Mint Podcast o kulturze

Kiedyś, gdy zaczynaliśmy malować, podstawowym pytaniem było: „Ile potrzebujecie tej farby?”. To jest takie klasyczne podejście osoby, która nie pyta, co powstanie, tylko ile farby trzeba zużyć. [...] I kiedyś jeszcze często mnie pytali, czy mogę pożyczyć spray, bo chcieli pomalować sobie rower.
W drugim odcinku serii podcastów „Kultura lokalnie z ORLEN Art&Science”, poświęconej kulturalnym scenom w różnych częściach Polski, Aleksander Hudzik rozmawia z Łukaszem Habierą, pochodzącym z Końskich artystą znanym też jako NAWER.
📍„Kultura lokalnie z ORLEN Art&Science” to podcast magazynu Mint, w którym rozmawiamy z twórcami i twórczyniami kultury o tym, co ważne w skali lokalnej i ogólnopolskiej. Interesuje nas znaczenie kontekstów regionalnych, troska o małe języki i niewielkie społeczności oraz odpowiedzialne stawanie się ich ambasadorami na arenie Polski i świata.
Absolwent Wydziału Architektury i Urbanistyki na Politechnice Krakowskiej wyróżnia się geometrycznym stylem i tym, jak ściera ze sobą kolory. W jego pracach pozorny chaos i mocne kontrasty dają fenomenalny efekt, który docenili odbiorcy nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie – jego dzieła były bowiem wystawiane m.in. w Londynie, Los Angeles, Turynie i Tokio.
Wywodzący się z kultury hip-hopu NAWER już jako nastolatek pasjonował się graffiti. Dopiero po studiach styl Habiery ewoluował w stronę abstrakcji geometrycznej, którą dziś uprawia. To pozwoliło mu na uczestniczenie w działaniach krakowskiego środowiska artystycznego, gdzie prowadził również warsztaty dla dzieci:
Nowa Huta jest fajnym inkubatorem dla takich przedsięwzięć, bo młodzież była tam „problematyczna”. Prowadziliśmywarsztaty w teatrze Łaźnia Nowa, uczyliśmy dzieciaki, co to jest graffiti, jak się maluje, podejścia do medium – a później okazało się, że po dekadzie naszych starań widać efekty w przestrzeni miejskiej! Jakie wydarzenia miały największy wpływ na karierę Habiery? Jak mieszkanie w Krakowie i wychowywanie się w Końskich uwidacznia się w jego twórczości? O tym, i wielu innych tematach, posłuchacie w podcaście Minta.

🟩 28 stycznia w Nowym Teatrze w Warszawie nagraliśmy specjalny odcinek podcastu Mint Magazine – na żywo. Spotkanie odbyło się z okazji premiery 2. numeru rocznika Mint. W rozmowie udział wzięli Alek Hudzik, Angelika Kucińska, Michał Walkiewicz i Kinga Sabak.

🟩 Dyskusję otworzyła Kinga Sabak pytaniem o rolę mediów społecznościowych w pracy pisarzy. Punktem wyjścia była debata środowiska literackiego o tym, czy autor powinien dziś aktywnie prowadzić swoje profile. Rozmowa dotyczyła wpływu zasięgów na promocję książek i decyzje wydawnictw. Alek Hudzik odniósł temat do sztuk wizualnych, wskazując Instagram jako podstawowe narzędzie prezentacji prac. Michał Walkiewicz zwracał uwagę na to, jak publiczne wypowiedzi twórców w sieci wpływają na ich wizerunek.

Partnerami wydarzenia były: Audi Polska i Nowy Teatr w Warszawie.

🟩 W części filmowej Michał Walkiewicz komentował nominacje do tegorocznych Oscarów. Wśród omawianych tytułów znalazły się „Sinners/Grzesznicy”, film Paula Thomasa Andersona „Jedna bitwa po drugiej”, „Hamnet” oraz „Wielki Marty”. Rozmowa dotyczyła m.in. budżetów produkcyjnych, strategii dystrybucyjnych i miejsca kina gatunkowego w głównym nurcie nagród filmowych.

