Podkast Tygodnika Powszechnego

Czarnogóra nie mieści się w prostych kategoriach. To kraj, w którym czarnogórska tożsamość nie jest większościowa, gdzie niemal jedna trzecia obywateli uważa się za Serbów, a podziały przebiegają nie tylko przez odmęty historii, lecz także przez geografię, religię i pamięć. To państwo, które na mapie pojawiło się dopiero w 2006 roku, ale jego historia wyrasta z rozpadu Jugosławii i napiętych relacji z Serbią – oraz z trwającego do dziś sporu o tożsamość jego obywateli.
A jednocześnie to kraj wybitnie nowoczesny. W wielu obszarach – choćby praw kobiet czy osób LGBT+ – prawo jest bardziej progresywne niż w Polsce. I to napięcie między nowoczesnością a tradycją, między wspólnotowością a państwowością, czyni Czarnogórę ciekawym laboratorium współczesnej Europy.
W rozmowie za Aleksandrą Wojtaszek przyglądamy się temu, co naprawdę oznacza możliwe rozszerzenie Unii. To nie tylko kwestia procedur i negocjacji, lecz także geopolityki: wpływów Rosji, inwestycji Chin, osłabionej obecności Stanów Zjednoczonych. Czarnogóra – mała, górzysta, często pomijana – okazuje się miejscem, w którym te wszystkie napięcia są widoczne jak na dłoni.
Ale jest też drugi poziom tej opowieści. To pytanie o stereotypy. „Bałkany” w europejskim języku długo były synonimem chaosu, rozdrobnienia, niedojrzałości. Tymczasem rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona. Czarnogóra nie jest „mniej europejska” – jest po prostu inna. I może właśnie dlatego tak trudno ją zrozumieć.
Podkast Tygodnika Powszechnego jest otwartym dla wszystkich formatem dziennikarskim, który współfinansowany jest przez naszych Patronów. Nasza działalność podkastowa jest w 100% działalnością non-profit i wszystkie datki przeznaczane są na tworzenie i rozwijanie treści. Dołącz do grona Patronów https://patronite.pl/TygodnikPowszechny
Jeśli podobają Ci się nasze tematy, zapraszamy po więcej na serwis www.tygodnikpowszechny.pl. Dostęp do serwisu online „Tygodnika Powszechnego” to wartościowe artykuły tworzone przez najlepsze i nagradzane autorki i autorów, a nie przez algorytmy. To bieżące i ponadczasowe treści o społeczeństwie, kulturze, świecie i duchowości, opisujące rzeczywistość z wielu perspektyw, unikające uproszczeń i krzykliwych narracji. Wierzymy, że w ten sposób świat można zrozumieć – i naprawić. Dlatego piszemy odpowiedzialnie, z szacunkiem i nadzieją. TygodnikPowszechny.pl to miejsce w sieci, które Cię szanuje.

Na czerwonym tle – troje uczestników. Teleturniej prowadzony jest po angielsku, co sprawia im trudność, momentami przechodzą więc na język polski. Ich odpowiedzi, wbrew regułom gry, też nie okażą się jednoznaczne czy – poprawne.
Ale ten teleturniej to tylko część instalacji „Archiwum wahań” Weroniki Zalewskiej w Pawilonie Polskim, którego kuratorką została Ada Piekarska. Instalacja ujawnia, jak w świecie nasyconym treściami napływającymi 24/7 kształtuje się wiedza, pamięć i wyobraźnia polityczna. Pokazuje napięcie między dającą się zmierzyć wiedzą, a przeżytym doświadczeniem. I wreszcie – zostawia z pytaniami, nie tylko o polską transformację ustrojową lat 90. Także o to, jak rzeczywistość jest upraszczana i zniekształcana w dzisiejszym świecie mediów społecznościowych, baniek informacyjnych i przekazów dnia. Oraz czy nie czas najwyższy właśnie na to, żeby się zawahać nad kierunkiem, w którym zmierzamy.
W tym specjalnym wydaniu Podkastu Tygodnika Powszechnego Michał Kuźmiński rozmawia o tym wszystkim z autorką instalacji Weroniką Zalewską i kuratorką ekspozycji Adą Piekarską.
Partnerem odcinka jest Instytut Adama Mickiewicza sprawujący opiekę nad Pawilonem Polskim na tegorocznym Malta Biennale.
Jeśli podobają Ci się nasze tematy, zapraszamy po więcej na serwis www.tygodnikpowszechny.pl. Dostęp do serwisu online „Tygodnika Powszechnego” to wartościowe artykuły tworzone przez najlepsze i nagradzane autorki i autorów, a nie przez algorytmy. To bieżące i ponadczasowe treści o społeczeństwie, kulturze, świecie i duchowości, opisujące rzeczywistość z wielu perspektyw, unikające uproszczeń i krzykliwych narracji. Wierzymy, że w ten sposób świat można zrozumieć – i naprawić. Dlatego piszemy odpowiedzialnie, z szacunkiem i nadzieją. TygodnikPowszechny.pl to miejsce w sieci, które Cię szanuje.

