Mint Podcast o kulturze

Dlaczego jeden tekst o współczesnej literaturze wywołał tak dużą awanturę? Co pokazują wystawy Julie Mehretu w Warszawie i Ewy Partum w Krakowie? I czy Oscary jeszcze mają jakiekolwiek znaczenie?

W nowym odcinku podcastu magazynu MINT podsumowujemy marzec w kulturze – miesiąc, w którym pojawiło się kilka ważnych wystaw, głośna dyskusja literacka, duże premiery muzyczne i kolejne pytania o sens nagród filmowych.

Alek Hudzik mówi o trzech wystawach, które zdominowały marzec: „Kairos / Wariacje duchologiczne” Julie Mehretu w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, dużej wystawie Ewy Partum w MOCAK-u w Krakowie oraz „Thank You for My Work” w Bunkrze Sztuki. Trzy różne instytucje i trzy różne wystawy które razem pokazują, jak wygląda dziś scena sztuki współczesnej w Polsce – od międzynarodowych nazwisk po lokalne narracje i tematy pracy artystycznej.

Wracamy też do głośnego tekstu o współczesnej literaturze, który uruchomił szeroką dyskusję w środowisku. Rozmawiamy o tym, jak dziś działa krytyka literacka, jak funkcjonują nagrody i dlaczego debaty o książkach tak szybko zamieniają się w spór.

W części filmowej Michał Walkiewicz podsumowuje Oscary – zwycięzców, największe przegrane filmy i znaczenie samej gali. Pojawiają się też wątki Timothée Chalameta i Justina Timberlake oraz pożegnanie Chucka Norrisa.

W części muzycznej Angelika Kucińska mówi o dwóch ważnych premierach: „Trying Times” Jamesa Blake’a i „Kiss All The Time. Disco, Occasionally” Harry’ego Stylesa. Rozmowa dotyczy zarówno samych płyt, jak i zmian w branży muzycznej – od niezależności artystów po działanie platform streamingowych.

Na koniec pojawiają się rekomendacje książkowe: „Pokój Vilhelma”, czyli ostatnia książka Tove Ditlevsen oraz „Szlachetne naczynie”, debiut prozatorski Małgorzaty Bargielskiej. Kinga Sabak zwraca uwagę na nowości od Wydawnictwa Cyranka.

W odcinku zapowiadamy też wydarzenia kwietnia, m.in. spektakl „Pulverkopf” w reżyserii Katarzyny Kalwat (Nowy Teatr) i „Requiem dla snu” (koprodukcja Starego Teatru w Krakowie z warszawskim Teatrem Studio).

🟩 SZTUKA
Julie Mehretu – „Kairos / Wariacje duchologiczne” (Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie)
Ewa Partum – „Contemplating Art, Contemplating Love” (MOCAK, Kraków)
„Thank You for My Work” (Bunkier Sztuki, Kraków)
🟩 KSIĄŻKI
Tove Ditlevsen – „Pokój Vilhelma”, przeł. Iwona Zimnicka, Wydawnictwo Czarne
Małgorzata Bargielska – „Szlachetne naczynie”, Wydawnictwo Cyranka
🟩 MUZYKA
James Blake — „Trying Times”
Harry Styles — „Kiss All The Time. Disco, Occasionally”
🟩 FILM / POPKULTURA
Oscary 2026
Chuck Norris (pożegnanie)
🟩 TEATR / WYDARZENIA
„Pulverkopf” (reż. Katarzyna Kalwat)
„Requiem dla snu” (adaptacja teatralna)

„Zbieramy sztukę, która pokazuje, co dzieje się z człowiekiem, gdy świat próbuje wtłoczyć go w schematy. Interesują nas momenty, w których ten porządek pęka” – mówi Piotr Krupa.

Gośćmi najnowszego odcinka podcastu magazynu MINT są Sylwia i Piotr Krupowie – kolekcjonerzy i założyciele Krupa Art Foundation. Punktem wyjścia do rozmowy jest wystawa „FOCUS na kolekcję”, czyli trzecia odsłona ich zbiorów, skoncentrowana na sztuce najnowszej i na tym, jak artyści i artystki opisują współczesność.