🟩 Segment muzyczny prowadziła Angelika Kucińska. Skupiła się na albumie „Don’t Be Dumb” A$AP Rocky’ego, wydanym po ośmiu latach przerwy i wielokrotnie przesuwanej premierze. Podkreślała eksperymentalny charakter materiału oraz swobodę twórczą artysty. W rozmowie pojawił się również wątek recepcji premier muzycznych w erze streamingu oraz powrotu fizycznych nośników.

🟩 W części literackiej Kinga Sabak polecała debiutancką powieść Michaela Magee „Blisko domu” (Wydawnictwo Czarne, przeł. Hanna Pustuła-Lewicka) – opowieść o powrocie młodego bohatera do Belfastu, awanasie społecznym i życiu w cieniu konfliktu w Irlandii Północnej, który formalnie się zakończył, ale wciąż kształtuje codzienność bohaterów.

🟩 Na zakończenie Alek Hudzik mówił o wystawie Łukasza Stokłosy „Lśnienie” w Zamku Królewskim w Warszawie. Zwracał uwagę na zestawienie współczesnych obrazów z historyczną kolekcją oraz na wykorzystanie estetyki malarstwa historycznego w nowych pracach.

FILM
„Sinners / Grzesznicy”, reż. Ryan Coogler
„Jedna bitwa po drugiej”, reż. Paul Thomas Anderson
„Hamnet”, reż. Chloé Zhao
„Wielki Marty”, reż. Benny Safdie

KSIĄŻKA
Michael Magee, „Blisko domu”, przeł. Hanna Pustuła-Lewicka, Wydawnictwo Czarne, 2026
Tove Ditlevsen „Pokój Vilhelma”, przeł. Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Czarne, 2026
John Williams „Butcher’s Crossing”, przeł. Maciej Stroiński, Wydawnictwo FIltry, 2026

MUZYKA
A$AP Rocky „Don’t Be Dumb” (album)
Arctic Monkeys — nowy singiel / zapowiedzi przyszłego materiału

SZTUKA
Łukasz Stokłosa „Lśnienie”, wystawa w Zamku Królewskim w Warszawie, do 27 września 2026

Bardzo zazdroszczę znajomym, którzy nadal posługują się tym językiem w rozmowach z rodziną. Zwłaszcza gdy słyszę, że jadą do babci, gdzieś na wioskę – to oczywiście jest już taka gadka „po swojskiemu”, mówi Niczos.
W drugim odcinku specjalnej serii podcastów „Kultura lokalnie z ORLEN Art&Science” – poświęconej kulturalnym wydarzeniom w różnych częściach Polski – Aleksander Hudzik rozmawia z duetem Sw@da x Niczos, który pochodzi z Podlasia.
📍„Kultura lokalnie z ORLEN Art&Science” to podcast magazynu Mint, w którym z twórcami i twórczyniami kultury rozmawiamy o tym, co ważne na scenie lokalnej i ogólnopolskiej. Interesują nas miejscowe konteksty, troska o małe języki i niewielkie społeczności.
Sw@da i Niczos, laureaci Paszportów Polityki 2025 oraz finaliści preselekcji Eurowizji 2025, wyróżniają się tym, że łączą muzykę elektroniczną z folklorem i językiem podlaskim. Jak podkreślają artyści, nie wynieśli go z domu: „U mnie po podlasku mówiła tylko babcia, która do mnie i mojego brata zwracała się jednak po polsku. Ale potrafiła czasami pokłócić się z dziadkiem na „swój” sposób” – mówił nam Sw@da.
Korzystanie z języka brzmiącego obco dla innych Polaków wywołało emocjonalną reakcję ze strony mediów i niektórych odbiorców, co duet zauważył po ogólnopolskich preselekcjach do Eurowizji. Jak mówiła Niczos:

„Ludziom się wydawało, że Polska jest bardziej jednorodna. Kiedy dowiedzieli się, że jest jeszcze co innego na pograniczu polsko-białoruskim, to byli w szoku. Reagowali na różne sposoby – albo hejtem, albo zaciekawieniem, ale było to dla nich odkrycie. Był dysonans w sposobie myślenia”.

