camus. Cytujemy Nietzschego, który pisał, że „wśród ludzi wielu ciebie pożera, w samotności sam pożerasz siebie” i Virginię Woolf, która zalecała kobietom emancypacyjną samotność „własnego pokoju”. Ale dostrzegamy też ból osamotnienia starych ludzi czy straszne uczucie, gdy stajemy się ofiarą współczesnego „ghostingu”. Pojawiają się u nas m.in. samotny biały żagiel, Tom Ford, Soren Kierkegaard, Bridget Jones, Martin Heidegger, Emmanuel Levinas i „Kobieta samotna” Agnieszki Holland.
Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.