Krupowie budują kolekcję wokół trudnego tematu: relacji między jednostką a systemem. Nie interesują ich hasła, tylko doświadczenia – nie to, że „wojna jest zła”, ale to, co robi z ludźmi, pamięcią i ciałem. Dlatego wybierają prace, które pokazują napięcia, pęknięcia i momenty utraty kontroli.

Rozmowa powstała we współpracy z Krupa Art Foudation, prywatną instytucją sztuki współczesnej we Wrocławiu, założoną przez Sylwię i Piotra Krupów – kolekcjonerów, którzy od kilkunastu lat budują jedną z bardziej wyrazistych kolekcji sztuki w Polsce.

Na wystawie FOCUS widać, że osoby artystyczne mierzą się tym tematem na bardzo różne sposoby. Barbara Kruger pracuje z językiem jako narzędziem władzy i kontroli, Anne Imhof pokazuje mechanizmy przemocy, napięcia i podporządkowania, a Małgorzata Mirga-Tas buduje własną, autonomiczną narrację o tożsamości i pamięci, która burzy dominujące w Polsce schematy.

Szczególne miejsce zajmuje w kolekcji sztuka ukraińska. W rozmowie pojawiają się nazwiska takie jak Nikita Kadan, Wasyl Tkaczenko, ale też artyści pokazywani wcześniej przez fundację, jak Open Group, Zhanna Kadyrova czy Kateryna Lysovenko. Krupowie podkreślają, że interesuje ich nie tylko kontekst polityczny, ale to, jak te prace zapisują doświadczenie wojny, przemocy i rozpadu porządku na poziomie jednostki.

Różnice w podejściu do kolekcjonowania są tu kluczowe. „Piotr jest bardziej konserwatywny, ciągnie go do klasyków, a mnie jednak do młodych” – mówi Sylwia Krupa. To napięcie przekłada się bezpośrednio na kształt kolekcji i sposób budowania wystawy. Decyzje – jak podkreślają – zapadają wspólnie. „To jak przy bombie atomowej – potrzeba dwóch kluczyków”, mówią.

Jak powstaje zbiór, który działa jak spójna opowieść o współczesności? I kiedy prywatna kolekcja zaczyna pełnić rolę instytucji? O tym wszystkim dowiecie się z rozmowy, którą przeprowadził redaktor naczelny Mint, Alek Hudzik. Posłuchajcie całości na Spotify i YouTube.

FOCUS na kolekcję | III odsłona kolekcji Sylwii i Piotra Krupów
30.01–03.05.2026
Krupa Art Foundation
Rynek 27/28
50-101 Wrocław

Kiedy była dzieckiem, powtarzała, że chce grać na skrzypcach, jeszcze zanim potrafiła dobrze mówić. Dziś łączy muzykę klasyczną z tradycją ludową i współtworzy projekty, które przywracają stare melodie na scenę. Dorota Błaszczyńska-Mogilska opowiada o dorastaniu w muzycznej rodzinie, odkrywaniu pieśni spiskich i o tym, jak lokalne brzmienia mogą stać się punktem wyjścia do nowych brzmień.

🟩 To kolejny odcinek specjalnej serii podcastów „Kultura lokalnie z ORLEN Art&Science”, poświęconej kulturalnym zjawiskom w różnych częściach Polski. Rozmowę prowadzi Alek Hudzik, a jego gościnią jest Dorota Błaszczyńska-Mogilska – skrzypaczka i kompozytorka związana m.in. z zespołem Kwiat Jabłoni, projektem Sekunda oraz duetem Córki.

📍„Kultura lokalnie z ORLEN Art&Science” to podcast magazynu Mint, w którym z twórcami i twórczyniami kultury rozmawiamy o tym, co ważne na scenie lokalnej i ogólnopolskiej. Interesują nas miejscowe konteksty, troska o małe języki i niewielkie społeczności.

🟩 Jak zaczęła się przygoda artystki ze skrzypcami? „Pamiętam, że marzyłam o tych skrzypcach, zanim zaczęłam poprawnie mówić. Powtarzałam jak mantrę: chcę grać na skrzypcach. I to się wydarzyło, zwłaszcza że moja starsza siostra zaczynała swoją przygodę muzyczną z fortepianem. Te skrzypce chyba mi się przyśniły”.