Jak dorastanie na Podlasiu wpłynęło na ich muzykę? Jak postrzegają swój język? Jak ważne jest dla nich mieszanie stylów, by zrobić coś własnego, autorskiego? O tym posłuchacie w podcaście.

„Szukałem artystów i artystek, którzy pracują z zaawansowanymi technologiami w sposób nieszablonowy”, mówi Michał Grzegorzek, kurator wystawy Crystallmess „Ghost Rider” w Zachęcie, odbywającej się w ramach projektu BMW Art Club „Przyszłość to sztuka”.
Christelle Oyiri, znana jako Crystallmess, to jedna z najciekawszych artystek dźwiękowych i wizualnych na europejskiej scenie. Jej prace były wystawiane m.in. w Tate Modern, Centre Pompidou i Gladstone Gallery. W Zachęcie prezentowany jest jej projekt „Ghost Rider”, technoopera inspirowana pionierami muzyki klubowej.  
 W podcaście zrealizowanym we współpracy z BMW Art Club Aleksander Hudzik rozmawia z koordynatorką tego projektu, Alicją Szewczyk, i kuratorem wystawy Michałem Grzegorzkiem.  
„Projekt BMW Art Club Przyszłość to sztuka został zainicjowany w 2018 roku. Powstał po to, by umożliwić dialog między światem sztuki i nowymi technologiami oraz między światem kultury i światem biznesu” – wyjaśnia Alicja Szewczyk . Jego misją jest inspirowanie do myślenia o przyszłości i pokazywanie, w jaki sposób sztuka może nadać nowym technologiom ludzki wymiar.
„Do tej pory współpracowaliśmy z takimi instytucjami jak Teatr Wielki – Opera Narodowa, katowicki NOSPR, Teatr Słowackiego czy Nowy Teatr, oraz z takimi artystami jak Witek Orski, Boris Kudlička, Michael Hansmeyer, duet Noviki, kolektyw Marshmallow Laser Feast” – wylicza Alicja Szewczyk. 
Z kolei Michał Grzegorzek, na co dzień dyrektor Galerii Studio, kurator wystaw w Muzeum Sztuki Nowoczesnej i w CSW Zamek Ujazdowski, mówi: „Ten punkt wyjścia, który intensywnie eksplorowałem w Ujazdowskim, powrócił do mnie jako coś interesującego do zaproponowania Zachęcie. Tam dotychczas raczej nie realizowano takich projektów: związanych z muzyką elektroniczną albo z innowacjami w muzyce elektronicznej – i w muzyce w ogóle. Wydawało mi się też, że zorganizowanie wystawy Crystallmess w Zachęcie, czyli swoista odpowiedź na ikoniczność tej instytucji – takiego romantycznego pałacu sztuki z burzliwą historią, od zabójstwa prezydenta po całą historię sztuki, która się tam rozgrywała – byłoby fantastycznym połączeniem. Ze względu na ikoniczność i spektakularność praktyki Crystallmess, wydała mi się ona idealną osobą do współpracy w tak ikonicznym budynku.
Efektem jest wystawa „Ghost Rider”, która dostarcza widzom sztukę na najwyższym poziomie i udowadnia skuteczność partnerskiego modelu współpracy między marką, instytucjami i osobami artystycznymi.
Jak tłumaczy Szewczyk: „Nie chcemy poruszać się w ramach tradycyjnego sponsoringu ani mecenatu. Zależy nam na współpracy i partnerstwie. Wprowadziliśmy nowy model współpracy z kulturą, w którym w pewnym sensie redefiniujemy pojęcie marki w świecie kultury. Każdy z podmiotów zaangażowanych w projekt wnosi coś od siebie: marka wnosi swoje know-how biznesowe, marketingowe, innowacyjne i technologiczne; agencję, kuratora oraz oczywiście kapitał ekonomiczny. Instytucja kultury wnosi z kolei kapitał kulturowy oraz swoją wiedzę twórczą i kuratorską. Następnie mamy osoby artystyczne, które, otrzymując swobodę twórczą, wnoszą cały proces kreatywny i – oczywiście – finalne dzieło. To połączenie pozwala stworzyć wspólny język między światem kultury i biznesu, oparty na współodpowiedzialności oraz wymianie kompetencji”.
„Zależy nam na tym, by efektem końcowym był projekt, który będzie sztuką przez duże S” – dodaje.
Posłuchajcie całego podcastu, by dowiedzieć się, czego dokładnie doświadczycie na wystawie Crystallmess „Ghost Rider”. A przede wszystkim wybierzcie się do Zachęty. Dobra wiadomość – wystawa została przedłużona i potrwa do 22 lutego. Kolejna dobra wiadomość – przez ostatni tydzień wystawy wstęp do Zachęty będzie bezpłatny.

