Przystanek Nauka

Po co w 2026 roku czytać literaturę staroangielską? Czego mogą nas nauczyć teksty powstałe ponad tysiąc lat temu? I dlaczego wczesne średniowiecze wciąż przyciąga miłośników sag, historii i literatury fantasy?

Między innymi na te pytania odpowiada dr hab. Rafał Borysławski, prof. UŚ z Instytutu Literaturoznawstwa Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego - filolog angielski, mediewista, współzałożyciel Centrum Badań Nordystycznych i Staroangielskich oraz prezes International Society for the Study of Early Medieval England.

W rozmowie pojawiają się słynne dzieła literackie, jak „Beowulf”, „Żeglarz” czy Księga z Exeter. Nie zabrakło refleksji nad średniowiecznym strachem, humorem i… zagadkami. Porozmawialiśmy także o działalności Centrum Badań Nordystycznych i Staroangielskich UŚ.

Podcast został zrealizowany przez Centrum Komunikacji Medialnej UŚ w ramach cyklu „Przystanek Nauka”.

Gdzie właściwie zaczynają się i kończą Bałkany? Dlaczego granice tego regionu tak trudno jednoznacznie wyznaczyć? Czy Bałkany są jedną wspólną przestrzenią kulturową, czy raczej siecią wpływów, pograniczy, języków, religii i tradycji?

Między innymi na te pytania odpowiada prof. dr hab. Lech Miodyński, slawista z Uniwersytetu Śląskiego, badacz literatur i kultur południowosłowiańskich.

W podcaście rozmawiamy o wielowymiarowości Bałkanów, wpływach Bizancjum, Imperium Osmańskiego i monarchii habsburskiej, stereotypach dotyczących regionu, interdyscyplinarności bałkanistyki oraz o tym, czego można nauczyć się, studiując bałkanistykę na Uniwersytecie Śląskim.

Podcast został zrealizowany przez Centrum Komunikacji Medialnej UŚ w ramach cyklu „Przystanek Nauka”.

Czy Tomasz Mann jest dziś obecny w niemieckojęzycznej pamięci kulturowej? Co wydarzyło się latem 1949 roku, gdy autor „Czarodziejskiej góry” i „Doktora Faustusa” wrócił do powojennych Niemiec? Dlaczego noblista mógł czuć się obco we własnym kraju?

Między innymi na te pytania odpowiada prof. dr hab. Renata Dampc-Jarosz, germanistka z Instytutu Literaturoznawstwa Wydziału Humanistycznego UŚ. Pretekstem do rozmowy jest zbliżająca się premiera filmu „Vaterland / Ojczyzna” Pawła Pawlikowskiego, opowiadającego o podróży Manna po podzielonych Niemczech.

W podcaście mówimy o 150. rocznicy urodzin pisarza, jego emigracji, stosunku do Trzeciej Rzeszy, politycznym zaangażowaniu, relacjach rodzinnych oraz o tym, co dla Tomasza Manna znaczyła ojczyzna.Podcast został zrealizowany przez Centrum Komunikacji Medialnej UŚ w ramach cyklu „Przystanek Nauka”.

Jak to się stało, że w połowie XIX wieku wielu Ślązaków znalazło się w dalekim Teksasie? Dlaczego ich potomkowie przez wiele dekad szukają rodzinnych korzeni? Czy język śląski w Teksasie przetrwa? I wreszcie: Kosciusko czy Kościuszko?  

Między innymi na te pytania odpowiada dr hab. Dagmara Drzazga, prof. UŚ, dziennikarka i reżyser związana ze Szkołą Filmową im. Krzysztofa Kieślowskiego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, autorka książki „Śląsk-Texas. Roots-Korzenie. 10 portretów ze Śląskiem w tle” wydanej niedawno nakładem Wydawnictwa Naukowego Śląsk.  

Działania badawcze były wsparte ze środków przyznanych w konkursie Swoboda badań w ramach programu Inicjatywa Doskonałości Badawczej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Wydanie publikacji zostało dofinansowane przez Uniwersytet Śląski w Katowicach.  

Podcast został zrealizowany przez Centrum Komunikacji Medialnej UŚ w ramach cyklu „Przystanek Nauka”.

Po 17 latach od śmierci Michaela Jacksona do kin weszła jego biografia. Produkcja zyskała osobisty wymiar, ponieważ w rolę piosenkarza wcielił się jego bratanek Jaafar Jackson. Na świecie znów wszyscy słuchają hitów takich jak „Thriller” czy „Bad”. Czy to tylko chwilowa fascynacja, czy też Michael Jackson pozostanie z nami na dłużej?

Wspólnie z dr. Marcinem Sarnkiem i dr Ewą Wylężek-Targosz – amerykanistami z Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu – zastanawiamy się m.in. nad tym, dlaczego to właśnie Michael Jackson został okrzyknięty Królem Popu, jak wiernie oddano prawdziwą historię życia artysty, ile prawdy było w oskarżeniach pod jego adresem i jaką rolę w zrujnowaniu wizerunku muzyka odegrały media, a także na ile trwała w popkulturze pozostaje jego spuścizna.

Rozmowę prowadziła Weronika Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.