Jak ona to robi

Gościnią tego odcinka jest najbardziej znana polska producentka filmowa Ewa Puszczyńska. Ma ona na koncie pracę przy takich międzynarodowych produkcjach, jak choćby nagrodzona Oscarem „Ida” Pawła Pawlikowskiego (oraz jego kolejne filmy: „Zimna wojna” i „Ojczyzna”), wybitna animacja Mariusza Wilczyńskiego „Zabij to i wyjedź z tego miasta” czy głośna, także oscarowa „Strefa interesów” Jonathana Glazera. Dziś nazywa siebie „akuszerką projektów filmowych”, ale jako anglistka zaczynała od tłumaczenia napisów do filmów i bycia tłumaczką na planie. Przyglądamy się jej dorastaniu w filmowej Łodzi, licealnym wagarom w kinie „Wolność”, ówczesnej „modzie na kulturę” oraz młodzieńczej potrzebie kreatywności i piękna, zaspokajanej w szarym PRL-u i gospodarce niedoboru np. przez robione samodzielnie na drutach wymyślne swetry. Rozmawiamy o tym, dlaczego interesuje ją głównie tzw. kino artystyczne i co wnosi ono w dzisiejsze, do cna skomercjalizowane czasy. Ewa opowiada też o swoim zaangażowaniu w działania konkursu „Wyobraź sobie” (organizowanego przez Fundację Staraków), pozwalającego początkującym twórcom rozwijać pomysły na scenariusze i zasilać świeżymi pomysłami polski film. Mówimy o tym, co kształtuje naszą wrażliwość i wyobraźnię oraz dlaczego w kinie cisza bywa bardziej wymowna od zgiełku. Śledzimy drogę zawodową bohaterki i dyskutujemy o cenie, jaką płaci za pracę tak obciążoną odpowiedzialnością finansową i ludzką. Przywołujemy wyjątkowe plany filmowe oraz spotkania z ludźmi filmu, a także zapowiadamy nowe produkcje Ewy Puszczyńskiej, które już niedługo pojawią się w kinach i na światowych festiwalach.
Zdjęcie Ewy Puszczyńskiej: Anna Michalska/Muzeum Kinematografii w Łodzi
Podcastu „Jak ona to robi” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

Moją gościnią w tym szczególnym odcinku podcastu „Jak ona to robi” jest Filipka Rutkowska – queerowa perfomerka i historyczka sztuki albo jak mawia o sobie: „córka górnika” i „prosta baba ze Śląska, która squeerowała Polskę”. Swoje prace prezentowała w różnych miejscach: od Gothenburg Biennale i Fondation Pernod Ricard w Paryżu po Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Obecnie trwa jej indywidualna wystawa w warszawskiej Galerii Studio pt. „Gender Is Over”. Taki sam tytuł nosi wydana właśnie autobiograficzna książka Filipki, rodzaj stand-upu o konstruowaniu tożsamości złożonej z wielu warstw, ulegającej nieustannej transformacji. W 2023 roku na Festiwalu Filmowym Nowe Horyzonty we Wrocławiu oraz Millennium Docs Against Gravity miała miejsce premiera dokumentu o Filipce w reżyserii Dawida Nickla. Na łamach Vogue.pl prowadziła kolumnę felietonową „Filipka w wielkim mieście”, w której opisywała rzeczywistość z queerowej perspektywy i z charakterystycznym dla siebie przewrotnym poczuciem humoru.
Z Filipką rozmawiamy o dorastaniu na Śląsku w tradycyjnym modelu rodziny, o szukaniu siebie, o tym, jak to się stało, że zakochany w Jezusie ministrant przechodzi na kobiecą stronę i zostaje artystką. O performowaniu kobiecości, morderczych wysokich obcasach i ołówkowych spódnicach, a także o tym, czy żyjemy w czasach, kiedy płeć jest kostiumem.
Podcastu „Jak ona to robi” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

