

Od utopii do traumy. Kibuce przed i po 7 października. Konstanty Gebert, dr Mikołaj Mirowski
01.11.2025 | 1 godz. 2 min.
Postaw nam wirtualną kawę: http://buycoffee.to/festiwalkulturyzydowskiejgrodzisk Konstanty Gebert i dr Mikołaj Mirowski rozmawiają o historii izraelskich kibuców oraz o wydarzeniach z 7 października 2023 roku.Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu „Patriotyzm Jutra”Zadanie publiczne współfinansowane z budżetu gminy Grodzisk Mazowiecki.Wartość dofinansowania 21 000 zł. Projekt dofinansowany ze środków Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. Zadanie publiczne dofinansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.

Chasydzka maszyna parowa / Opowieści chasydzkie. Antologia | dr Karolina Szymaniak, prof. Marcin Wodziński,
18.10.2025 | 1 godz. 7 min.
Wesprzyj nasze działania - https://buycoffee.to/festiwalkulturyzydowskiejgrodzisk https://buycoffee.to/festiwalkulturyzydowskiejgrodziskChasydyzm narodził się na rubieżach dawnej Rzeczypospolitej – z duchowego żaru mistyków i kabalistów. Ale prawdziwą siłę zyskał, gdy zaczął mówić… opowieścią. To właśnie w historii – cudownej, rubasznej, czasem pełnej świętego zamętu – bije puls tej tradycji: duchowości zakorzenionej w codzienności, teologii zamienionej w anegdotę, cudu ukrytego w dymie fajki. Podczas spotkania porozmawiamy o dwóch wyjątkowych książkach, które ukazują chasydzką narrację w całej jej różnorodności:Opowieści chasydzkie. Antologia (red. W. Tworek i M. Wodziński) to wybór tekstów – od najstarszych, po współczesne – które ukazują rozwój chasydzkiej opowieści jako żywej formy duchowej, literackiej i kulturowej. To kalejdoskop: od legend i cudów po kroniki i dokumenty, od mistyki po historię. Chasydzka maszyna parowa to z kolei antologia prozy jidysz – prezentująca klasyczne i nowo przetłumaczone teksty, które udowadniają, że literatura jidysz, także ta inspirowana duchem chasydzkim, nie skończyła się wraz z Zagładą.Spotkania literackie na VI Festiwalu Kultury Żydowskiej w Grodzisku MazowieckimDofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Mury i szczeliny. Realia getta warszawskiego - dr Justyna Majewska, Masza Makarowa
18.10.2025 | 42 min.
https://buycoffee.to/festiwalkulturyzydowskiejgrodzisk - wesprzyj nasze działania dowolną darowizną.Przestrzeń getta warszawskiego, zamknięta w granicach murów, była niewątpliwie opresyjna, zaprojektowana tak, aby dokonać ekonomicznego drenażu i fizycznego wyniszczenia jej mieszkańców. Justyna Majewska w swojej monografii pokazuje, jak przestrzeń abstrakcyjna, istniejąca początkowo jedynie w imaginarium nazistów, przemienia się w miejsce doświadczane. Autorka podejmuje próbę zrozumienia tego doświadczenia, odtworzenia perspektywy ludzi, którzy zostali stłoczeni w granicach murów – jak je widzieli i odczuwali? Rozważania o proksemicznym wymiarze getta, oparte na analizie przestrzeni publicznej (czyli ulicy i kamienicy) oraz prywatnej (mieszkania), uzupełnione są tu opisami z użyciem takich kategorii jak dźwięk czy zapach. Książka, będąca zmienioną wersją pracy doktorskiej napisanej pod kierunkiem prof. Barbary Engelking i obronionej w 2022 roku w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, zawiera także nowatorskie ustalenia o procesie wymiany mieszkań między Żydami i Polakami.Opis pochodzi od wydawcyDr Justyna Majewska jest kulturoznawczynią, socjolożką i kuratorką. Pracuje w dziale naukowym Żydowskiego Instytutu Historycznego a także jest członkinią Centrum Badań nad Zagładą Żydów. Prowadzi sekretariat pisma „Zagłada Żydów. Studia i materiały”. Autorka monografii Mury i szczeliny. Przestrzenie getta warszawskiego (2024), edytorka biograficznych materiałów źródłowych: Archiwum Ringelbluma, tom 15: Wrzesień 1939, Listy płocki, Listy kaliskie (wraz z T. Epszteinem, A. Bańkowską, 2014), Chaim Aron Kapłan, Dziennik 1940, cz. 1. Megila życia (wraz z B. Górecką, 2020), Nic nie potrzebujemy. Tylko przetrwać ten czas. Relacje Żydów ukrywających się w okupowanej Polsce, 2022. Uczestniczka projektu naukowego i autorka haseł w Encyklopedii getta warszawskiego (red. M. Ferenc, A. Żbikowski, 2024). Stypendystka EHRI oraz Vienna Wiesenthal Institute for Holocaust Studies. Pracowała w zespole kuratorskim przygotowującym wystawę stałą Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Obecnie współpracuje z United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie w ramach „Holocaust Justice Project”.Masza Makarowa – pracuje w Dziale Edukacji Muzeum Getta Warszawskiego. Jest historyczką, antropolożką i dziennikarką. Jest autorką „Przewodnika po dawnym getcie warszawskim”. Wraz z zespołem prowadzi TikTok Muzeum Getta Warszawskiego. Naukowo zajmuje się tematem żydowskiej kolonizacji na Dalekim Wschodzie.Zadanie: Spotkania literackie na Festiwalu Kultury Żydowskiej w Grodzisku MazowieckimDofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.Wydarzenie odbywa się we współpracy z Muzeum Getta Warszawskiego.

