Znak na głos

„Przed premierą” to podcast o kulturze, która dopiero powstaje - i rozmowy o tytułach, o których wkrótce będzie głośno. Amelia Sarnowska zagląda za kulisy teatrów i wystaw, przysiada się do biurek pisarek i tłumaczy, pytając, jak i nad czym pracują. Bo wierzymy w proces.
Z końcem stycznia w USA ukazała się najnowsza książka Georga Saundersa. „Vigil” to druga powieść w dorobku tego pisarza. Pierwsza, „Lincoln w Bardo”, została nagrodzona Bookerem. „Vigil” — powieść w tłumaczeniu Agi Zano, ukaże się w Polsce jesienią nakładem Wydawnictwa Znak — to rodzaj literackiego ostrzeżenia. Nie jest to jednak rodzaj radykalnej satyry, do której pisarz przyzwyczaił nas w ostatnich latach. W nowej powieści Saunders ponownie zabiera nas do świata, w którym kluczowym momentem życia okazuje się sama śmierć. O książce rozmawiamy z Justyną Sobolewską.
Po literaturę, i to nie byle jaką, sięgnęli też Anka i Wilhelm Sasnalowie. Ich najnowszy film, „Człowiek do wszystkiego”, to przeniesiona na ekran opowieść Roberta Walsera o człowieku zniewolonym. Joseph Marti jest jak guzik na luźnej nitce, to typ bohatera nieważnego — funkcjonującego gdzieś na obrzeżach rzeczywistości. Co się stanie, gdy osoba o takiej kondycji zdoła w końcu nitkę zerwać? O filmie rozmawiamy wraz z twórcami w krakowskiej pracowni Wilhelma Sasnala. 
Na gruncie sztuki zaglądamy do warszawskiej Zachęty. W trakcie prób udaje się nam porozmawiać z Ewą Chomicką, jedną z kuratorek instalacji „Języki z wody”, jaka zostanie w tym roku zaprezentowana w ramach Pawilonu Polskiego na 61. Biennale Sztuki w Wenecji. Projekt eksploruje język migowy oraz dźwięki wydawane przez wieloryby. Instalacja stworzona przez Bognę Burską i Daniela Kotowskiego to rodzaj artystycznego poszukiwania godności na gruncie języków — choć niekoniecznie tych, którymi większość przywykła komunikować się na co dzień. 

W odcinku:
(01:35) Justyna Sobolewska i najnowsza powieść George'a Saundersa
(17:05) Anka i Wilhelm Sasnalowie o „Człowieku do wszystkiego”, czyli filmowej adaptacji Roberta Walsera
(35:50) Ewa Chomicka, kuratorka instalacji „Języki z wody”, o dziele, które zaprezentuje w Pawilonie Polskim na 61. Biennale Sztuki w Wenecji

Dźwięk i realizacja: Tomasz Kruk

„Rozmawiamy o wszystkim. O przeszłości, naszych szczęśliwych chwilach, a także o wielkiej niewiadomej, która nas czeka. Pytamy: jak to będzie? Czy coś przetrwa poza ciałem? Czasami mój ukochany mówi do mnie: »Będę czekał na ciebie po drugiej stronie«”
Całość przeczytasz tutaj 👉⁠https://www.miesiecznik.znak.com.pl/jak-te-kwiaty/⁠
Tekst przeczytała dla Was: Małgorzata DzięciołowskaŚledźcie nasze profile w social mediach, już wkrótce więcej niespodzianek audio
⁠https://www.instagram.com/miesiecznik_znak⁠
⁠https://www.facebook.com/miesiecznik.znak⁠
⁠https://www.linkedin.com/company/miesiecznik-znak/

„Dawny aparat inwigilacji, choć jego pole manipulacji było szerokie, skupiał się na utrzymaniu władzy i na kontroli obywatela w relacji z państwem. Dzisiejszy nadzór ingeruje w to, co najbardziej osobiste. »Nic« do ukrycia nie jest pustką – to rezerwuar niepewności, ryzyka, kontrowersji czy kreatywności. To przestrzeń ex nihilo, w której możemy popełniać błędy bez świadków” - pisze Krzysztof Kornas w styczniowym numerze Miesięcznika „Znak”.
Całość przeczytasz tutaj 👉https://www.miesiecznik.znak.com.pl/nic-do-ukrycia/
Tekst przeczytała dla Was: Katarzyna NiedzielskaŚledźcie nasze profile w social mediach, już wkrótce więcej niespodzianek audio
https://www.instagram.com/miesiecznik_znak
https://www.facebook.com/miesiecznik.znak
https://www.linkedin.com/company/miesiecznik-znak/

Czy sprowadzenie dziecka na świat w obliczu katastrofy klimatycznej jest niemoralne? Dlaczego tak rzadko pytamy o powody zostania rodzicem, uznając to za „biologiczną oczywistość”? W czym decyzja o rodzicielstwie przypomina przemianę w wampira? I jak pomóc dzieciom w nauce „wielkich cnót”, by nie stały się zakładnikami lęku przed życiem?
Rodzicielstwo – dla jednych najwyższa forma bezinteresownej miłości, dla innych projektowanie własnych lęków na kogoś, kto nie mógł wyrazić zgody na istnienie. W najnowszym odcinku „Polowania na Idee” Karol Kleczka i Michał Jędrzejek z perspektywy ojców i filozofów przyglądają się tej prawdopodobnie najważniejszej decyzji w życiu. Nie tylko dla dziecka, lecz również dla ciebie.
Wyruszamy w podróż od radykalnego pesymizmu Davida Benatara, przez koncepcje doświadczeń transformujących Laurie Ann Paul, aż po poruszające i budujące teksty Natalii Ginzburg czy Karla Ovego Knausgårda.