Bohaterką tego odcinka jest Tosia Palarczyk, zaledwie 24-letnia reporterka wojenna, która od lutego 2023 roku relacjonuje wojnę w Ukrainie dla „Tygodnika Powszechnego”. Tosia z perspektywy codzienności opisuje życie zwykłych ludzi, działania ukraińskich aktywistów, warunki egzystencji żołnierzy czy problemy mieszkańców terenów przyfrontowych, a nawet los zwierząt. Wiele miesięcy spędziła w rejonie okupowanego Donbasu i w strefie przyfrontowej, mieszkając z oddziałami – najpierw ukraińskim, a potem ochotniczym czeczeńskim. Obecnie wróciła na studia – studiuje psychologię na SWPS w Katowicach i pisze książkę reporterską dla Wydawnictwa Literackiego m.in. o życiu z wojną w tle. Nadal jednak regularnie wraca do walczącej Ukrainy. Jako dziennikarka zajmuje się też kulturą łemkowską i postindustrialną rzeczywistością Zagłębia i Śląska – jej rodzina jest związana z tym rejonem, a ona sama urodziła się w Bielsku-Białej.
Rozmawiamy o tym, co ukształtowało Tosię i co uczyniło z niej reporterkę z prawdziwego zdarzenia. Dlaczego jako bardzo młoda dziewczyna pojechała na front, kogo tam poznała i z jakim życiem musiała się zmierzyć w Ukrainie? Dlaczego tęskni za Donbasem, co dają jej góry i czemu tak bliski jest jej duch włóczęgi? Czy twórczość artystyczna – Tosia fotografuje i maluje – pomaga jej przepracować wojenne przeżycia? Opowiada reporterka w podcaście.
Podcastu „Jak ona to robi” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

Do dzisiejszego odcinka zaprosiłam Larę Gessler, koleżankę, która też prowadzi dla Vogue’a podcast „Z przyjemnością, Lara Gessler”. Pochodząc z rodziny z gastronomicznymi tradycjami, Lara być może od początku była skazana właśnie na tę drogę zawodową, ale doszła do niej sama. Po drodze studiowała socjologię, która do dziś każe jej analitycznie spoglądać na świat i ukończyła kurs cukiernictwa w prestiżowym French Culinary Institute w Nowym Jorku, pracując w londyńskich knajpach. Z Larą rozmawiamy o dzieciństwie – jak się okazuje, wcale nie było ono tak kolorowe, jak mogłoby się wydawać, patrząc powierzchownie na córkę słynnej w gastronomii i showbiznesie Magdy Gessler. Dzisiaj wspólnie z mamą prowadzi rodzinne warszawskie restauracje. Lara opowiada także o zaletach i wadach wychowywania się w patchworkowej rodzinie. Mówi o tym, że środowisko, w którym dorastała, nauczyło ją nie łapać się na lukier i blichtr oraz najbardziej cenić sobie to, co poza kamerą i social mediami – choćby zwykły, intymny czas w domu z dziećmi, rodziną i przyjaciółmi. Przyglądamy się życiowym doświadczeniom, które utwierdziły Larę w poczuciu, że zawsze chce żyć w zgodzie ze sobą, że nie musi się jednoznacznie określać i nazywać swoich ról i że najważniejsza jest dla niej autentyczność. Tropimy też przyjemności Lary: ulubione miasta, smaki kulinarne i kulturalne oraz rodzinną zwyczajność, pozwalającą jej najlepiej naładować baterie.
Podcastu „Jak ona to robi” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

Rozmowa z Dominiką Biernat – cenioną aktorką grającą m.in. w filmach Anny Jadowskiej (w przygotowaniu jej międzynarodowy obraz „Each of Us”), na co dzień związaną z warszawskim Teatrem Studio (ostatnio choćby „Magiczna Rana” Radka Maciąga wg Doroty Masłowskiej i objeżdżające triumfalnie świat „The Employees” Łukasza Twarkowskiego). Eksperymentuje ze sztuką performance, czasem reżyseruje, współpracuje z artystami wizualnymi np. z Dominiką Olszowy, czy Agnieszką Polską, i udziela się aktywistycznie w ruchu pro-choice. Dorastała na prowincji, w niewielkich Gorlicach, wspierana m.in. przyjaźnią pisarza Andrzeja Stasiuka i jego rodziny. Z otoczonego górami miasteczka wyjechała do łódzkiej szkoły filmowej gnana przez zachłanność na życie i potrzebę badania innych wersji siebie, które „przymierzała” potem na scenie pracując m.in. z Michałem Borczuchem, Anną Smolar, Mają Kleczewską, czy Janem Klatą. Jest jedną z nielicznych osób, które publicznie opowiedziały o swojej aborcji („Wysokie obcasy”, „Al Jazeera”), której w Polsce próbowano jej uniemożliwić pomimo drastycznej wady płodu. Dziś stara się wspierać inne kobiety w podobnej sytuacji. W Teatrze Telewizji z Remigiuszem Brzykiem pracuje nad spektaklem na podstawie książki Marcina Kościelniaka „Aborcja i demokracja. Przeciw-historia Polski 1956-1993”. Rozmawiamy o życiowej determinacji, radości twórczej drogi i cenie za nią, o systemowym ograniczaniu praw kobiet w Polsce i o odwadze zabierania głosu w niewygodnych sprawach.
Podcastu „Jak ona to robi” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.