🟩 W rozmowie pojawia się też wątek rodzinny. Ojciec artystki gra w zespole Brathanki, który w latach 90. połączył folk z muzyką popularną. Dziś Dorota patrzy na to doświadczenie bez dawnych kompleksów: „Dziś postrzegam Brathanki jako zespół, który zrobił coś naprawdę nowego i przełomowego”, i dodaje: „Nie ma nic złego w mainstreamie – jest miejsce zarówno dla muzyki popularnej, jak i dla tej bardziej niszowej”.

🟩 Ważną część rozmowy zajmują Spisz i Rzepiska – miejsce, które z rodzinnej wakacyjnej przystani przeobraziło się w miejsce artystycznego rozwoju. To tam podczas pandemii zaczęła pracować ze śpiewnikiem pieśni spiskich i tworzyć pierwsze aranżacje muzyki regionu. Z tej fascynacji narodził się festiwal Spiskie Melodie oraz scena z widokiem na Tatry wspólnie zbudowana przez mieszkańców.

🟩 W podcaście pojawia się także historia albumu „OjdaDana” Grzegorza Ciechowskiego, który Dorota Błaszczyńska-Mogilska współtworzy dziś w koncertowej reinterpretacji. Projekt przywraca materiał sprzed lat na scenę – zamiast archiwalnych sampli pojawiają się żywe głosy i instrumenty.

„W czerpaniu z utworów, które już wybrzmiały, jest dużo dobra” – mówi artystka. „Ta muzyka może zabrzmieć na nowo i dla zupełnie innej publiczności”.

Jak wygląda droga od klasycznego wykształcenia do avant-folku? Czy lokalna tradycja może stać się impulsem do współczesnych eksperymentów? I dlaczego stare melodie wciąż wracają w nowych formach? O tym posłuchacie w podcaście na Spotify i YouTube.

W lutowym odcinku podcastu Mint Magazine o najważniejszych wydarzeniach ze świata kultury rozmawiają Alek Hudzik, Angelika Kucińska, Michał Walkiewicz i Kinga Sabak. Punktem wyjścia są bieżące tematy – od spraw wokół Jeffreya Epsteina i Berlinale, przez Super Bowl i premiery muzyczne, po nowe książki, filmy oraz zapowiedzi dużych wystaw w Polsce.
Odcinek otwiera Alek Hudzik w „kundelku”, czyli dziale plotek kulturalnych. Punktem wyjścia jest informacja o korespondencji Jeffreya Epsteina z Wojciechem Fibakiem z 2013 roku. Według ujawnionych maili planowali spotkanie w Paryżu w kontekście sztuki. Fibak twierdzi, że do spotkania nigdy nie doszło, a odpowiedział na mail jedynie z grzeczności. Hudzik zwraca uwagę, że w dokumentach pojawiają się również osoby ze świata sztuki, m.in. Jeff Koons oraz osoby związane z nowojorskimi instytucjami muzealnymi.
Hudzik porusza też wątek Berlinale. Kontrowersje wywołała wypowiedź przewodniczącego jury Wima Wendersa (w składzie jury była także producentka Ewa Puszczyńska), który stwierdził, że artyści nie powinni być zmuszani do publicznych deklaracji politycznych. Krytyka pojawiła się po pytaniach o wojnę w Gazie.
Część muzyczną prowadzi Angelika Kucińska. Krytycznie ocenia soundtrack Charli XCX do filmu „Wichrowe wzgórza”. Wskazuje też na ważne wydarzenie w branży: Bad Bunny zdobył Grammy za Album Roku. Kucińska omawia jego występ podczas halftime show Super Bowl – ważny symbolicznie (Portoryko, język hiszpański), ale jej zdaniem muzycznie przeciętny. Poleca natomiast dwa albumy: nową płytę Puma Blue oraz niespodziewanie wydany jazzowy album Willow.
W części o sztuce Alek Hudzik zapowiada trzy duże wystawy otwierające się w marcu w Polsce. W Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie pokazane zostaną wystawy Marii Jaremy i Julii Mehretu, jednej z najważniejszych współczesnych artystek abstrakcyjnych. Z kolei MOCAK w Krakowie przygotowuje retrospektywę Ewy Partum, pionierki sztuki konceptualnej w Polsce.
W segmencie filmowym Michał Walkiewicz wspomina Roberta Duvalla, zmarłego w wieku 95 lat aktora znanego m.in. z ról w „Czasie Apokalipsy” i „Ojcu chrzestnym oraz laureata Oscara za film Tender Mercies. Poleca też thriller Zniknięcie (1988, reż. George Sluizer), który wraca do polskich kin, oraz przypomina film Nikt nie woła (1960, reż. Kazimierz Kutz).
Część literacką prowadzi Kinga Sabak. Omawia książkę Powroty Annie Ernaux (przeł. Anastazja Dwulit), w której pisarka wraca do wydarzenia z 1952 roku – momentu przemocy domowej, który stał się dla niej początkiem doświadczenia wstydu klasowego. Sabak mówi też o powieści Antropolodzy Ayşegül Savaş (wyd. Filtry), historii pary emigrantów próbujących zbudować poczucie domu w zachodnioeuropejskim mieście.
🟩 Literatura
Annie Ernaux, „Powroty”, przeł. Anastazja Dwulit, Wydawnictwo Czarne
Ayşegül Savaş,  „Antropolodzy”, przeł. Agnieszka Walulik, Filtry
John Williams, „Butcher’s Crossing”, przeł. Maciej Stroiński, Filtry
🟩 Muzyka
Charli XCX – soundtrack do filmu „Wichrowe wzgórza”
Bad Bunny – występ halftime show Super Bowl / nagroda Grammy za Album Roku
Puma Blue (Jacob Allen) – nowy album “Croak Dream”
Willow – nowy album „petal rock black”
🟩 Sztuka
Maria Jarema – wystawa monograficzna, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, kuratorują Éric de Chassey, Natalia Sielewicz
Julie Mehretu –  wystawa, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, kuratoruje Christine Y. Kim
Ewa Partum – retrospektywa, MOCAK w Krakowie, Adam Budak, Marta Smolińska
🟩 Kino / seriale
„Zniknięcie” (1988), reż. George Sluizer
Filmy Roberta Duvalla