Z zewnątrz wszystko się zgadza: są koncerty, nagrania, obecność w serwisach streamingowych, profile w mediach społecznościowych. Od środka wygląda to inaczej – życie w ciągłej niepewności i nerwowe liczenie, czy wystarczy na zapłacenie wszystkich rachunków. Streaming daje widoczność, ale nie pieniądze. Koncerty są nieregularne, a stawki – najróżniejsze. Do tego dochodzi praca, której nie widać: godziny prób, przygotowania, inwestycje w sprzęt, nagrania i promocję.
Z rozmowy z Joanną Markowską, Maćkiem Muszyńskim i Bartkiem Staromiejskim wyłania się obraz zawodu bardzo trudnego, wymagającego nie tylko talentu, ale też zawziętości i umiejętności zarządzania napiętymi do granic możliwości budżetami. Bez przewidywalności, bez systemowego zabezpieczenia, często bez realnej możliwości negocjowania warunków. Sama muzyka rzadko daje dziś stabilne utrzymanie – trzeba szukać dochodu gdzie indziej.
A jednak grają dalej. Nie dlatego, że to się opłaca. Po prostu nie chcą (a może już nie potrafią?) inaczej. Bo choć wspaniale jest żyć muzyką, coraz trudniej się z niej utrzymać. To problem, który wykracza poza samo środowisko – dotyczy wszystkich, którzy tej muzyki słuchają i chcą, żeby w ogóle powstawała.
Gośćmi odcinka Podkastu Tygodnika Powszechnego jest trio muzyków związanych z zespołami Madame JeanPierre i Swingin Train:
Joanna Markowska – wokalistka i songwriterka, współtwórczyni projektów Madame JeanPierre i Swingin’ Train, w których łączy jazzową tradycję z poetycką wrażliwością.
Maciek Muszyński – gitarzysta, kompozytor, twórca projektu MJP.art, konsekwentnie budujący własny rozpoznawalny język muzycznego wyrazu.
Bartek Staromiejski – perkusista, który z wyczuciem prowadzi rytm i dynamikę zespołu, łącząc precyzję z muzyczną swobodą.
Rozmowę prowadzi Sylwia Śliwka
Podkast Tygodnika Powszechnego jest otwartym dla wszystkich formatem dziennikarskim, który współfinansowany jest przez naszych Patronów. Nasza działalność podkastowa jest w 100% działalnością non-profit i wszystkie datki przeznaczane są na tworzenie i rozwijanie treści. Dołącz do grona Patronów https://patronite.pl/TygodnikPowszechny
Jeśli podobają Ci się nasze tematy, zapraszamy po więcej na serwis www.tygodnikpowszechny.pl. Dostęp do serwisu online „Tygodnika Powszechnego” to wartościowe artykuły tworzone przez najlepsze i nagradzane autorki i autorów, a nie przez algorytmy. To bieżące i ponadczasowe treści o społeczeństwie, kulturze, świecie i duchowości, opisujące rzeczywistość z wielu perspektyw, unikające uproszczeń i krzykliwych narracji. Wierzymy, że w ten sposób świat można zrozumieć – i naprawić. Dlatego piszemy odpowiedzialnie, z szacunkiem i nadzieją. TygodnikPowszechny.pl to miejsce w sieci, które Cię szanuje.