„Zorientowałem się, że jestem znad morza, gdy wyjechałem. Minęło trochę czasu, napisałem książkę, skonfrontowałem się z paroma opiniami, też z własnymi lękami, i zorientowałem się, że tożsamość lokalna nagle nabrała dla mnie jakiegoś gigantycznego znaczenia. Przestałem się też jej wstydzić”.
W pierwszym odcinku specjalnej serii podcastów „Kultura lokalnie z ORLEN Art&Science”, poświęconej kulturalnym scenom w różnych częściach Polski, Aleksander Hudzik rozmawia z pochodzącym z Pomorza pisarzem i scenarzystą Patrykiem Zalaszewskim. 
📍„Kultura lokalnie z ORLEN Art&Science” to podcast magazynu Mint, w którym rozmawiamy z twórcami i twórczyniami kultury o tym, co ważne lokalnie i ogólnopolsko. Interesuje nas znaczenie lokalnego kontekstu, troska o małe języki i niewielkie społeczności oraz odpowiedzialne stawanie się ich ambasadorami na arenie Polski i świata.
❤️‍🩹 Autor debiutanckiego zbioru opowiadań „Luneta z rybiej głowy” (Wydawnictwo Czarne), wybranego do finału Nagrody Conrada; laureat literackich konkursów, swój stosunek do Pomorza określa jako love-hate relationship: „Nie znosiłem tego miejsca, gdy mieszkałem tam jako młody dorosły. Nie znosiłem też powrotów tam, gdy wyjechałem. Teraz uwielbiam te powroty”.
🌊 Scenerią opowiadań ze zbioru „Luneta z rybiej głowy” jest bałtycka wioska. Miejsce, w którym rządzą fantasmagoria i wyobraźnia. Autor wyznaje, że na początku pracy nad książką nie przywiązywał wagi do dokumentalnej precyzyjności: „W trakcie pisania uciekałem jak najdalej od wierności pewnym faktom związanym z pracą na Przystani. W którymś momencie pogodziłem się z tym, że nie boję się walenia baboli. Wiedziałem, że przepracujemy to z redaktorką Magdą Budzińską. Dopiero później otworzyłem wielki atlas ryb bałtyckich i sprawdziłem, czy faktycznie dorsz ma tak, a nie inaczej ułożone łuski. Bardzo zależało mi na tym, aby nie zachwaszczać mózgu prawdą, bo nie mam ambicji być reporterem, tylko na uchwyceniu nieuchwytnego”.   
🐚 W jakim stopniu ta proza wyrasta z lokalnego kontekstu? Jak bogata jest tradycja literacka na Pomorzu? I czy kolejna książka pisarza będzie też związana z tym regionem? Zapraszamy do przesłuchania całej rozmowy.