Spis treści:
(00:55) Co się udało milenialsom?
(05:28) Dlaczego zdecydowaliście się na dziecko?
(23:55) Antynatalizm, czyli czy lepiej bez dzieci
(38:10) Jak to jest być wampirem
(49:46) Małe (i wielkie) cnoty, pisarskie inspiracje i ulubiona komedia romantyczna Michała

W odcinku wspominamy poniższe lektury:
- felieton Michała Jędrzejka ze styczniowego ZNAKU: https://www.miesiecznik.znak.com.pl/jak-to-jest-byc-wampirem/
- David Benatar, Najlepiej – nie urodzić się. Zaistnienie jako krzywda, tłum. P. Gołębiowski, Kraków 2023.
- Marc Boutavant, Astrid Desbordes, Polcia i Helcia. Wielka przygoda, tłum. J. Mulczyk-Skarżyński, Warszawa 2018.
- Michael Chabon, Pops. Fatherhood in pieces, London-New York 2018
- Natalia Ginzburg, Małe cnoty, tłum. W. Korzeniecka, Warszawa 2025
- Lucy Jones, Jak rodzi się matka, „Znak”, sierpień 2025 r., https://www.miesiecznik.znak.com.pl/matczynienie-wstep/
- Karl Ove Knausgaard, cykl Cztery pory roku, tłum. M. Skoczko-Nakielska, Kraków 2016-2017
- Karl Ove Knausgaard w rozmowie z Karolem Kleczką, Moje dzieci nie należą do mnie, "Znak", styczeń 2025, https://www.miesiecznik.znak.com.pl/moje-dzieci-nie-naleza-do-mnie/
- Saul Kripke, Nazywanie a konieczność, tłum. B. Chwedeńczuk, Warszawa 2021
- Alicja Neumann-Karpińska, Doświadczenie transformujące w ujęciu Laurie A. Paul, „Analiza i Egzystencja”, 2025 (71)
- Christine Overall, Why Have Children? The Ethical Debate, Cambridge-London 2012
- L. A. Paul, Transformative Experience, Oxford 2014
- Joshua Rothman, Nie urodzić się wcale, „Znak”, styczeń 2020 r., https://www.miesiecznik.znak.com.pl/benatar-nie-urodzic-sie-wcale/
- Maurice Sendak, Tam, gdzie żyją dzikie stwory, tłum. J. Jedryas, Warszawa 2014
- Agata Sikora, Lepiej by nie? Dylematy rozmnażania, „Znak”, styczeń 2025 r., https://www.miesiecznik.znak.com.pl/lepiej-by-nie-dylematy-rozmnazania/
- Mikołaj Starzyński, Przeciw złudzeniom. Antynatalizm i jego argumenty, „Znak”, styczeń 2020 r., https://www.miesiecznik.znak.com.pl/przeciw-zludzeniom-antynatalizm-i-jego-argumenty/

Dźwięk i realizacja: Tomasz Kruk

Mateusz Burzyk w podcaście „Czterdziestolatek” rozmawia o koniecznych wyborach, nauce akceptowania zmian i odkrywaniu siebie na nowo.
Inspirujące historie i pomysły na życie ludzi, którzy otwierają jego nowe etapy. Rozmawiamy o sztuce dojrzewania, o pracy i pasjach oraz o tym, jak z biegiem czasu zmienia się perspektywa. Do słuchania jeśli czujesz, że jesteś w punkcie zwrotnym swojego życia, boisz się tego, co przyniesie przyszłość albo potrzebujesz impulsu do zmiany.
Z Mirą Marcinów, pisarką, filozofką, psycholożką, autorką książek m.in. „Bezmatek” i „Historia polskiego szaleństwa”, wykładowczynią w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, próbujemy rozstrzygnąć, gdzie lepiej inwestować energię: w pracę nad sobą czy w zmianę świata?
Dyskutujemy o pożytkach z prowadzenia dziennika ikonfrontowania się ze sobą, gdy miało się 6, 17 czy 28 lat. Szukamy momentów, które nas zmieniły i czym różnią się od tego, co wyobrażaliśmy sobie, gdy byliśmy młodsi. O tym, dlaczego w żadnym wieku nie wolno odmawiać sobie spełniania marzeń, nawet jeśli to podróż dookoła świata. I wreszcie – zastanawiamy się, jak z przytupem i sensem celebrować 40-ste i inne cezury wiekowe.
 
Krótki spis treści:
(00:02) Postanowienia noworoczne – czy to ma sens?
(00:07) Co zmieniać: siebie czy świat?
(00:22) O sprawczości i akceptacji tego, co od nas niezależne
(00:33) Czy mając 6, 17 czy 40 lat jesteśmy wciąż tą samą osobą?
(00:55) Jak z przytupem i sensem celebrować 40 i inne cezury wiekowe?