Czy to jeszcze nauka, polityka, wyścig technologiczny — czy może coś znacznie trudniejszego do uchwycenia?
W rozmowie z Piotrem Pazińskim próbujemy odpowiedzieć na pytanie, które wraca razem z misją Artemis: co mówi o nas to, że wciąż chcemy lecieć dalej. Rozmawiamy o micie Apollo, o współczesnym świecie, który stracił wielkie narracje, i o tym, czy kosmos może jeszcze przywrócić doświadczenie wzniosłości.
To także rozmowa o Księżycu jako czymś więcej niż obiekcie fizycznym — jako elemencie kultury, religii, wyobraźni i pamięci. O momencie, w którym człowiek staje wobec czegoś, co go przekracza — i nie bardzo wie, co z tym zrobić.
Czy jeszcze potrafimy się zachwycić?
I czy naprawdę wiemy, po co tam lecimy?
Podkast Tygodnika Powszechnego jest otwartym dla wszystkich formatem dziennikarskim, który współfinansowany jest przez naszych Patronów. Nasza działalność podkastowa jest w 100% działalnością non-profit i wszystkie datki przeznaczane są na tworzenie i rozwijanie treści. Dołącz do grona Patronów https://patronite.pl/TygodnikPowszechny
Jeśli podobają Ci się nasze tematy, zapraszamy po więcej na serwis www.tygodnikpowszechny.pl. Dostęp do serwisu online „Tygodnika Powszechnego” to wartościowe artykuły tworzone przez najlepsze i nagradzane autorki i autorów, a nie przez algorytmy. To bieżące i ponadczasowe treści o społeczeństwie, kulturze, świecie i duchowości, opisujące rzeczywistość z wielu perspektyw, unikające uproszczeń i krzykliwych narracji. Wierzymy, że w ten sposób świat można zrozumieć – i naprawić. Dlatego piszemy odpowiedzialnie, z szacunkiem i nadzieją. TygodnikPowszechny.pl to miejsce w sieci, które Cię szanuje.

Rodzinne ogrody działkowe to jedno z najbardziej paradoksalnych zjawisk w Polsce. Z jednej strony – powszechne, niemal masowe. Z drugiej – niewidoczne w debacie publicznej, rzadko traktowane jako temat poważnej refleksji. Funkcjonują obok głównego nurtu życia społecznego, jakby na osobnych zasadach, w rytmie, który nie do końca przystaje do logiki miasta.
W rozmowie z Piotrem Mucharskim przyglądamy się ROD-om jako osobnemu światu – z własną strukturą, językiem i napięciami. To przestrzeń, w której spotykają się różne doświadczenia społeczne i pokoleniowe, a zarazem miejsce, gdzie szczególnie wyraźnie widać relację między własnością a użytkowaniem. Działka nie jest przecież ani w pełni prywatna, ani całkowicie wspólna – i właśnie w tej niejednoznaczności kryje się jej siła.
ROD-y przetrwały transformację ustrojową, choć wiele podobnych form życia zbiorowego zniknęło lub zostało zepchniętych na margines. Dziś wracają w nowym kontekście – kryzysu mieszkaniowego, rosnących cen życia i narastającego zmęczenia miejskim tempem. Dla jednych są schronieniem, dla innych – alternatywą wobec coraz bardziej niedostępnej przestrzeni prywatnej.
To także miejsce pracy fizycznej, która nie jest obowiązkiem, lecz wyborem. W świecie zdominowanym przez pracę niematerialną działka przywraca kontakt z materią, rytmem sezonów i ograniczeniami, których nie da się negocjować. W tym sensie ROD-y nie są tylko formą spędzania wolnego czasu – stają się sposobem organizowania życia.
Rozmowa o działkach okazuje się więc rozmową o Polsce: o tym, jak funkcjonują wspólnoty, jak negocjujemy przestrzeń i jakie formy życia zbiorowego jesteśmy w stanie utrzymać. I o tym, że to, co wydaje się anachroniczne, bywa jednocześnie zaskakująco aktualne.
Podkast Tygodnika Powszechnego jest otwartym dla wszystkich formatem dziennikarskim, który współfinansowany jest przez naszych Patronów. Nasza działalność podkastowa jest w 100% działalnością non-profit i wszystkie datki przeznaczane są na tworzenie i rozwijanie treści. Dołącz do grona Patronów https://patronite.pl/TygodnikPowszechny
Jeśli podobają Ci się nasze tematy, zapraszamy po więcej na serwis www.tygodnikpowszechny.pl. Dostęp do serwisu online „Tygodnika Powszechnego” to wartościowe artykuły tworzone przez najlepsze i nagradzane autorki i autorów, a nie przez algorytmy. To bieżące i ponadczasowe treści o społeczeństwie, kulturze, świecie i duchowości, opisujące rzeczywistość z wielu perspektyw, unikające uproszczeń i krzykliwych narracji. Wierzymy, że w ten sposób świat można zrozumieć – i naprawić. Dlatego piszemy odpowiedzialnie, z szacunkiem i nadzieją. TygodnikPowszechny.pl to miejsce w sieci, które Cię szanuje.