To już czwarty odcinek specjalnej serii podcastów „Kultura lokalnie z ORLEN Art&Science”, poświęconej kulturalnym zjawiskom w różnych częściach Polski. Tym razem rozmowę prowadzi Kinga Sabak, redaktorka wicenaczelna magazynu MINT, a jej gościem jest Daniel Rycharski – artysta wizualny i autor projektów społecznych, który w swojej praktyce łączy doświadczenie współczesnej polskiej wsi, religijność i tożsamość queerową.

📍„Kultura lokalnie z ORLEN Art&Science” to podcast magazynu Mint, w którym z twórcami i twórczyniami kultury rozmawiamy o tym, co ważne na scenie lokalnej i ogólnopolskiej. Interesują nas miejscowe konteksty, troska o małe języki i niewielkie społeczności.

Rycharski wraca do swojego dorastania na północnym Mazowszu i rodzinnych inspiracji:
„Mój dziadek był najważniejszym murarzem w okolicy. Zbudował prawie wszystkie domy w promieniu kilku kilometrów, a jego brat był plastykiem, zajmował się metaloplastyką wiejską, robił bramy, dekoracje, zdobienia – to, co Hasior nazywał sztuką powiatową, czyli zdobieniem codzienności. Obserwowałem dziadka, inspirował mnie. Zawsze patrzyłem na kapliczki, obrazy. Już jako pięcio–, sześcioletnie dziecko wiedziałem, że chcę być artystą”.

W rozmowie pojawia się także temat upadku bibliotek, kin i teatrów na wsi i zastąpieniu ich telewizorem, a także klasowości i dorastania „pomiędzy” wsią a miastem. Jak mówi Rycharski: „U mnie wstyd klasowy był splątany ze wstydem seksualnym. (…) Uczy się dzieci na potrzeby państwa, narodu, kościoła, ale nie uczy się dzieci o swojej lokalności. Byliśmy uczeni wstydu tego, skąd pochodzimy”.

Artysta opowiada o powrocie na wieś po studiach, o pracy poza instytucjonalnym centrum oraz o zmianie w swojej praktyce – od działań bardziej wizualnych w stronę sztuki partycypacyjnej. Po raz pierwszy też, specjalnie dla słuchaczy i słuchaczek Mint, mówi o swoim najnowszym projekcie, dotyczącym społecznej zemsty i tematu wolności.