Naczelni

Leżałem na podłodze i płakałem, a ona krzyczała na mnie, kopała, szturchała nogą. Mówiła, że mam wypier*****, że jestem złym człowiekiem, pijakiem. I że nigdy nie znajdę pracy — o polskiej reżyserce Joannie Kos-Krauze mówi Gilbert Sezirahiga, ocalały z ludobójstwa w Rwandzie. Artykuł Onetu "Ja, film, furia" chciał zablokować sąd. W specjalnym wydaniu programu "Naczelni" gośćmi Bartosza Węglarczyka i Tomasza Sekielskiego będą Magdalena Rigamonti i Andrzej Stankiewicz.

[AUTOPROMOCJA] Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio
W najnowszym odcinku „Naczelnych" Bartosz Węglarczyk i Andrzej Stankiewicz analizują najpoważniejszy wewnętrzny konflikt w PiS od lat. Spór wokół stowarzyszenia Mateusza Morawieckiego to nie medialna ustawka, lecz realna walka o władzę i przyszłość partii.
Prowadzący mówią też o prezydencie Karolu Nawrockim jako prezydencie jednego środowiska o bezradności państwa wobec rynku kryptowalut i posłów łamiących prawo. Pojawia się także watek antysemityzmu w Sejmie, granicach cynizmu w polityce i o tym, dlaczego wpływy Donalda Trumpa przestają działać tak, jak kiedyś.

[AUTOPROMOCJA] Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio
Węgry obudziły się w nowej rzeczywistości politycznej. Niedzielne wybory parlamentarne zakończyły się druzgocącą porażką Viktora Orbana i konstytucyjną większością dla opozycyjnego ugrupowania TISZA kierowanego przez Pétera Magyara. Jak podkreślali prowadzący podcast „Naczelni", stawka była znacznie większa niż zmiana rządu.
Te wybory były o to, czy będzie większość konstytucyjna, bo bez niej na Węgrzech nie da się nic zrobić – mówił Krzysztof Varga, dziennikarz Newsweeka.  Viktor Orban zabetonował ten kraj. Bez zmiany konstytucji Magyar będzie miał związane ręce.
TISZA zdobyła 138 mandatów w 199-osobowym parlamencie, co oznacza nie tylko odsunięcie Fideszu od władzy, ale realną możliwość systemowej przebudowy państwa. To była rewolucja przy urnach – podkreślali „Naczelni". Partia Orbana w tych wyborach zdobyła 55 mandatów, gdzie w 2022 roku, wygrywając, miała ich 135. Pokazuje to, jak zmieniły się nastroje wśród Węgrów. 
Jeszcze kilka tygodni temu taki scenariusz wydawał się mało prawdopodobny. Przyznaję, że byłem pesymistą – mówił Krzysztof Varga.  Zakładałem, że prowincja i skomplikowana ordynacja wyborcza dadzą zwycięstwo Orbanowi. Tym większe było zaskoczenie, że były premier nie sięgnął po nadzwyczajne środki. Spodziewałem się stanu wyjątkowego albo manipulacji przy liczeniu głosów. Tymczasem Viktor Orban pogodził się z klęską- dodawał dziennikarz.
Zdaniem gościa „Naczelnych" przełom przyniosła eksplozja społecznego gniewu. Ogromną rolę odegrały śledcze filmy dokumentalne pokazujące skalę korupcji władzy, a także głośny wywiad wojskowego dla portalu Telex. Kiedy armia i policja zaczynają się burzyć, to znaczy, że coś pękło i Orban zrozumiał, że nie stłumi tej rewolucji – tłumaczył Krzysztof Varga.
Na ulicach Budapesztu i innych miast w niedzielny wieczór wylała się radość, szczególnie wśród młodych.  Młodzież poczuła, że bierze udział w czymś epokowym, że to jest ich przeżycie pokoleniowe– mówił Varga, przypominając siedmiogodzinny koncert opozycji na Placu Bohaterów.
Wybory na Węgrzech odbiły się szerokim echem w Europie. Donald Tusk mówił o końcu mitu nieuchronności autorytarnych rządów. Cały świat jest podekscytowany tym wynikiem, bo pokazuje, że nie ma trendu, który skazywałby nas na rządy skorumpowane i autorytarne – podkreślał premier. Na pytanie dziennikarzy o przyszłość Zbigniewa Ziobry i Marcina Romanowskiego po wyborach na Węgrzech, premier wyraził nadzieję, że będzie mógł im powiedzieć "Witam w Polsce". Naczelni powątpiewają, czy posłowie Prawa i Sprawiedliwości szybko wrócą do kraju, dodając, że na Węgrzech nikt o tym nie myśli.
Przed nowym rządem stoją jednak ogromne wyzwania: odblokowanie miliardów euro z Unii Europejskiej, uniezależnienie energetyczne od Rosji i rozliczenie systemu Orbana bez wywołania społecznego rewanżyzmu. Na Fidesz zagłosowało ponad dwa miliony ludzi. Nie można ich upokorzyć, przypominają Naczelni.

[AUTOPROMOCJA] Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio
W najnowszym odcinku „Naczelnych" Tomek Sekielski i Bartek Węglarczyk komentują polityczną burzę wokół cen paliw i to, jak rząd oraz opozycja próbują ugrać na niej swoje punkty. Analizują też prezydencką „spinkę" Karola Nawrockiego czyli jego zachowanie wobec dziennikarza, porównując je z trumpowskim stylem politycznej agresji. Nie brakuje ironii i humoru — zwłaszcza gdy panowie komentują powrót skrótu CPN, męskie problemy z rozpoznawaniem kolorów czy pojawienie się robota‑humanoida w Sejmie.

[AUTOPROMOCJA] Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio
W najnowszym odcinku podcastu Naczelni Bartosz Węglarczyk i Tomasz Sekielski omawiają trzy kluczowe tematy mijającego tygodnia: decyzje prezydenta Karola Nawrockiego dotyczące polityki zagranicznej, narastający konflikt między głową państwa a częścią środowisk kibicowskich oraz konsekwencje wyroku NSA w sprawie transkrypcji małżeństw jednopłciowych.
Głównym wątkiem rozmowy prowadzących był Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej i w ramach obchodów dnia poranna wizyta prezydenta Węgier w Polsce i popołudniowa wizyta prezydenta Nawrockiego na Węgrzech i jego spotkanie z premierem Viktorem Orbánem. Bartosz Węglarczyk zwraca uwagę, że w kontekście ostatnich doniesień o przekazywaniu przez Budapeszt informacji do Moskwy, taki gest ze strony polskiego prezydenta jest obarczony ryzykiem politycznym.
Jak podkreśla: „Problem polega na tym, że Węgry są dzisiaj w Europie Zachodniej najbardziej prorosyjskim krajem. Blokują wszystko, co się da, otwarcie krytykują Ukrainę, ale oczywiście dla pewnej części polityków w Polsce większym wrogiem niż Rosja jest Unia Europejska."
Tomasz Sekielski przypomina natomiast, że według publikacji Washington Post, węgierski minister spraw zagranicznych miał przekazywać stronie rosyjskiej szczegółowe informacje z posiedzeń Rady Europejskiej. W tym kontekście – wskazuje – wybór partnera politycznych konsultacji ma znaczenie nie tylko symboliczne, ale też strategiczne.
Zapraszamy na kolejny odcinek Naczelnych oraz zachęcamy do oglądania podcastu w każdy poniedziałek o godz. 19.00 na stronie Onetu, a także słuchania w aplikacji Onet Audio. Zapraszamy również do pisania do Naczelnych na adres [email protected]