J.S. Margot o książkach Minjan i Mazel Tow
18.10.2025 | 57 min.
https://buycoffee.to/festiwalkulturyzydowskiejgrodzisk - wesprzyj nasze działania dowolną darowizną!J.S. Margot (właśc. Margot Vanderstraeten; ur. 1967) – belgijska dziennikarka i pisarka. Publikowała w „De Standaard” i „De Morgen”. W latach 2009–2016 była członkinią zarządu Unii Języka Niderlandzkiego. W tym czasie wykładała również na wydziale dziennikarstwa Uniwersytetu Gandawskiego. Autorka pięciu powieści i dwóch zbiorów wywiadów. Mazel tow jest jej pierwszą książką opartą na faktach, wykorzystała w niej swoje doświadczenia z czasów, kiedy pracowała jako korepetytorka w żydowskiej rodzinie. Książka została bardzo pozytywnie przyjęta przez krytykę oraz czytelników, przez wiele miesięcy utrzymywała się na belgijskich listach bestsellerów oraz otrzymała kilka wyróżnień literackich m.in. Nagrodę im. E. du Perrona przyznawaną przez Uniwersytet w Tilburgu. Książka ta została przełożona na osiem języków, trwają również prace nad jej adaptacją teatralną i telewizyjną. Minjan, również świetnie przyjęta przez czytelników, to kontynuacja opowieści rozpoczętych w Mazel tow.Spotkanie z języka niderlandzkiego tłumaczyć będzie Olga Niziołek.Zadanie Spotkania literackie na VI Festiwalu Kultury Żydowskiej w Grodzisku Mazowieckim.Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.Zadanie publiczne współfinansowane z budżetu gminy Grodzisk Mazowiecki.Wartość dofinansowania 21 000 zł.Partner spotkania: Wydawnictwo CzarneWydarzenie wsparte przez Flanders Literature Zadanie publiczne dofinansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.

Cezary Harasimowicz i Elżbieta Ficowska o książce Bieta
18.10.2025 | 1 godz. 3 min.
Wesprzyj nasze działania: https://buycoffee.to/festiwalkulturyzydowskiejgrodziskUratowana z warszawskiego getta – najmłodsze dziecko ocalone dzięki Irenie Sendlerowej. Córka dwóch matek, żydowskiej i polskiej. Z wykształcenia – pedagog, z wyboru – dusza rogata. Żona poety, Jerzego Ficowskiego. Działaczka antykomunistycznej opozycji. W wolnej Polsce doradczyni i rzeczniczka prasowa ministra Jacka Kuronia.Oto niepokorna Elżbieta Ficowska (ur. 1942),sportretowana w książce Cezarego Harasimowicza, który ze swoją bohaterką odbył wiele pasjonujących rozmów. „Bieta” nie jest jednak biografią. „Bieta” jest powieścią. Powieścią czułą, choć nieckliwą; dramatyczną, ale i dowcipną. Powieścią o kobiecie, w której losie lub przeznaczeniu, jak zwał tak zwał, odciska się historia narodów na wieki ze sobą związanych, żydowskiego i polskiego.Opis pochodzi od wydawcy Spotkania literackie na VI Festiwalu Kultury Żydowskiej w Grodzisku MazowieckimDofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego



Festiwal Kultury Żydowskiej w Grodzisku Mazowieckim